राजन्, इदं तत्त्वं श्रूयताम्—यः कन्या उपयुज्यते सापि विनश्यति; स्वार्थाय पाकः कृतः विनश्यति; शूद्रभोजनात् योगः विनश्यति; कञ्चनस्य संग्रहः कृतः कृपणस्य विनश्यति। अभ्यासाभावात् ज्ञानं विनश्यति; विरोधात् बुद्धिः; जीविकायाः कामनया तीर्थं विनश्यति; जीवनस्यानुकूलं व्रतं विनश्यति। असत्यवचनं विनश्यति; अपवादः अपि; षड्वदनं रहस्यं विनश्यति; चित्तच्युतया पाठः अपि नष्टः भवति। अयोग्ये दत्तं दानं व्यर्थं; श्रद्धाहीनं लोकं नष्टम्; श्रद्धया रहितानि कर्माणि परलोकाय कृतानि सर्वाणि विनश्यन्ति। अत्र जगति, दरिद्राणां जीवितं विनश्यति, राजन्; यमुना-स्नानं विना मानव-जननं व्यर्थं। राजन्, यमुना-स्नानेन सर्वाणि पापानि, लघु-महान्ति, भस्मीकृतानि भवन्ति। यः यमुनाम् प्रविशति, तस्य पापानि कम्पन्ति; स्नानेन तस्य सर्वाणि पापानि विनश्यन्ति। पापमुक्ताः पुरुषश्रेष्ठाः यमुना-अग्निवत् दीप्तिमन्तः भवन्ति; शुद्धाः, मेघविहीनचन्द्रवत्। यत्र यमुनायां स्नानं, वाङ्मनःकायेन यद् किञ्चित् कृतं—तत्र पापं अग्निः इव इन्धनं दहति। अज्ञानतः वा जानता वा प्रमादतः कृतं पापं, राजन्, केवलं यमुनास्नानेन नश्यति। पापिनः शुद्धाः भवन्ति, शुद्धाः स्वर्गं यान्ति; यमुनाजले स्नानस्य शक्तौ किञ्चित् संशयो नास्ति। अत्र सर्वे, राजन्, विष्णुभक्त्याः पात्राः; सर्वदा यमुना देवी सर्वेषां पापानि नाशयति। एषा एव परमं मन्त्रः; एषा तपः श्रेष्ठः; यमुनास्नानं परमं प्रायश्चित्तम्। अन्योन्यजन्मभ्यः स्नानस्य निश्चयः कालिन्द्यां जायते; यथा आत्मविद्यायां कौशलम् अपि पुनःपुनः जन्मात्। यमुनास्नानं शुद्धिकर्तृषु श्रेष्ठम्; संसारमलस्य शोधनकुशलम्। यत्र स्नानं, राजन्, तत्र सर्वकामफलानि, शुभान्यनुभवानि, चन्द्रसूर्यग्रहणां यथा। यमुना मोक्षदायिनी उच्यते, विशेषतः मथुरायाः संयोगे; मथुरायां कालिन्दी पुण्यवृद्धिं करोति। अन्यत्र यमुना पुण्यदायिनी, महापापनाशिनी; मथुरायां संयोगे देवी विष्णुभक्तिं ददाति। भक्त्या कालिन्द्यां निमज्जनं कुर्यात्, सः हरिसमीपे सहस्रकोटियुगानां वासं प्राप्नोति। सांख्यज्ञानं विना अपि मोक्षं लभ्यते; पितरः स्वर्गे शतयुगानां तृप्तिं यान्ति। गवां पञ्चगव्यस्य सहस्रयागस्य किम् आवश्यकम्, ये राजन्यायाः यमुनायाः निर्मलं जलं पिबन्ति? सहस्रतीर्थयात्रायाः किम् आवश्यकता? तत्र दानयज्ञाः सर्वे लक्षगुणा: फलवन्तः। नारदः उवाच—अत्र तव कथां पुरातनां शृणु। कृतयुगे, राजन्, निषधपुरी उत्तमायां— हेमकुण्डल इति नाम्ना एकः वणिक् आसीत्, कुबेरसम्पद्वान्, कुलीनः, पुण्यकर्मनिष्ठः, देवब्राह्मणाग्निपूजकः। सः कृष्यादिव्यापारे संलग्नः, वस्त्रादि विक्रयविक्रये, गोअश्वमहिषादिपालननिष्ठः। सदा सः दुग्ध, दधि, तक्र, गोमय, तृण, काष्ठ, फल, मूल, लवण, शुण्ठी, पिप्पली विक्रयम् अकरोत्। सः धान्य, शाक, तैल, वस्त्र, धातु, इक्षु, तद्विकृतयः च विक्रयम् अकरोत्। एवं व्यापारीरूपेण विविधैः उपायैः सः अष्टकोटिसुवर्णं सदा सञ्चिनोति स्म। एवं धनाढ्यः वृद्धः, श्वेतकेशः अभवत्; तदा संसारस्य क्षणिकत्वं मनसि चिन्तयन्— सः तस्य धनस्य षष्ठांशं धर्माय योजयामास; विष्णोः देवालयम्, शिवस्य गृहं निर्मितवान्। सः समुद्रवत् महाकुण्डं खनितवान्, अनेकानि कूपतडागानि च निर्मितवान्। वट, पीपल, आम्र, बदर, जम्बू, निम्ब, अन्यानि वृक्षाणि रोपितवान्; स्वधनात् सुन्दरं पुष्पोद्यानं च कृतवान्। सूर्योदयात् सूर्यास्तम् अन्नपानं दत्तवान्; नगरस्य चतुःदिशि बहुसौन्दर्ययुक्तं विश्रामगृहं निर्मितवान्। सः शास्त्रोक्तानि सर्वदानानि दत्तवान्, सदा धर्मनिष्ठः, दाननिरतः। यद् यत् पापं जीवने कृतम्, तस्य प्रायश्चित्तं कृतवान्; देवपूजायां नित्यनिष्ठः, अतिथिसत्कारं प्रतिदिनं अकरोत्। एवं जीवन् तस्य द्वौ पुत्रौ जातौ, राजन्; श्रिकुण्डलः विकुण्डलः इति विख्यातौ। गृहं तयोः समर्प्य, सः वनं तपस्यै गच्छन्, तत्र गोविन्दं वरदं पूजितवान्। तपसा कृशशरीरः, वासुदेवस्मरणनिष्ठः, वैष्णवलोकं प्राप्नोत्, यत्र गत्वा दुःखं नास्ति। ततः, राजन्, तयोः पुत्रयोः, महद् अहंकारयुक्तयोः, यौवनदीप्तयोः, धनसमृद्ध्याः गर्वात्— दुष्टाचारे लीनौ, व्यसनेषु आसक्तौ, धर्मकार्याणि सर्वाणि उपेक्ष्य, मातुः वचनं वृद्धानां उपदेशं च न श्रुतवन्तौ।