चतुर्णां पुरुषार्थानां फलं भुक्त्वा पुनः हरिं यान्ति; पद्मसंहिता द्वाविंशति-सहस्रश्लोकसंख्या इति। द्वापरे तु, हे ब्राह्मन्, ब्रह्मणा प्रतिपादितं यथार्थं, परात्मना, पद्मसंहिता केवलं द्वादश-सहस्रश्लोकी भवति। कलियुगे विष्णुभक्ताः पुरुषाः तस्यां पठने रमन्ते; सर्वेषु चतुर्षु युगेषु तदर्थः सारश्च नित्यं समन्वितः अस्ति। हे विप्रश्रेष्ठ, तेषु संहितासु शेषकथानां विस्तारः दृश्यते; केवलं द्वादश-सहस्रश्लोकाः शिष्यन्ति, हे महाभाग। यदा कलियुगसमयः आगच्छति, तदा प्रथमं भूमिखण्डस्य श्रवणेन सर्वपापात् विमुक्तिः स्यात्। सर्वदुःखैः विमुक्तः, सर्वरोगैः मुक्तश्च, अन्यं सर्वं त्यक्त्वा—पाठं, दानं, अध्ययनं—यत्नेन पद्मस्य श्रवणं कर्तव्यम्, यः पापं नाशयति। तत्र प्रथमं सृष्टिखण्डः, द्वितीयं भूमिखण्डः। तृतीयः स्वर्गखण्डः, चतुर्थः पातालखण्डः, पञ्चमः उत्तरखण्डः, यः सर्वपापं नाशयति। यः भक्त्या पञ्चखण्डान् क्रमशः शृणोति, स सहस्रगवां दानस्य फलं प्राप्नोति। हे ब्राह्मणाः, पञ्चखण्डाः महद्भाग्येन प्राप्यन्ते; तेषां श्रवणेन मोक्षः लभ्यते—सत्यं सत्यं, न संशयः। एवं श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनचरिते पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्यायां संहितायां पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ, अहं गोविन्दस्य कमलपादयोः नमतः, या इन्द्रया च श्रेष्ठैः स्तूयन्ते, या सर्वभूतहृदये स्थितः, या महतां परमाश्रयः, श्रेष्ठेषु च श्रेष्ठः। कदाचित् सर्वे मुनयः अग्निवत् दीप्ताः, हिमालये निवसन्तः, वेदेषु निष्णाताः, त्रिकालदर्शिनः, महात्मानः, नानापुण्येषु प्रतिष्ठिताः, महेन्द्रगिरिभक्ताः च विंध्यवासिनश्च, अर्बुदारण्यनिवासिनः, पुष्करारण्यवासिनः, श्रीशैलभक्ताः, कुरुक्षेत्रनिवासिनश्च, धर्मारण्यभक्ताः, दण्डकारण्यवासिनः, जम्बूपथभक्ताः, सत्यवासिनश्च—एते चान्ये च शुद्धाः मुनयः शिष्यैः सह, शौनकदर्शनलालसा, नैमिषारण्यं समाययुः। ते सम्यक् विधिना तमर्चयित्वा, तेन च सम्यक् सत्कृताः, विविधेषु शोभनासनेषु कुसुमासनादिषु स्वस्थानानि आसाद्य उपविविशुः। शौनकप्रदानासनेषु उपविश्य, ते तपस्विनः कृष्णसम्बद्धं पुण्यकथाः परस्परं कथयन्तः आसन्। यदा तेषां कथाः समाप्ताः, तेषां विशुद्धचित्तानां मुनीनां मध्ये, महातेजसा दीप्तः, श्रीमान् सूतः आगतः। स व्यासशिष्यः, पुराणज्ञः, रोमहरषणनाम्ना, तान् यथोचितं प्रणम्य, तैः सत्कृतः। ततः, शौनकादिभिः महर्षिभिः, व्यासशिष्यः सूतः रोमहरषणः यथोचितं सुखेनोपवेशितः। तदा, शौनकप्रधानाः तपोविशिष्टाः ते मुनयः तम् रोमहरषणं पृष्टवन्तः। ऊचुः—“हे पुराणविद्, महाबुद्धे, व्रतस्थ रोमहरषण! त्वत्तः पूर्वं पुण्यश्लोकानि प्राचीनकथाः श्रुताः; अधुना हरीनां चरितानि कथयामः। तदेव पुरुषाणां परमं धर्मः, यतः परस्य भक्तिर्जायते; अतः हरिकथायुक्तं पुनः पुराणं कथय। हे सूतः, हरिव्यतिरिक्ताः कथाः श्मशानतुल्याः; हरिः स्वयं पुण्यक्षेत्ररूपेण स्थितः इति श्रुतम्। पुण्यक्षेत्राणां नामानि कीर्तय, ये पुण्यदायिनः; कुतः ते उत्पन्नाः, केन च पाल्यन्ते? सर्वे चराचराः लोका: कुत्र लीयन्ते? के क्षेत्राणि पुण्यानि, के वा पूज्यशिलासङ्घाः? का नद्यः श्रेष्ठाः, पुण्याः, शुभाः, पापहारिण्यश्च? एतत् सर्वं यथाक्रमं वद।” सूतः उवाच—“शुभं, शुभं, हे पुण्यवन्तः, उत्तमं पृष्टवन्तः, हे तपस्विनः; युष्मान् प्रणम्य, पद्मपुराणाख्यं पुराणं कथयिष्यामि। सदा व्यासं पराशरात्मजं प्रणमामि, सः परमपुरुषः, सर्वज्ञः, ज्ञानाधारः, विशालबुद्धिः, वेदवेदान्तवेद्यः, नित्यशान्तः, स्वात्मस्थितः, इन्द्रियातीतः, विशुद्धमहातेजाः, विस्तीर्णकीर्तिः। तस्मै व्यासाय, अमेयतेजसे, नमः, यस्य प्रसादात् नारायणचरितं कथयिष्यामि। अधुना पुण्यं पद्मपुराणं सह सहस्रसाहस्रैः, षट्पञ्चाशद्विभागयुक्तं विस्तरेण कथयामि। तत्रादौ आदिखण्डः, ततः भूमिखण्डः; अनन्तरं ब्रह्मखण्डः, ततोऽनन्तरं पातालखण्डः। ततः प्रसिद्धः क्रियाखण्डः, पश्चात् उत्तरखण्डः; एष महापद्मः, येन जगत्सर्वं व्याप्यते। तेषु एव घटनासु आधारितत्वात्, बुधाः तं पद्ममिति कथयन्ति; एष निर्मलः पुराणः विष्णोः परमं माहात्म्यम्। यद् हरिः ब्रह्मणे उक्तवान्, ब्रह्मा नारदाय, नारदः मम गुरवे प्रोक्तवान्। व्यासः पुनः पुनः मम सर्वाणि पुराणानि, इतिहासानि, संहिताः च, स्वहृदयप्रियाणि, उपदिष्टवान्। तदेव दुर्लभं पुराणं अहं युष्मभ्यं सम्यक् कथयिष्यामि; तस्य श्रवणेन ब्रह्महत्यादिपापात् विमुक्तिः। यः श्रद्धया भक्त्या च शृणोति, सः सर्वतीर्थस्नानफलं प्राप्नोति; केवलं श्रवणेन मोक्षः लभ्यते।