ताः पुण्यशिलाः स्त्रियः तत्र रात्रिं कल्पसमा यथाकथंचित् जीवंती, संतप्ताः ज्वरार्ताः इव, यापनं कृतवन्त्यः। प्रभाते दिव्यं नभःमणिं दृष्ट्वा, स्वजीवनं चिन्तयन्त्यः, मातरं निवेद्य, स्वगौर्याः पूजार्थं गताः। विधिवत् स्नानं कृत्वा, पुष्पधूपैः पुनः देवीं पूज्य, तत्र गीतं गायन्त्यः स्थिताः। तस्मिन्नेव काले ब्राह्मणः अपि स्नानार्थं पितुः आश्रमात् इह निर्मलं सरः आगतवान्। रात्र्यन्ते मित्रं दृष्ट्वा, कन्याः पद्मवत् प्रसन्ननेत्राः अभिव्यक्ताः, ब्रह्मचारीं दृष्ट्वा विकसिताः। तत्र गत्वा, कन्याः ब्रह्मचारीं समीपं गत्वा, बाहुभिः उभयतः परितः आवृत्य स्थिताः। "प्रिय, त्वं ह्यद्य गतवान्; अद्य त्वं गन्तुं न शक्यः। वयं त्वां बद्धवन्त्यः—इह ते विचारः नास्ति।" इत्युक्तः ब्राह्मणः स्मितं कृत्वा, कृताञ्जलिः प्रत्युवाच—"सुभाषितं, प्रियं, सौम्यं वचनं वदथः।" "किन्तु ब्रह्मचर्यनिष्ठस्य मम व्रतं भङ्गं भविष्यति; अध्ययनतत्परस्य गुरुकुले फलप्राप्तिः न भवति। आश्रमस्थैः विज्ञैः रक्षितव्यं धर्मः एषः; अतः विवाहः अत्र धर्मः न इति मन्ये, हे कन्याः।" ब्राह्मणस्य वचनं श्रुत्वा, ताः सतीः सर्वहृदयेन वाञ्छन्त्यः, वसन्ते कुक्कुटीवत्, प्रत्युवाचुः। "धर्मात् अर्थः, अर्थात् कामः, कामात् सुखफलं—इति ज्ञानी निश्चितज्ञानाः वर्णयन्ति। इच्छावती धर्मसमृद्धा त्वां पुरतः आगता; अतः, अस्मिन् विशुद्धे भूमौ विविधैः सुखैः रमस्व।" तासां वचनं श्रुत्वा, सः गंभीरया वाचा अवदत्—"वचनं सत्यम्, किन्तु मम व्रतं अपि आवश्यकम्।" "गुरोः अनुमतिं प्राप्य, विवाहकर्म करिष्यामि, अन्यथा न।" इत्युक्तः, ताः पुनः अवदन्—"स्पष्टं मूढः असि, हे सौम्य!" "सिद्धौषधं, ब्रह्मनिष्ठायाः रसायनं, सिद्धिः, निधिः, कुलश्रेष्ठाः, उत्तमाः स्त्रियः, मन्त्रः, सिद्धसारः—एतेषां समागमे, हे मुने, धर्मानुसारं ज्ञैः उपभोगः कर्तव्यः।" "यद्भाग्येन कार्यं सिद्धिं यच्छति, तदा ज्ञैः तस्य त्यागः न कर्तव्यः; ह्यत्यागात् पुनः फलं न लभ्यते, अतः विलम्बः न प्रशस्यते।" "विषादपि अमृतं ग्राह्यं, मलात् सुवर्णं, नीचात् उत्तमं ज्ञानं, दुष्कुलात् रत्नस्त्रीं ग्राह्यं।" "या कन्याः गाढानुरक्ताः, विशुद्धकुलजाताः, स्निग्धहृदया, मधुरवाचः, स्वयम्वराः, रूपसम्पन्नाः, यौवनसमृद्धाः—सत्यं, केवलं भाग्यवान् पुरुषः