ततः शक्रः स्वेन वज्रिणा हस्तेनोन्नम्य गजेन्द्रारूढः तत्र समुपाजगाम। स तदा दानवं प्रति समुपसृत्य देवाधिपः अमानुषं निनादं मुमोच। वृतासुरे प्रयतमानं दृष्ट्वा शक्रः तं वज्रं सागरतीरे दानवरिपौ प्रज्वलन्तमिव कालाग्निं प्राहिणोत्। तेन वज्रप्रहारेण वृतासुरो निहतः, सर्वतो महती शब्दः उत्पन्नः, यं देवाः अपि भीताः शुश्रुवुः। तदा इन्द्रस्य शिरसि पुष्पवृष्टिः अभवत्; स भगवाँल्लोकेषु दानवभयस्य हरः सन् वृतासुरं हत्वा, अमरैः सहितः स्तूयमानः दिव्यां पुरीम् प्रविवेश। तदा वृतासुरदेहात् परमशक्तिर्निर्गता। सा घोररूपा ब्रह्महत्या, भीषणमुखी, विकटवपुः, कृष्णपीता, कपालमालाभूषिता, कृशा, रक्तलेपिता, महापातकिनी, मत्स्यगन्धघोरदर्शना, तत्र प्रादुरभूत्। सा देवी तं देवानां श्रेष्ठं इन्द्रं अन्वेष्टुं प्रवृत्ता। तदा शक्रं महावीर्यं दृष्ट्वा सा त्वरया देवाधिपतिं कण्ठे गृहीत्वा दृढमपिधाय तस्थौ। ब्रह्महत्याभयात् उद्विग्नः शक्रः कमलमध्ये निलीनः बहूनि वर्षाणि तत्र स्थातुम् आरब्धवान्। तया गृहीतः स स्थिरः अभवत्; मुक्तुम् इच्छन् अपि शक्रः तस्याः पाशात् मोक्तुं न अशकत्। सा ब्रह्महत्यया गृहीता देवेशः स्थिररूपः एव स्थितः। स तदा ब्रह्माणं समुपेत्य प्रणिपत्य ज्ञात्वा यत् शक्रः ब्रह्महत्यया गृहीतः, तं ब्रह्माणं उपागमत्। तदा ब्रह्मा देवश्रेष्ठस्य तद्विषयं चिन्तयन्, सा ब्रह्महत्या ब्रह्माणं समीपं गत्वा अब्रवीत्— "भगवन्, अहम् आगता तव समीपं, यत्कर्तव्यं तद्वद।" तदा स ब्रह्मा ताम् अम्बां मधुरया वाचा सत्येन च ब्रह्महत्यापातकं विषये उक्तवान्— "देवपतिं मुञ्च, मम प्रीत्यर्थं कुरु। किं ते कामयितव्यं, तद् ब्रूहि।" सा ब्रह्महत्या प्रत्युवाच— "त्वदीयेन वचसा अहम् इन्द्रात् निर्गच्छामि, भगवन्। निवासस्थानं दातव्यम्।" तदा महादेवः "एवं भवतु" इति प्रतिजज्ञौ, ब्रह्मा अपि तथैव। ततः इन्द्रस्य ब्रह्महत्यापातकं मोचयितुं उपायं विचिन्त्य, वह्निं आहूय ब्रह्मा उवाच— "जातेवेदः, इन्द्रस्य ब्रह्महत्याया एकचतुर्थांशं गृहाण।" अग्निः पप्रच्छ— "किं मम मोचनकारणम्, भगवन्? तत्त्वेन ज्ञातुमिच्छामि।" ब्रह्मा उवाच— "यः कश्चिद् त्वां ज्वलन्तीं समुपेत्य बीजैः, ओषधिभिः, तिलैः, फलैः, मूलैः, समिध्भिः, कुशैः वा किञ्चित् न करिष्यति।" तस्मिन् काले स त्वां परित्यज्य तिष्ठति; वह्ने, ब्रह्महत्याजन्यं तापं त्यज। तदा वह्निः ब्रह्मणः आज्ञां स्वीकृत्य तस्य कामं प्राप्तवान्। अनन्तरं वृक्षान्, ओषधीः, तृणानि च आहूय ब्रह्मा ताम् अम्बां प्रति उक्तवान्। तदा वृक्षा ओषधयः तृणानि च अग्निवत् संतप्ताः ब्रह्माणं ऊचुः— "नः, ब्रह्मन्, ब्रह्महत्या स्वभावतः वर्तते; अतः पुनः मा हन्याः।" "वयं वह्निना, शीतोष्णवर्षैः, छेदनविभेदनैः च सदा पीड्यामा।" ब्रह्मा उवाच— "यः कश्चित् मोहात् अप्रयोजनेन छेदं वा विभेदनं वा करिष्यति, तं पापं प्रतिपत्स्यते।" ततः महादेवेनोक्तं— "एवं महात्मभिः उक्तं वृक्षादिभिः, ते ब्रह्माणं पूजयित्वा यथागतं निष्पेतुः।" अनन्तरं ब्रह्मा अप्सरांस् आहूय मधुरया वाचा ताः सान्त्वयन् उक्तवान्— "एषा ब्रह्महत्या वृत्रात् आगता, तस्य एकचतुर्थांशं वहत।" अप्सरसोऽब्रुवन्— "आज्ञया तव स्वीकरिष्यामः, किन्तु मोचनकालः अपि निश्चितः स्यात्।" पितामह उवाच— "यो रजस्वलासु स्त्रीषु सहवासं करिष्यति, सा त्वत्तः शीघ्रं गमिष्यति; मनस्तापं त्यजत।" महादेव उवाच— "एवं भवतु" इति ताः अप्सराः हृष्टमनसः स्वस्थानं गता, पार्वत्या सह रममाणाः। ततः पितामहः पुनः जलानि आहूय तानि संगम्य तम् अब्रुवन्। सर्वाणि जलानि पितामहाय प्रणम्य, अपरिमितशक्तियुक्ता देवी ब्रह्माणं उवाच— "भगवन्, आगता वयं तवाज्ञया; किं कार्यं, तद् आज्ञापय।" ब्रह्मा उवाच— "एषा घोरा ब्रह्महत्या वृत्रात् इन्द्रं प्राप्तवती; तस्य एकचतुर्थांशं गृह्णीत।