सुभुः, परमभक्त्या जनार्दनं देवदेवं विश्वेश्वरं भक्त्यैव तुष्टं देवदेवानां प्रभुं पूजितवान्। तदा सः पितरं सम्बोध्य प्रश्नं अकुरुत्—“किं कारणं, हे पितः, लक्ष्मीपतिं देवमनुपश्यामि? भूः, तृष्णा च मां पीडयन्ति, तात, तीव्रं दुःखं अनुभवानि। एतयोः कारणेन न शान्तिम् लभे, न सुखम्; एष एव दुःखस्य हेतुः, हे मुनीश्रेष्ठ।” एवं सुभोः प्रश्नं श्रुत्वा वामदेवः स्नेहपूर्णं वदनं प्रदर्श्य कारणं विवृणोत्—“नित्यं त्वं श्रीकृष्णस्य भक्तः, हे राजन्। त्वया परमभक्त्या मधुसूदनः स्नानादिभिः, चन्दनपुष्पादिभिः पूजितः। किन्तु, हे राजन्, जगन्नाथः तव द्वारा न भोजनफलादिभिः पूजितः; दशम्यां तु त्वं नित्यं एवं आचरितवान्। एकादश्यां न तव द्वारा विष्णुभक्तब्राह्मणाय उत्तमं भोजनं दत्तम्, न च स्वयम् अन्नं अर्पितम्। विष्णवे समर्प्य ब्राह्मणाय भोजनं न दत्तम्; अन्नं यत् पृथिव्यां अमृतरूपेण स्थितम्। विशेषतः, अन्नदानं कदापि न कृतम्; विविधानि शाकानि, तानि शृणु। तिक्तं, कटु, कषायं, मधुरं, आम्लं, लवणं—सर्वाणि हिंगादीनि, विविधरूपाणि। सर्वाणि बलवर्धकानि शाकानि अमृतात् उत्पन्नानि; अन्नं सुशोधितं, औषधिशाकैः संयुतम्। ‘देवेभ्यः विष्णुरूपाय, पितृभ्यः विष्णुरूपाय, ब्राह्मणस्य हस्ते’ इति संकल्पेन दातव्यम्। अतिथिभ्यः दत्त्वा, सेवकान् भोजयेत्; पश्चात् स्वयं तदन्नं, अमृतसदृशं, भुञ्जीत। मृत्युपर्यन्तं तस्य दुःखं नास्ति, किं तु सुखमेव; ब्राह्मणाः, पितरः, देवाः, क्षत्रियाः च, हे राजन्। कृषकः यथा उत्तमं क्षेत्रं सदा कृषति, तथा मानवः ब्राह्मणक्षेत्रं कृषेत्। स्वभावस्य हलम्, श्रद्धायाः शस्त्रं, क्षेत्रं विदारयेत्; बुद्धिः तपः च द्वौ वृषौ। सत्यं, ज्ञानं, अनुभवः, ऐश्वर्यम्, गोदः, शुद्धात्मा—एतेन ब्राह्मणनाम्नि महाक्षेत्रे श्रद्धया बीजं रोपयेत्। कृषकः यथा मलानि अपाकरोति, तथा पापं नाशयेत्; क्षेत्रे परिश्रमेण, विष्णुं इच्छन्, तस्य प्रसादं लभते। तद्वत् ब्राह्मणान् शुभैः धर्मयुक्तैः वाक्यैः तुष्टयेत्; पर्वतीयक्षेत्रे बीजारोपणसमये, मेघाः वर्षन्ति। कृषकः बीजारोपणं इच्छन् क्षेत्रं सिंचति; तद्वत् तुष्टब्राह्मणाय दानं दीयते। कृषकः यथा बीजरोपितक्षेत्रस्य फलम् उपभुङ्क्ते, तथा दाता फलम् अनुभवति। मृत्युपर्यन्तं, अस्मिन्नेव, सदा तुष्टः भवति; ब्राह्मणाः, पितरः, देवाः क्षेत्ररूपाः—न संशयः। सिंचितक्षेत्राणि फलम् ददति; कर्मानुसारं निश्चितं फलम्। तिक्तात् मधुरता न जायते; मधुरात् तिक्तता पुनः न भवति। यथा बीजं रोप्यते, तथा फलम् लभ्यते; यो न रोपयति, सः फलम् न उपभुङ्क्ते। तद्वत् ब्राह्मणाः, देवाः, पितरः क्षेत्ररूपाः दानस्य फलम् प्रकाशयन्ति—न संशयः। यत् कर्म, शुभं वा अशुभं वा, त्वया कृतम्, तस्य एव फलम् अनुभवितव्यम्। देवेषु, ब्राह्मणेषु, पितृषु, कदापि तव द्वारा स्वादु अन्नं वा पानं वा हृष्टचित्तेन न दत्तम्। उत्तमं, सुशोधितं, मधुरं, रमणीयं अन्नं, पानं, त्वं स्वयं उपभुङ्क्ते, अन्यस्मै न दत्तम्। अमृतसदृशेन अन्नेन तव देहं पोषितवान्, हे राजन्; अतः भूः त्वां पीडयति। कर्म एव पुरुषाणां सुखदुःखस्य कारणम्; तव कर्मस्य फलं जन्ममृत्योः अनुभव। पूर्वे महात्मानः स्वकर्मणैः स्वर्गं प्राप्तवन्तः; पुण्यस्य क्षये पुनः मनुष्यलोके आगतवन्तः। नलः, भगीरथः, विश्वामित्रः, युधिष्ठिरः—ते स्वकर्मणैः स्वर्गं प्राप्तवन्तः। पूर्वनिश्चितकर्मणः फलम् सुखदुःखरूपेण लभ्यते; देवेष्वपि तदतिक्रमः न शक्यः। अतः, हे राजश्रेष्ठ, स्वर्गे अपि भूः तृष्णा च त्वां अभूताम्; तव अशुभकर्मणः कारणम्। यदि भूः निवर्तयितुम् इच्छसि, तदा वनस्थं स्वदेहं भक्षय। तव महादेवी भूः कारणेन अतिव्यक्तं कृशा दृश्यते। सुभुः पुनः पप्रच्छ—“कियद् कालं तव प्रियया सह एतत् कर्म कर्तव्यम्? कदा तव प्रसादः लभ्यते? कस्य दानात्, कस्य पदार्थस्य पुण्यं लभ्यते?” तं वामदेवः उवाच—“अन्नदानात्, हे महाबुद्धे, परमं सुखम्; जलदानात् च। मनुष्याः स्वर्गं भुञ्जते, पापैः न बाध्यन्ते। यदि दानं न दीयते...” एवं वामदेवस्य उपदेशं श्रुत्वा सुभुः तत्त्वं अवगच्छत्—अन्नदानं, जलदानं च, पुण्यस्य परमं साधनम्; तेन स्वर्गसुखं, दुःखनिवारणं च साध्यते।