सुरसमानं दिव्यरूपसमुद्भासितं तं पुरुषं सुरगन्धैः सिक्ताङ्गं दिव्यपुष्पमाल्यविभूषितं दृष्ट्वा सा स्त्री विस्मयमगच्छत्। स दिव्याभरणवसनैः भूषितः, राजवल्लभः सर्वमङ्गलचिह्नैः युक्तः सूर्यवत् तेजसा विराजमानः आसीत्। तं दृष्ट्वा सा चिन्तयामास—किमेष देवः, किमृषिः, किं गन्धर्वो वा? किमपि नागपुत्रो, अथवा विद्याधरः स्यादिति। देवेषु तादृशं न पश्यामि, कथं तर्हि यक्षेषु? सहस्त्राक्षोऽपि इन्द्रः तादृशेन सहजसौकर्येण जातः नास्ति। किमेष शम्भुः स्वयं, अथवा कामदेवः? किमपि पितुः सखा, उत पुलस्त्यपुत्रो धनाधिपः स्यात्? एवं सा रूपसम्पदा युक्ता सर्वगुणसम्पन्ना सौन्दर्यपत्नी स्वसखीसहितं समीपमुपेत्य, रम्या रम्भा स्मितपूर्वकं शम्भुपुत्र्यै वाक्यमुवाच। एवमेतत् भूमिखण्डे पद्मपुराणस्य शतद्वादशाधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः—वेने कथायां, गुरुतीर्थमाहात्म्ये, च्यवनाख्याने, नहुषस्य चरिते च। रम्भा उवाच—“शुभे, किं तपः परित्यजसि, वा किमर्थं चितयसि? पुरुषस्यापि चित्तविक्षेपे तपः क्षयमेति।” तदा अशोकसुन्दरी प्रत्युवाच—“मम चित्तं तपस्यामेव रमताम्, किन्तु नहुषस्य कामनया, न देवाः, न दानवाः, न च महोरगाः मां चलयितुं शक्नुवन्ति। किन्तु एनं दृष्ट्वा, सुमुखि, मम मनो महान् विक्षोभमवाप; तं प्रति गन्तुमिच्छामि, तत्र मम तिव्रः स्पृहावेगः। एवं मम मनः सन्तप्तमभवत्, स्त्रीश्रेष्ठे, यदि त्वं परमं विज्ञानं जानासि, तर्हि कारणं वद। अहं महात्मभिः सृष्टा आयोः पुत्रस्य भार्या, तर्हि किमर्थं मम हृदयम् अन्यत्र धावति, केवलं संयोगे उत्सुकम्?” रम्भा उवाच—“सर्वेषु देहेषु रूपेषु च, सुन्दरी, आत्मा ब्रह्मविद्यायाः स्वरूपः नित्यः वर्तते। स सदा इन्द्रियैः कर्मसु प्रवृत्तैः, मोहपाशैश्च बद्धः सन् अपि, पूर्णः आत्मा स्वातन्त्र्ये स्थितः। न सः प्रकृतिं, न विज्ञानस्य अंशमपि, वेत्ति; सः शुद्धः धर्मज्ञः, सुन्दरी। गच्छतः अपि, मनः तं महात्मानं दृष्ट्वा तत्रैव धावति; पापं त्यक्त्वा, सत्यमेव शीघ्रं प्राप्नोति। एषः आयोः पुत्रः तव पतिः, एषः निःसंशयं सत्यः। अन्यं पुरुषं दृष्ट्वा, यदि तस्मिन् पापचिह्नानि स्युः, तर्हि सदा सावधानः भवेत्। एषा देवानां विधिः, सत्यपाशबद्धा; आयोः पुत्रः अपि तस्याः पतित्वं प्राप्स्यति। एवं श्रुत्वा, सौभाग्यवती, त्वमपि सुन्दरी, सः आत्मा सत्यभावबन्धनं गृहीत्वा तिष्ठति। सा अन्यं भावं न जानाति, केवलं आयोः पुत्रं लभते; अन्यः पतिः आगतः नास्ति, देवी, तस्याः प्रकृतिः। एवं ज्ञात्वा, श्रेष्ठः आत्मा त्वत्सकाशं आजगाम; आत्मा सर्वं जानाति, आत्मा एव नित्यः देवः। एषः स वीर्यवान् नहुषो नाम, महाबलसम्पन्नः; अतः यदि तव मनः तत्र गच्छति, सः तव सत्यमेव संयोगम् इच्छति। आयोः पुत्रं ज्ञात्वा, सौभाग्यवती, सा अन्यं न गच्छति; यदस्ति तव मनसि, तत् सर्वं उक्तं, नित्ये। हुण्डं घोरं दानवश्रेष्ठं युधि हत्वा, सः त्वां स्वगृहं, आयोः उत्तमं भवनं च नेष्यति। वीर्यवान् सः दैत्येन हृतः, किन्तु स्वसुकृतैः रक्षितः; बाल्ये एव सः स्वजनात् पृथगभवत्। पित्रा मातराच्च हीनः, सः महावने वर्धितः; अधुना त्वया सह पितुः गृहम् यास्यति।” एतानि शिवनन्दिन्या रम्भायै उक्तानि श्रुत्वा, सा अशोकसुन्दरी हर्षवेगेन समुद्रकन्यां वाक्यमुवाच। “एषः सत्यहृदयः, मम पतिः, महावीर्यवान्; मम मनः तत्रैव तीव्रशोकविक्षिप्तं धावति। नास्ति देवः मनसः समः; सः सर्वं निश्चित्य जानाति। एषः सत्यः, दृष्टो मया, सुहृदि स्मितवदने, अद्भुतः च। मदनसमः पुरुषोऽपि, दिव्यलक्षणयुक्तः, न तावदाकर्षयति यथा एषः, सखि। एवं, सौभाग्यवती, सा अन्यं पुरुषं न धावति, नापि अन्यं चिन्तयति; सखिभिः सह तस्य गृहम् गन्तव्यम्। एवं उक्त्वा रम्भा प्रयाणाय प्रवृत्ता; तस्याः गमनोत्सुकां विज्ञाय, सा नहुषस्य दिशं जगाम। तदा रम्भा तामेव व्याजहार—“देवि, किमर्थं न गच्छसि?” सारथिः उक्तवान्—“रम्भया सह सखी, वीरलक्षणयुक्तं नहुषं प्रति।” तस्याः समीपं गत्वा, सा स्वसखीं प्रेषयामास—“नहुषं प्रति गच्छ, सौभाग्यवती, यो देवसमो दृश्यते।” ‘एषा कथा तस्मै वद, त्वं स्वार्थायागतासि।’ रम्भा उवाच—‘एवं, सखि, अहं तव महोत्सवाय एतत्करिष्यामि।’ एवं उक्त्वा, रम्भा नहुषं राजवल्लभं, धनुर्धरं, द्वितीयमिवेन्द्रं, जगाम। तत्र प्राप्ता रम्भा सख्याः शुभवाक्यानि उवाच—“आयोः पुत्र, सौभाग्यवन्, रम्भा त्वां प्रति आगता। वीर, शिवस्य पुत्र्या तव कृते प्रेषिता, सुरेशेन च देव्या च, प्राचीनकाले। भार्या, परमं वरं, लोकेषु दुर्लभं, उत्तमपुरुषाणामपि दुर्लभं, देवानामिन्द्रेण सह, तपस्विभिः च; सा स्वयमेव तव कृते आगता, गन्धर्वैः, नागैः, सिद्धैः, पुण्यलक्षणैः चारणैश्च; इदानीं शृणु।