एवं देवेश्वरी, श्रीपद्मपुराणस्य उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे, जाम्बवततीर्थस्य महात्म्यं कथ्यते। तत्र, स्वनाम्नि लिङ्गं स्थापितं, यत्र स्नानं कृत्वा रामं च भ्रातृं च स्मरन्, जनः त्वरितं फलमाप्नोति। जाम्बवन्तीश्वरतीर्थे स्नानानन्तरं रुद्रलोकं प्राप्य सम्मानितः भवति; यत्र यत्र श्रीरामस्य स्मरणं क्रियते, तत्र तत्र चराचरयोः संसारबंधनात् मोक्षः दृश्यते। अहं रामः, रामो रुद्रः—एवं ज्ञात्वा, देवि, सर्वत्र भेदाभावः। ये 'राम राम' अथवा 'राम' मनसि जपन्ति, ते सर्वेषु कार्येषु युगान्युगं सिद्धिं लभन्ति। अहं श्रीरामस्य स्मरणं सदा कुर्यामि; एतत् श्रुत्वा, पुनर्जन्म न भवति। काश्यां सदा स्थित्वा, अहं श्रीरामं कमललोचनं भक्त्या विधिपूर्वकं स्मरामि। ततः जाम्बवान् श्रीरामं स्मृत्वा, लोकगुरुं स्थाप्य, जाम्बवन्तः इति प्रसिद्धः अभवत्। तत्र स्नानं, भोजनं, देवपूजनं कृत्वा, चतुर्दशेन्द्रकालपर्यन्तं शिवलोकं प्राप्नोति। तत्र स्नानमात्रेण, श्रीविश्वेशस्य कृपया, जाम्बवान्तुल्यबलं लभ्यते। तत्र भूमिदानं कृत्वा, जाम्बवन्तेशदर्शनात् सहस्रगुणं फलम्। एतद्वै श्रीपद्ममहापुराणे पंचपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्ये उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे जाम्बवततीर्थमहात्म्यनाम शतपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः। शबरमतीतीरे खङ्गधाराख्यं तीर्थं गुह्यं, परमपवित्रं, कलियुगे गुप्तं भविष्यति। यत्र स्नानं कृत्वा वा जलपानं कृत्वा, सर्वपापविमुक्तः रुद्रलोकं प्राप्नोति। तत्र शबरमती, कश्यपं अनुसरन्ती, रुद्रेण जटासु धृता, अधोभूमौ पतन्ती। तत्र खङ्गधारनाम्नि रुद्रः स्वयं निवसति; यत्र, देवेश्वरी, पापिनः अपि स्नानं कृत्वा स्वर्गं यान्ति। तत्र प्राचीनं चरित्रं स्मरन्ति—किरातस्य कठिनव्रतस्य कथा। पार्वती पप्रच्छ—किरातस्य नाम किं? सः कः व्रतः कृतः? सर्वं सत्यम् इच्छामि श्रोतुम्। त्वं हि, वदतां श्रेष्ठ, सर्वं श्रोतव्यं हितं वक्तुं अर्हसि। महादेवः उवाच—कदाचित् चण्डः नाम भीमः, दुष्टः, क्रूरः, मायावी, निर्दयः, भयप्रदः प्राणिनां। सः जालैः मत्स्यान् हन्ति; बाणैः मृगान्, वन्यपशून्, कृष्णसारान्, शृंगिणः च हन्ति। सः विविधान् पक्षिणः मारयति, क्रोधात् विशेषतः, मयूरान् अपि हन्ति। सः महान् पापी, दुष्टः, दुष्टजनप्रियः; तस्य पत्नी अपि तादृशी, मायाविनी, कपटवती। एवं भ्रमन्, कालः अतीतः; एकदा, तस्य पापकृतः, श्रीवृक्षस्य उपरि स्थितः, रात्रिं याययामास। धनुः हस्ते, बाणं सज्जीकृत्य, शृगालं हन्तुं उद्युक्तः; रात्रिः तस्य जागरणेन, माघशुक्लचतुर्दशीदिने, गिरीपुत्रिके, व्यतीता। तत्र, क्रोधेन, श्रीवृक्षस्य पत्राणि छित्वा, तानि पत्राणि लिङ्गस्य अधः पतितानि, तस्य विहरणेन। दैवयोगात्, तानि श्रीपत्राणि शिवपूजायाम् गणितानि। मुखोदकेन महाभिषेकं अकरोत्; अज्ञानवान्, पापकृत् पुष्कसः एवम् अकरोत्। माघमासे, शुक्लचतुर्दशीदिने, चन्द्रोदयसमये, तस्य पापकृतः पुष्कसस्य पापक्षयं अभवत्। तत्र तस्य पत्नी, तीव्रभावा, आशाहीनां, क्षुधार्ता, तत्र आगता। न सूकरः, न मृगः, न महिषः लब्धः; तस्य दीप्तमना पत्नी भोजनं आनयत्। सा क्रूरदृष्टिः पत्नी तेन दृष्टा, तत्र आगता; सा पतिता नदीजलम्। ततः सा तीव्रात्मा पत्नी उवाच—"शीघ्रं आगच्छ, भोक्तुं; मत्स्यान्, मांसं आनयामि।" "किम् अकरोषि, मूढ? यत् मांसं ह्यः आनयामि, तत् तव समीपे न दृश्यते; त्वं भोक्त्वा, मूढ, गृहकार्यं उपेक्ष्यसि।" तस्यां तीव्रवाचं श्रुत्वा, चण्डः, शिवरात्रिव्रतं, जागरणं कृत्वा, शुद्धचित्तः अभवत्, शुद्धव्रतं पाल्य, नदीस्नानाय गतः। तत्र स्नानं कुर्वन्, श्वानः आगतः। ततः, देवदेवि, श्वानः सर्वं मांसं अदत्; चण्डा, क्रुद्धा, श्वानं हन्तुम् उद्युक्ता। चण्डा क्रुद्धा, चण्डेन निरुद्धा—"एतं न हन्तव्यम्, किम् दोषः?" सा उवाच—"एषः पापी भोजनं अदत्; त्वं, मूढ, क्षुधार्ता किं भोक्ष्यसि?" पुष्कसः उवाच—"यत् श्वानः अदत्, तत् मां तृप्तम्; किम् अयं शरीरः, यस्य प्राणः गतः?" "ये सर्वात्मना शरीरं पोषयन्ति, सुन्दरी, ते मूढपापिनः, उभयलोकात् बहिष्कृताः।" एवं श्रीपद्मपुराणे उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे जाम्बवततीर्थस्य खङ्गधारतीर्थस्य च महात्म्यं श्रद्धया कथितम्।