सदा कुशासनस्थः, संयमितः, एकवारं केवलं भोजनं कुर्वन् यः पुरुषः, स मासपर्यन्तं भोगेश्वरत्वं प्राप्नोति। तस्य शतं स्त्रियः सुवर्णाभरणयुक्ताः लभ्यन्ते, स च समुद्रपर्यन्तं भूमौ महान् भोगेश्वरः भवति। दशसहस्रग्रामाणां भोगकर्ता सदा धनधान्यसम्पन्नः, सततं उदारदानी च भवति। महान् भोगान् उपभूय, पुनः स तं पुण्यस्थलं स्मरति; ततः रम्ये वटवृक्षे, ब्रह्मचारी संयतात्मा, उपवासं योगाभ्यासं च कृत्वा ब्रह्मज्ञानं प्राप्नोति। यः कोटितीर्थे जीवितं त्यजति, स सहस्रकोटिवर्षाणि स्वर्गे सम्मानितः भवति; तस्य पुण्यक्षयात् स्वर्गात् पतति। ततः स सुवर्णरत्नमुक्तिसम्पन्ने कुलोत्पन्नः, सुन्दरः भवति; पुनः भोगवतीपुरं वासुकिनोत्तरं गच्छति। तत्रान्यत् पुण्यस्थलं विद्यते, यः दशाश्वमेधफलसमं; तत्र स्नानेन पुरुषः अश्वमेधस्य फलम् आप्नोति। स धनसम्पन्नः, रूपवान्, कुशलः, उदारः, धर्मात्मा च भवति; चतुर्वेदफलम् सत्यम् च यत् पुण्यं, तत् स लभते। अहिंसाया पुण्यं केवलं तत्र गत्वा लभ्यते; यत्र गङ्गास्नानं, तदपि कुरुक्षेत्रसमं भवति। यत्र सिन्धुयोगः, तद् कुरुक्षेत्रात् दशगुणं; यत्र पुण्या गङ्गा, बहुपुण्यतीर्थैः तपोभिः समृद्धा, तत्र क्षेत्रं सिद्धिप्रदं ज्ञेयम्। अत्र संशयः नास्ति; मृत्युलोकस्थं नरं मोचयति, नागानपि अधः मोचयति। स्वर्गे सा देवतान् मोचयति; अतः त्रिपथगा इति प्रसिद्धा। यावत् तस्य जीवस्य अस्थि गङ्गायां तिष्ठति, तावत् सहस्रवर्षाणि स्वर्गे सम्मानितः भवति। सर्वेषु तीर्थेषु सा परमं, सर्वनदीषु श्रेष्ठा। सा सर्वभूतानां मोक्षप्रदा, महानपि पापिनः मोचयति। सर्वत्र गङ्गा सुलभा, किन्तु त्रिषु स्थलेषु दुर्लभा। गङ्गाद्वारे, प्रयागे, गङ्गासागरसंयोगे च; यः तत्र स्नानं करोति, स्वर्गं याति; यः तत्र मृतः, पुनर्जन्म न प्राप्नोति। पापबाधितचित्तानां सर्वेषां मार्गान्वेषिणां, गङ्गासमः मार्गः नास्ति। सा शुद्धानां शुद्धिः, शुभानां शुभता; महेश्वरशिरसः पतिता, शुभा सर्वपापनाशिनी च। मार्कण्डेयः उवाच—पुनः शृणु, राजन्, प्रयागस्य महात्म्यम्; तस्य श्रवणेन सर्वपापात् विमुक्तिः स्यात्, न संशयः। गङ्गायाः उत्तरतीरे मानसाख्यं पुण्यतीर्थं अस्ति; तत्र त्रिरात्रं उपवासं कृत्वा सर्वकामान् प्राप्नोति। यत् फलम् गवां भूमेः सुवर्णस्य दानेन लभ्यते, तत् पुण्यस्थलं स्मृत्वा पुनः लभ्यते। काम्यः वा अकाम्यः वा, यः गङ्गायां मृतः, स मृत्युपर्यन्तं स्वर्गं याति, नरकं न पश्यति। अप्सरासमूहगीतैः जागृतः, हंसबालकयुक्तरथेन याति। षट्सहस्रवर्षाणि स सुखानि उपभूय, पुण्यक्षये स्वर्गात् पतति। महान् कुलोत्पन्नः, सुवर्णरत्नमुक्तिसम्पन्नः भवति। षष्टिसहस्रतीर्थानि षष्टिशततीर्थानि च माघमासे गङ्गायमुनासंगमे यान्ति। शतसहस्रगवां दानस्य फलं, प्रयागे माघमासे त्रिदिनस्नानफलम्। गङ्गायमुनयोः मध्ये, यः पञ्चाग्नि साधयति, स दोषरहितः, रोगरहितः, पञ्चेन्द्रियसम्पन्नः भवति; यावत् रोमकूपानि तस्य शरीरे, तावत् सहस्रवर्षाणि स्वर्गे सम्मानितः। तत्र पुण्यक्षये, स जम्बूद्वीपेश्वरः भवति। महान् सुखानि उपभूय, पुनः पुण्यस्थलं पूजयति। प्रसिद्धसंगमे यः जलं प्रविशति, स चन्द्रः राहुग्रस्तः मुक्तः इव, सर्वदोषात् विमुक्तः सोमलोकं गच्छति, तत्र सोमेन सह रमते। षष्टिसहस्रवर्षाणि षष्टिशतवर्षाणि च स्वर्गलोकं प्राप्नोति, मुनिगन्धर्वैः सेवितः। पतितः, राजन्, स समृद्धकुले जन्म प्राप्नोति; यः ज्वालामूलस्थले शिरः अधो, पादौ ऊर्ध्वं कृत्वा पिबति, स शतसहस्रवर्षाणि स्वर्गे सम्मानितः। पतितः, राजन्, अग्निहोत्रकर्ता भवति। सुखानि उपभूय, पुनः पुण्यस्थलं गच्छति; यः शरीरं छित्वा पक्षिभ्यः ददाति, तस्य फलम् शृणु—शतसहस्रवर्षाणि सोमलोकं प्राप्नोति। स्वर्गात् पतित्वा, धर्मिष्ठः राजा भवति, गुणसम्पन्नः, रूपवान्, बुद्धिमान्, रम्यशरीरः च। सुखानि उपभूय, पुनः पुण्यस्थलं गच्छति, यमुनायाः उत्तरतीरे, प्रयागस्य दक्षिणपार्श्वे। ऋणप्रमोचनाख्यं तीर्थं परमं ज्ञायते; तत्र एकरात्रवासेन सर्वाणि ऋणानि विमुच्यन्ते। सूर्यलोकं प्राप्नोति, चिरं ऋणमुक्तः भवति। एवं पुण्यस्थलानां, गङ्गायाः, प्रयागस्य, संगमस्य च महात्म्यं मार्कण्डेयेन राज्ञे निवेदितम्।