श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वृतान्तः एवमस्ति। कश्चन बुद्धिमान् पुत्रः, नःुष इति नाम्ना, नूनम् एव जातः भविष्यति—नात्र संशयः। स देवदत्तः, महातेजस्वी च भविष्यति; अन्यथा त्वम् अन्यथा आचरिष्यसि। तदा अहम् शापं दास्यामि येन त्वं भस्मसात् भविष्यसि। इत्येतानि वाक्यानि श्रुत्वा, कामबाणैः संतप्तः स दानवः मायया तां स्त्रीं हरित्वा स्वगृहं नीतवान्। एतद् ज्ञात्वा, सा पुण्यवती तं दुष्टं दानवं शशाप। सा उवाच—"नःुषस्यैव हस्तेन तव निधनं भविष्यति। त्वं जातस्यापि पूर्वं एतद् उक्तं, यथा त्वया श्रुतम्।" अयुःपुत्र त्वम् पापेन हुंडेन अपहृतः। पाकशालिकेन दास्या च रक्षितः, मम आश्रमं प्रेषितः। वनमध्ये चराणैः किंनरैश्च दृष्टः सन्, यद् श्रुतं तद् पुनः कथितम्। त्वं तं पापकृतं दुष्टं हुंडनामकं दानवं हन। स्वनेत्रेभ्यः प्रवहन्तीं अश्रुधारां क्षालय। इतः गत्वा गङ्गातटे वीरं पश्य। दानवपतिं निहत्य तं कारागृहात् आनय। अशोकसुन्दरी, त्वं गच्छ; तस्य पत्नी भव। सर्वं तव प्रश्नस्य कारणं उक्तम्। इति नःुषं प्रति उक्त्वा स मुनिवरः मौनं जगाम। मुनिना उक्तं सर्वमद्भुतं श्रुत्वा, अयुःपुत्रः तस्य समाप्तिं चिन्तयन् कोपाविष्टः बभूव। एवं श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनकथायां, गुरुतीरथमाहात्म्ये, च्यवनोपाख्याने, नःुषचरिते, अष्टोत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः। कुञ्जल उवाच—नःुषः वसिष्ठं मुनिवरं प्रणम्य तुष्टाव। ततः धनुष्कोट्युत्कर्षणेन स बाणान् गृहित्वा निर्गतः। तदा मृगमांसं सुसिद्धं, सुस्वादु, सुभक्षितं सा बुद्ध्या रक्षिता। अयुःपुत्रो धर्मात्मा, सुन्दरः, देवोपमः, दिव्यगुणसम्पन्नश्च आसीत्। तत् मांसं सुसम्पाकं, स्वादु, सुरसं, पाकशालिकः तस्मै दानवाय सन्ददौ। स दानवः तद् मांसं स्वादुद्रव्ययुक्तं भुक्त्वा, प्रमुदितः अशोकसुन्दरीं जगाम। तदा स कामवशात् शीघ्रं ताम् उवाच—"सुन्दरि, अयुःपुत्रो मया भुक्तः; स तव पतिः। मां भज, रमस्व यथाकामम्। स मर्त्यः मृतः किम् करिष्यसि?" इत्युक्त्वा। तच्छ्रुत्वा, सा शिवात्मजा तपस्विनी प्रत्युवाच—"मम पतिर्देवदत्तः, अजरः, निर्दोषश्च। तस्य मृत्युः न देवैः न महात्मभिः दृश्यते।" इत्युक्त्वा, दानवः पुनः पुनः हास्यपूर्वकं ताम् उवाच—"अद्य अयुःपुत्रस्य मांसं मया भुक्तम्, सुन्दरि।" एवं शृण्वती सा कोपात् ताम्रलोचना बभूव। सा सत्यनिष्ठा, तपसा शुद्धा, पुनरुवाच—"मनसा नियमेन तपो कृतं मया; अयुःपुत्रस्य दीर्घायुर्भविष्यति सत्येनैव। गच्छ दुष्ट, जीवितुम् इच्छसि चेत्; अन्यथा, शापं पुनः दास्यामि, न संशयः।" एवं तया उक्तं श्रुत्वा, पाकशालिकः नृपाय उवाच—"त्यजैनां, महाबाहो, अन्यां चिन्तय।" पाकशालिकेन प्रेषितः हुंडः दुष्टधीः शीघ्रं स्वपत्नीं प्रति जगाम। दासी न जानाति पाकशालिकस्य कृत्यं; सर्वं तस्याः कथितम्, प्रियतमे प्रतिपत्तिः च। सारथिरुवाच—सा अशोकसुन्दरी दुःखशोकाभ्यां तपसा कृशा बभूव, पतिव्रता। प्रियम् अनुदिनं चिन्तयन्ती, पुनः पुनः तं ध्यायन्ती, दानवाः किम् न कुर्वन्ति विविधैः उपायैः? सदा उपायकुशलाः, बुद्ध्या यत्नेन च, दानवश्रेष्ठाः नानारूपैः कृत्यैः सदा प्रवर्तन्ते। मायया योगेन चापि अहम् अपि कदाचित् तेन दुष्टेन अपहृता; तथैव तस्याः पुत्रोऽपि हतः, अयुःपुत्रस्यापि तद् भविष्यति। तं दिव्येन विधिना अप्राप्तदोषं दृष्ट्वा, प्रयत्नेन अपि नश्यति वा न वा इति द्रष्टुं शक्यते। प्रयत्नः श्रेष्ठः, उत कर्मफलं? नियतिः कथं नाश्यते? इत्येवं वेदः स्थितः। विशिष्टा नियतिः देवैः स्थापिताऽस्ति; कथं तर्हि अन्यथा स्यात्? इत्येवं सा पुनः पुनः चिन्तयति। कश्चित् किंनरः आसीत्—विद्वरः नाम, महावंशसम्भूतः, महाकायः; नाभ्यतः मानवाकृतिः, निर्विहङ्गः। द्वौ भुजौ, वेणुदण्डधारी, हारकङ्कणभूषितः, दिव्यगन्धलेपितशरीरः, पत्नी सहितः आगतः। स तां शोकार्तां शंकरात्मजां प्राह—"किं चिन्तयसि, देवि? विद्वरः आगतः इति विद्धि। अहम् किंनरः, विष्णुभक्तः, देवश्रेष्ठैः प्रेषितः; नःुषं प्रति एवम् शोकं मा कृथाः।" "दुष्टाचारैर्मायया तं बुद्धिमन्तं हन्तुं सर्वं कृतं, अयुःपुत्रः अपहृतः, शुभे।" "देवैः नानाविधैः उपायैः स रक्षितः; हुंडः अपि जानाति मया अयुःपुत्रः नीत इति।" एवं श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे, नःुषस्य अद्भुतं चरितं, देवकृपया, ऋषिवाक्येन, दानवदुष्टकृत्येन, अशोकसुन्दरीतपसा च, विस्तरेण प्रवर्तते।