नारदः देवर्षिः राजानं आयुं प्राज्ञं समुपवेश्य सान्त्वनपूर्वकं प्रोवाच—"भो महाबुद्धे, अद्य तव पुत्रस्य हरणं शुभमभवत्; अतः त्वं शोकं मा कृथाः। स तव पुत्रः सर्वज्ञः सर्वगुणसम्पन्नः सर्वविद्याविशारदः सर्वकौशलसम्पूर्णश्च भूत्वा पुनरागमिष्यति। अद्य तव सुतः, देवगुणोपमः, नूनं कालेन स्वगृहं नीतः, न संशयः। स वीर्यवान् पराक्रान्तः स्वकार्यं सम्पाद्य, शिवात्मजया सह त्वां समुपैष्यति। स च तेजसा स्वेन इन्द्रोपेन्द्रसमः भविष्यति; स धर्मकर्मणा स्वयमिन्द्रपदं लप्स्यते।" एवं राजानं आयुं प्रति उक्त्वा, देवर्षिः नारदः सहानुचरैः तत्रैव दृष्ट्वा त्वरया अन्तर्धानमगमत्। तस्य देवर्षेः प्रस्थिते, आयुः सर्वमिदं महिष्या निवेदयामास। दत्तात्रेयप्रसादात् प्राप्तः सुतः, दिव्यवरश्रेण्यः, विष्णुग्रहेण महिष्या सह सुरक्षितः स्थितः। "यद्यपि स धर्मात्मा मम पुत्रो हृतः, सुन्दरि, स पुनः प्रत्यागमिष्यति, हर्तुः शिरसा सह।" इति नारदवाक्यं स्मृत्वा—"भाग्यवती, शोकं मा कुरु; धर्ममार्गविघातकं महामोहं त्यज"—इत्युक्तम्। पतिवचनं श्रुत्वा, इन्दुमती महाराज्ञी सुतागमनाशां लब्ध्वा हृष्टा अभवत्। "यथा देवर्षिणा प्रोक्तं, तथा भविष्यति; दत्तात्रेयदत्तः मम सुतः नित्यं वृद्ध्यजरामृत्युः।" इति निश्चित्य, भवितव्ये संशयमपश्यन्ती, द्विजश्रेष्ठं प्रणम्य, "सिद्धिदातृे, महात्मन्, अत्रिपुत्र, यस्य प्रसादेन मम धर्मिष्ठः पुण्यशीलः पुत्रः लब्धः, तस्मै नमः।" इति उkt्वा, सा देवी दुःखार्ता अपि तुष्टा, पुत्रस्य नहुषस्य पुनरागमनं ज्ञात्वा मौनं समुपगच्छत्। एवं 'नहुषचरितं' नाम सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः, च्यवनोपाख्याने, गुरुतीर्याख्याने, वेनोपाख्याने, पुण्ये पद्मपुराणस्य भूमिखण्डे। अन्यस्मिन्नेव काले, कुंजल उवाच— ब्रह्मसुतः वसिष्ठः, तपस्विप्रवरः, तेजस्वी नहुषं आहूय एवमुवाच—"त्वं शीघ्रं वनं गच्छ, तत्र च बहु वन्यं समाहारय।" मुनिवचः श्रुत्वा, नहुषः वनं गतः। तत्र स नहुषः किञ्चिद् अद्भुतं चरितं शुश्राव—"एष धर्मात्मा नहुषः नाम, बलवान् गुणवान् च।" स आयोः सुतः, मातुः बाल्यादेव वियुक्तः; तेन महावियोगेन आयोः भार्या रुदती। अशोकसुन्दरी तु, परमकठीनं तपः कृतवती; कदा सा पुण्यवती इन्दुमती पुत्रदर्शनं लप्स्यते इति? नहुषः नाम, धर्मज्ञः, पूर्वं दानवैर्हृतः; शिवात्मजा कन्या एकाकिनी तपः अकरोत्। अशोकसुन्दरी अपि, बाल्येऽपि, पुत्रस्य आयोः कारणेन; कदा तेन प्रकारेण साकं सैव एकत्र भविष्यति? एवं दिव्यगन्धर्वैः उक्तं लोकवचनं स धर्मात्मा नहुषः श्रुत्वा, विस्मयमगमत्। स ततः वन्यं समाहृत्य, वसिष्ठाश्रमं प्रत्यागत्य, तद्वन्यं महात्मने वसिष्ठाय समर्पयत्। स सञ्जातान्जलिः विनीतः, मुनिं वसिष्ठं प्रणम्य, उवाच— "भगवन्, अद्भुतं किञ्चिद् गन्धर्ववाक्यं श्रुत्वा आगतः—'एष नहुषः नाम, आयोः सुतः, मातुः वियुक्तः।' स मातरं इन्दुमतीं सह, दानवैः महान् दुःखं प्राप; शिवात्मजा कन्या बाल्येऽपि, परमकठीनं तपः अकरोत्। एष नहुषः हेतुः, इति मया श्रुतम्। भगवन्, कोऽयम् आयुः धर्मात्मा? का सा पुण्यवती इन्दुमती? का अशोकसुन्दरी? कश्च नहुषः? मम मनसि संशयः जातः; कृपया सर्वं विस्तरेण कथय।" वसिष्ठ उवाच—"स राजा आयुः धर्मात्मा, महाबलः सप्तद्वीपाधिपः। तस्य भार्या इन्दुमती, सत्यव्रता पुण्यशीला च। तस्यां त्वं जातः, सर्वगुणनिधिः। आयुना, राजर्षिणा, त्वं सोमवंशभूषणः उत्पादितः। हरकन्या, सुन्दरनितम्बा, गुणरूपसमन्विता—सा अशोकसुन्दरी नाम, सौभाग्यवती, सुमुखी। तव कृते सा एकाकिनी तपोवनं गत्वा, तपस्यायाम् अवस्थितवती। त्वं च तस्याः पतिरिति सृष्टिकर्त्रा योगबलात् निश्चितं निर्मितः। गङ्गातटे सा योगध्यानपरायणा वसति। तत्र, दानवेश्वरः हुंडः, तां एकाकिनीं, तपसा दीप्तां, पद्मलोचनां ददर्श। स रूपसम्पदा, कुलगुणैः युक्तां, कामबाणैः पीडितः, तामुपगम्य 'मम भार्या भव' इति उक्तवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा, सा तपस्विनी प्रत्युवाच—'हुंड, त्वं बलात् मा कुरु; पुनः पुनः एवं मा वद। अहं तव दुर्लभा, विशेषतः अन्यपत्नी च; विधिना मम बलवान् आयोः सुतः पूर्वमेव नियोजितः।'" एवं श्रीमद् पद्मपुराणे भूमिखण्डे नहुषस्य चरितं, आयोः वंशस्य, अशोकसुन्दरीतपसः, दानवस्य हुंडस्य च वृत्तान्तः, वसिष्ठेन नहुषाय सम्यक् निवेदितम्।