ताः प्राप्नोति, अन्यः न।" "क्व वयं दिव्याः, क्व त्वं तपस्वी युवकः? दुर्लभव्यवस्थया, कर्ता एव धीरः इति मन्ये।" "अतः, अद्य स्वसौभाग्यं स्वीकर, गन्धर्वविवाहेन; अन्यथा जीविका न भविष्यति।" तासां वचनं श्रुत्वा, ब्राह्मणः धर्मविदां श्रेष्ठः प्रत्युवाच—"मृगशावकनयने, कथं धर्मः धनार्थं पुरुषैः त्यक्तुं शक्यः?" "धर्मः, अर्थः, कामः, मोक्षः—एते चत्वारः फलदाः ज्ञेयाः; विपरीते फलहीनम्।" "न अहं अकाले, व्रतान्तर्गतः, पत्नीं गृह्णीयामि; यः समयं न जानाति, तस्य कर्म फलं न ददाति।" "यतः मम मनः अत्र धर्मविचारं प्रविष्टम्, अतः, हे कन्याः, शृणु—न अहं स्वयम्वरं इच्छामि।" एवं तस्य अभिप्रायं ज्ञात्वा, परस्परं निरीक्ष्य, प्रमोहिनी तस्य हस्तं विमुक्त्य, तदनन्तरं चरणौ गृहीत्वा स्थितवती। सुशीला च सुस्वरा च बाहू गृहीत्वा, सुतारा आलिङ्गनं कृत्वा, चन्द्रिका मुखं चुम्बितवती। तथापि, सः स्थिरः अभवत्, यथाप्रलयाग्निः; ब्रह्मचारी क्रोधात् ताः शपथं दत्तवान्। "युष्माभिः मम पिशाच्यः इव आवृत्तम्; अतः, पिशाच्यः भविष्यथ!" इति शीघ्रं शप्त्वा, ताः पुरतः स्थितवान्। "किं पापं कर्म अकर्तृकस्य कृतं? यः अनुग्रहं कृतवान्, तस्मै द्वेष्यं कृतं—धर्मघ्नाः, लज्जा!" "श्रूयते—यः प्रेम्णि, भक्ते, मित्रे विश्वासघातं करोति, तस्य सुखं उभयलोकयोः नश्यति।" "अतः, युष्माभिः अपि शापात् पिशाच्यः भूत्वा त्वरितं भव!" इत्युक्त्वा कन्याः क्रोधात् संतप्ताः, दीर्घं श्वसिताः। ततः, परस्परक्रोधात्, तस्मिन्नेव सरसि, हे राजन्, सर्वाः कन्याः ब्रह्मचारी च पिशाचाः अभवन्। सः पिशाचः अभवत्, ताः पिशाच्यः, भीषणं विलपन्त्यः; पूर्वकृतस्य फलं अनुभवन्ति। समयेन, यत् शुभं वा अशुभं कृतं, तत् निःसन्देहं फलं ददाति, हे राजन्, स्वच्छायायाः इव, देवेष्वपि। तासां कन्यानां पितरः, मातरः, भ्रातरः अपि, इह तत्र च विलपन्ति; ह्यभाग्यं दुरत्ययं। ततोऽधि ताः पिशाच्यः, अन्नार्थं दुःखिता, इह तत्र च भ्रमन्ति, सरःकूलस्थाः वसन्ति। नारदः उवाच—दीर्घकालात्, महर्षिः लोमशः, महाभाग्यवान्, तत्र यदृच्छया आगतः। तं ब्राह्मणं दृष्ट्वा, सर्वे पिशाच्यः, क्षुधया पीडिताः, समूहेन समागत्य, भोक्तुम् इच्छन्त्यः। किन्तु, लोमशस्य तीव्रतेजसा दग्धाः, तं पुरतः स्थितुं न अशक्नुवन्, सर्वे दूरस्थाः स्थिताः।