शिवधनुषधरं महात्मानं यः पूजयति, अश्वमेधस्य फलम् अवाप्नोति; कोटितीर्थे स्नानं कृत्वा सहस्रगोदानस्य पुण्यं लभते। अथ वा, त्रैलोक्यविख्यातं वामनकं गत्वा, तत्र विष्णुपादे स्नात्वा वामनं विधिवत् पूजयन्, सर्वपापानि हृदयात् शुद्ध्वा विष्णुलोकं प्राप्नोति; तत्र स्नानात् कुलं अपि शुद्ध्यति। पवनासरोवरं मारुतां परमतीर्थं च गत्वा, तत्र स्नात्वा, नरश्रेष्ठ, वायुलोके मान्यतां प्राप्नोति। अमृतसरोवरे स्नात्वा, अमृतेशं पूजयन्, अमृतबलात् स्वर्गलोके पूज्यतां प्राप्नोति। शालिहोत्रतीर्थे च शालिसूर्ये च स्नानं विधिवद् कृत्वा, पुरुषश्रेष्ठ, सहस्रगोदानस्य पुण्यं लभते। श्रीकुञ्जे, सरस्वत्याः पवित्रस्थले, स्नानं कृत्वा, राजन्, अग्निष्टोमस्य फलम् अवाप्नोति। नैमिषारण्यं, दुरापं तु, प्राप्त्वा, तत्र नैमिषर्षयः तपसा समृद्धाः, राजन्, तीर्थयात्रां कृत्वा कुरुक्षेत्रं गच्छन्ति; ततः सरस्वत्याः कुञ्जः संस्थापितः। सः कुञ्जः ऋषिभिः प्रियः अभवत्; तत्र स्नानं कृत्वा सहस्रगोदानस्य पुण्यं लभते। नारदः उवाच— ततः, धर्मवित्, उत्तमं कन्यातीर्थं गन्तव्यं; तत्र स्नानात् अग्निष्टोमस्य फलम् अवाप्यते। ततः, नरश्रेष्ठ, ब्रह्मणः परमस्थानं गन्तव्यं; तत्र स्नानात्, जातिवैविध्ये अपि, ब्राह्मणत्वं लभ्यते। शुद्धहृदयः ब्राह्मणः परमं पदम् अवाप्नोति; ततः, नरश्रेष्ठ, उत्तमं सोमतीर्थं गन्तव्यं। तत्र स्नानं कृत्वा, राजन्, सोमलोकं प्राप्नोति; ततः, नराधिप, सप्तसरस्वतीतीर्थं गन्तव्यं। तत्र, लोकविख्यातः सिद्धमहर्षिः मङ्कणकः, कदाचित् कुशाग्रेण हस्तं विदार्य, तस्य हस्तात् शाकरसः प्रवाहितः। तं रसं दृष्ट्वा, महातपस्वी हर्षेण पूर्णः अभवत्। ततः, ब्राह्मणः ऋषिः विस्फारितनेत्रः नृत्यं आरब्धवान्; तस्य नृत्यतः चराचरं सर्वं नृत्यति, वीर, तस्य तेजसा मोहितम्। ततः, ब्रह्मणा देवैः तपसा समृद्धैः ऋषिभिः, महादेवः ऋषिणा प्रार्थितः— देववत् आचर, अत्र नृत्यं मा कुरु। ततः, ऋषिं दृष्ट्वा, देवः हर्षपूर्णचित्तः, स्थितप्रज्ञाणां हितकामः, भाषितवान्— महर्षे, धर्मज्ञ, किं कारणं तव नृत्यस्य? किम् अद्य तव हर्षस्य कारणम्? ऋषिः उवाच— द्विजश्रेष्ठ, ब्रह्मन्, न पश्यसि किम्, मम शरीरात् भस्मधारा प्रवहति, धर्ममार्गे तपसा स्थितस्य। ताम् दृष्ट्वा, अहम् महाहर्षेण नृत्यं आरब्धवान्। देवः स्मितं कृत्वा, कामाभिभूतं ऋषिं भाषितवान्— अहम् विस्मयं न अनुभवामि, ब्रह्मन्; माम् पश्य। इति उक्त्वा, पुरुषश्रेष्ठ, महादेवः, पापरहितराजन्, स्वाङ्गुष्ठं अङ्गुल्याः अग्रेण आहतवान्; तस्मात् श्वेतभस्म प्रवाहितम्। तं दृष्ट्वा, ऋषिः लज्जितः अभवत्, राजन्, देवपादयोः पतितः। अहम् देवेषु रुद्रात् अन्यं श्रेष्ठं न मन्ये। त्रिशूलधारिन्, त्वं देवदानवजगति शरणम्; त्वया एष विश्वम्, त्रिलोक्यं चराचरम्, सृज्यते। युगान्ते, प्रभो, सर्वे त्वाम् एव प्रविशन्ति; देवाः अपि त्वां पूर्णतया न जानन्ति, तर्हि अहम् कथम्? त्वयि, सर्वेश, इन्द्रादयः देवाः दृश्यन्ते; त्वं सर्वलोकानां स्रष्टा, सततं कर्ता च। तव प्रसादात्, सर्वे देवाः अत्र निर्भयाः हर्षं अनुभवन्ति। इति महादेवम् स्तुत्वा, ऋषिः नमस्कृत्वा भाषितवान्— तव प्रसादेन, महादेव, मम तपः न नश्यतु। ततः देवः हर्षपूर्णहृदयः ब्रह्मर्षिं उवाच— तव तपः मम प्रसादेन सहस्रगुणं वर्धयतु, ब्रह्मन्; अहम् अत्र तव आश्रमे त्वया सह स्थास्यामि, महर्षे। ये सप्तसरस्वतीषु स्नानं कृत्वा मां पूजयन्ति, तेषां इह वा परत्र वा किञ्चित् अनप्राप्यं न अस्ति। ते सरस्वतलोके गमिष्यन्ति, नात्र संशयः। इति उक्त्वा, महादेवः तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततः, त्रैलोक्यविख्यातं औशनसं गन्तव्यं, यत्र ब्रह्मा देवाः ऋषयः तपसा समृद्धाः निवसन्ति। तत्र कार्तिकेयः, भाग्यकामः, त्रिसन्ध्येषु, भारत, भर्गवस्य अनुग्रहं कामयमानः, उपस्थितः। पवित्रं कपालमोचनं तीर्थं सर्वपापविनाशनं; तत्र स्नात्वा, नरश्रेष्ठ, सर्वपापात् विमुक्तः भवति। ततः, अग्नितीर्थं गत्वा स्नानं कृत्वा, भारतश्रेष्ठ, अग्निलोकं प्राप्नोति, कुलं च उद्धरति। तत्रैव विश्वामित्रस्य पवित्रतीर्थं अस्ति, भारतश्रेष्ठ; तत्र स्नानं कृत्वा, महराज, ब्राह्मणत्वं प्राप्नोति। ब्रह्मयोनिं प्राप्त्वा, शुद्धसमीक्षितचित्तः, नरश्रेष्ठ, तत्र स्नात्वा ब्रह्मलोकं प्राप्नोति।