ततः समवयस्कराजपुत्रेण सह राजा क्रीडानुकूलः महत्तमं शपथं कृत्वा मनोरञ्जनाय प्रवृत्तः। ततः विजयमालया गर्वितः, पालकीमुत्तर्य, राजा सशब्दं श्वानं मृगशिशोः पृष्ठे विससर्ज। तदा सर्वप्रियः बलवान् राजपुत्रः अपि विजयमालां घोषयन् श्वानं विससर्ज, तिष्ठन्। सर्वे राजानः पश्यन्तः, द्वौ श्वानौ, अविज्ञेयगतिसम्पन्नौ, सहसा महाबलात् धावितुम् आरभेताम्। मृगः श्रान्तः महतीं गर्तां पतितः; पतितोऽपि श्वानः तं न ग्रहीतवान्। ततः शनैः उत्थाय मृगः पुनः धावितवान्; क्रोधात् राजश्वानः फेनिलं मृगं गृहीतवान्। तदा मृगः पतन्, विघूर्णमानः, राजपुत्रश्वानः कण्ठदेशे तं गृहीतवान्। 'नूनं विजितम्' इति शब्दसमुच्चये, श्वानः भयात् मुखात् मृगं विमोचयामास। तदा दन्तपङ्क्तिजातव्रणैः रक्तधाराभिः स्रवमाणः मृगः भूमौ किञ्चित् अन्तः अवस्थितः गूढः। स राजशून्यः भूमिं धनार्थं क्रुद्धः गन्धं जिघ्रन्, दृष्टः सन्तः, भीतः हस्तमात्रं ययौ। यत्र कर्पूरः, कदली, वारणः, व्याघ्रः च पदानि स्थापयन्ति, वायुः वस्त्रपल्लवेषु भूषणाङ्कितगण्डेषु च वीयते। यत्र कृतकीतकीपुष्पपङ्केक्षणः, छायां याचकाय मुक्त्वा दत्तवान्। यत्र नारिकेलफलानि स्वयमेव पतन्ति, शाखावासिनः जीवाः पक्कमाम्बफलैः तृप्ताः। यत्र सिंहाः गजेभिः सह क्रीडन्ति, सर्पाः मयूरनिदेशु निर्भयाः प्रविशन्ति। तत्राश्रमे वत्सः नाम ब्राह्मणः आत्मनिग्रहवान् शान्तः चतुर्दशाध्यायपारायणं सततं कृत्वा उपविष्टः। तत्र तस्य शिष्यपादोदकेन मृगः क्षालितः, श्वासश्वासं कृत्वा, मृत्युप्रायः भूमौ पङ्के पतितः। तदा केवलं पङ्कस्पर्शात् तस्य पुनर्जन्म समाप्तम्; दिव्यरथं आरुह्य स्वर्गं गतः। ततः श्वानः अपि पङ्कबिन्दुभिः शरीरं लिप्त्वा, क्षुधातृष्णाभिः विमुक्तः, श्वस्वरूपं त्यक्त्वा। तदा दिव्यरथं आरुह्य, सुरकान्ताभिः रम्यं, गन्धर्वैः भूषितं, श्वानः स्वर्गं गतः। तदा स्वकन्धरः नाम बुद्धिमान् शिष्यः हसन्, पूर्वजन्मवैरहेतुम् आश्चर्येण मनसि चिन्तयन्। राजा, विस्मयस्मितलोचनः, अतिश्रद्धया विनयेन च शिष्यं प्रणम्य पप्रच्छ। 'ब्रूहि ब्राह्मण, कथां; कथं श्वानः मृगः च नीचजन्मनः अज्ञानौ स्वर्गं गतौ?' इति। शिष्यः उवाच—'वत्सः द्विजः आत्मनिग्रहवान् तस्मिन् वने चतुर्दशाध्यायं सततं पठति। अहं तस्य शिष्यः, राजन्, ब्रह्मविद्यायाम् निपुणः; अहम् अपि प्रतिदिनं चतुर्दशाध्यायं पठामि। मम पद्मपादोदके लुठित्वा मृगः श्वानसहितः स्वर्गं गतः।' राजा पुनः—'ब्रूहि, ब्राह्मणश्रेष्ठ, हासस्य कारणं, किम् गूढं श्रद्धया चिन्तितम्?' इति। शिष्यः उवाच—'महानगरी महाराष्ट्र नाम नदीतीरे स्थितः; तत्र केशवः नाम ब्राह्मणः श्रेष्ठः क्रीडकः आसीत्। तस्य पत्नि व्यभिचारिणी, कामवशा जाता; क्रुद्धः स तां हत्वा, पूर्वजन्मवैरं धारयन्। ततः स्त्रीहतपापात् ब्राह्मणः मृगः अभवत्; सा च स्वदुष्कृतात् श्वा अभवत्, पूर्वकपटकर्मणः फलात्। पूर्वजन्मन्युपचिता वैरता न विस्मर्यते, यद्यपि बहुधा योनिस्वभावपरिवर्तने। एवं सर्वं विज्ञाय, राजा श्रद्धासम्पन्नः सम्पूर्णगीताध्ययनं कृत्वा परमं पदं प्राप्तः।' एवं श्रीपद्मपुराणे उत्तरखण्डे गीतामाहात्म्ये श्लोकसंख्या पंचपञ्चाशत्सहस्राणि अष्टाशीत्यधिकशताधिकाष्टादशोऽध्यायः समाप्तः। ईश्वरः उवाच—'शैलकन्ये, गीतायाः पञ्चदशाध्यायस्य माहात्म्यं वक्ष्यामि; शृणु। गौडेषु कृत्पालु नाम राजा आसीत्, नरसिंहवत्; युद्धे तस्य शस्त्रधारया देवगणाः निहताः। तस्य मदोन्मत्तगजदानधाराः ग्रीष्मेऽपि सूर्यतापं सहन्ते। युद्धवेगेन त्रस्ताः मदोन्मत्तगजाः तं शरणं गच्छन्ति, पर्वतवत् शोभन्ते। पर्वतानि तस्य करुणया रक्षितानि, मदोन्मत्तगजघोषेन समुत्क्षिप्तानि इव निनदन्ति। न विस्मयः, भूमिः तस्य तुरङ्गसञ्चरणेन भग्ना विषमत्वं प्राप्ता। पुनः नागेश्वरः दिव्यं भाष्यं रचयामास। तस्य वीरः शास्त्रशस्त्रनिपुणः सारभभेरुण्डः नाम सैनिकः आसीत्, यस्य भुजबलं परमम्।