सूतः कथां प्रवर्तयति। तदा धर्मज्ञः तां पुण्यशीलां राजकन्यां सम्बोधयामास—"हे महाभागे, सर्वपापशुद्धये तद् कुरु यत् सर्वदोषनाशनं स्यात्; हृषीकेशं ध्यानं कुरु, शतनामावलिं जप।" सः पुनः अवदत्—"ज्ञाननिष्ठा सदा भव; परमं व्रतम् आशून्यशयनं स्वीकुरु, धर्मयुक्तं पापनाशनं व्रतम्।" तदा स धर्मात्मा तस्यै ज्ञानं, स्तोत्रं, व्रतं, ध्यानं च प्रतिपादयामास, यत् महात्मनः विष्णोः सर्वज्ञानप्रकाशकं भवति। एवं विष्णुः उवाच—"सैव तद् व्रतं स्वीकृत्य, एकान्ते वनान्तरे स्थित्वा, सर्वद्वन्द्वविमुक्ता, तपस्याम् स्थितवत्।" सा तु व्रतं स्वीकृत्य, अहारनिग्रहं कृत्वा, निर्भरं, दुःखिता, रागद्वेषवर्जिता, सदा इन्द्रियनिग्रहं कृत्वा, तिष्ठति। हे महाराज, सा महादोषं इन्द्रियस्य मोहं निवार्य, चतुर्थे वर्षे आगते, जनार्दनः अत्यन्तं प्रीतः अभवत्। सः वरदः, वरदानाय इच्छन्, स्वयं तस्यै प्रकटितवान्, स्वस्वरूपं दर्शयन्, अनुग्रहशीलः भगवन्। सूतः पुनः कथयति—"सः मेघश्यामः, इन्द्रनीलवर्णः, शङ्खचक्रगदापाणिः, सर्वाभरणभूषितः, पद्मधारः, महेश्वरः अभवत्।" तदा सा, कराभ्यां अञ्जलिं कृत्वा, कम्पमाना, अनाश्रया, मधुसूदनं प्रणम्य, भावविगलितवाक्यैः उवाच। "तेजसा तव दिव्यदीप्त्या अहं स्थितुं न शक्नोमि; कोऽसि त्वं, दिव्यरूपेण मम पुरतः अनुकम्पया आगतः?" "अनुग्रहेण, तव आगमनस्य कारणं कथय; भगवन्, सर्वं मम कृपया प्रकाशय।" "तेजसा, लक्षणैः, त्वां देवताम् जानामि; हे जगन्नाथ, अहं तव रूपं वा नाम वा न जानामि।" "किम् ब्रह्मासि, किम् विष्णुः, किम् शङ्करः वा?" इत्युक्त्वा, सा भूमौ प्रणम्य, शिरसा वन्दिता। तदा जगन्नाथः ताम् नमन्तीं राजकन्यां सम्बोधयामास—"भगवान् उवाच—त्रयाणां देवतानां कोऽपि भेदः नास्ति, हे सुन्दरि।" "यो ब्रह्माणं वा शङ्करं वा पूजयति, सः सदा मां अपि पूजयति; अत्र संशयः नास्ति।" "एते द्वौ सदा मम सन्निकृष्टौ, अहं त्रिरूपः; यः मां पूजयति, सः तान् अपि उत्तमतरं पूजयति।" "अहं हृषीकेशः, तव अनुकम्पया आगतः, पुण्यस्तुत्या, व्रतेन, तपसा च।" "त्वं अद्य मलवर्जिता, वरं वृणीष्व, हे सुन्दरि।" तदा देवी उवाच—"जयतु हृषीकेशः, कृष्णदुःखनाशकः।" "तव चरणयुगलं नमामि; उत्थापय माम्, देवेश।" "वरदानाय इच्छसि; हे चक्रपाणे, मम कृपां कुरु।" "तव चरणयुगले भक्तिं देहि, हे निष्पाप; मोक्षमार्गं निर्दोषं दर्शय।" "वैकुण्ठे दास्यं देहि, हे जनार्दन, यदि त्वं तुष्टः।" भगवान् उवाच—"तथास्तु, हे महाभागे; गच्छ, मलवर्जिता।" "मम प्रसादेन, योगिभिः दुर्लभं परमं वैष्णवं लोकं प्राप्नुहि; गच्छ, गच्छ उत्तमं स्थानम्।" माधवेन एतदुक्ते, देवी दिव्यरूपा अभवत्, सूर्यसमानदीप्त्या। दिव्याभरणैः भूषिता, सर्वलोकैः दृष्टा; दिव्यहारं दिव्यकण्ठशोभितं च धारयामास। सा वैष्णवं लोकं गता, दाहविनाशिता; ततः पक्षी स्वगृहं हर्षपूर्णः प्रतिगतः। सः उत्तमः पुत्रः सर्वं पितरं निवेदयामास। इति पद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनकथायां गुरुतीर्थे च्यवनोपाख्याने अष्टाशीतितमः अध्यायः समाप्तः। अनन्तरं विष्णुः उवाच—ततः कुम्जलः पुत्रं उज्ज्वलवाक्यैः अपृच्छत्—"किम् अद्भुतं दृष्टवान्, वत्स?" "तद् वद, अहं तव श्रवणे उत्सुकः, अतः त्वरया वद;" इत्युक्त्वा कुम्जलः मौनं अगच्छत्। तदा पुत्रः, विनयेन नमित्वा, पितरं प्रत्युवाच; समुज्जलः उवाच—"पितरं सह, अहं हिमवतः अग्रगिरिं अगच्छं, सुरसमूहैः सह।" "तव मम च भोजनार्थं, पितः, तत्र अगच्छं; तत्र अद्भुतं द्रष्टव्यम्, यद् पूर्वं न दृष्टं न श्रुतं।" "तत्र ऋषिसमूहैः समाकीर्णं प्रदेशं, अप्सरसाम् अलंकारैः शोभितं, बहुधा अद्भुतैः, शुभैः वस्तुभिः पूर्णम्।" "बहुविधैः वनैः, पुण्यफलसमृद्धैः, अनन्तद्भुतैः, मनोहरैः पूर्णम्।" "तत्र, पितः, मानससरोवरसमीपे अदृष्टपूर्वं द्रष्टव्यम्—बहुसारसैः मध्ये एकः हंसः आगतः।" "एवं अन्ये अपि तत्र समागच्छन्; केचित् कृष्णचरणनासिका, केचित् श्वेतदेहाः।" "केचित् नीलाः, केचित् श्वेताः, पितः; तत्र चत्वारः स्त्रियः, उग्ररूपाः, भयङ्कराः।" "भीषणदंष्ट्राः, क्रूरवदनाः, केशोत्तानाः, भयङ्कराः; ततः ताः मानससरोवरं आगच्छन्।" "कृष्णहंसाः तत्र स्नानं कृतवन्तः, पितः, मम पुरतः; अन्ये तत्र विचरन्ति, स्नानं न कृतवन्तः।" "ताः स्त्रियः, पितः, कठोरं भीषणं हास्यं कृतवन्तः; ततः एकः महाकायः हंसः सरः त्यक्त्वा निर्गतः।" "अनन्तरं त्रीणि अपि निर्गतवन्ति, अहं तैः उपेक्षितः; ताः आकाशमार्गे विवादं कृत्वा गच्छन्।