हरः तदा तेषां दोषात् शापं दत्तवान्—"यूयं स्वस्वाधिकारात् विमूढा भूत्वा पृथिवीं गच्छध्वम्।" शप्ताः गौः भगवताऽपि हरं प्रीत्याऽभ्यर्थयन्—"कृपया स्वं लोकं पुनः प्राप्तुं वयं समर्थाः स्याम।" हरः ताः गौः प्रत्युवाच—"यदा ब्रह्मवत्यां ब्रह्मवल्लीसमीपे खण्डसरोवरे स्नानं करिष्यथ, तदा नूनं स्वर्गं प्राप्स्यथ।" ततः गोपालपतिना सह स्नानं कृत्वा, ताः गौः शुद्धाः महादेवसमीपे स्वर्गं गताः। यत्र खण्डतीर्थे गोपुक्करे स्नानं कृत्वा पितृभ्यः तर्पणं दत्तं, तत्र पुरुषः गोर्लोकं प्राप्नोति, दुःखदाहविनाशितः। यत्र अनाहारं स्थित्वा गोमयपिण्डं दत्वा, स पुरुषः चतुर्दश इन्द्रकालपर्यन्तं सुखेन समृद्धिम् आप्नोति। खण्डतीर्थे दशलक्षगोदानफलम् अपि निश्चितं लभ्यते—अत्र न संशयः। यत्र खण्डतीर्थे वृषमूत्रयुतं तीर्थजलं पिबति, तत्र पुरुषः क्षणेन शुद्धिम् आप्नोति—न संशयः। खण्डतीर्थात् श्रेष्ठतरं तीर्थं न कदापि अभूत्, न भविष्यति; यत्र गच्छन्ति पुरुषाः, ते पुण्यसम्पन्नाः स्युः। तत्र गत्वा, देवश्रेष्ठ, गौः पूजयित्वा वृषं पूजयित्वा च, एकाग्रचित्तेन स्नानं कुर्यात्। एवं पूजया गोर्लोके दीर्घकालं वसति—न संशयः; यत्र सुवर्णगोदानं विशेषतः कुर्यात्, तत्र पुरुषः चतुर्दश इन्द्रकालपर्यन्तं सुखम् उपभुङ्क्ते। यत्र दशगोदानं द्विजाय ददाति, तत्र खण्डतीर्थे अनन्तफलम् इति प्रसिद्धम्; तत्र पिप्पलवृक्षं रोपयेत्। एवं कृत्वा, देवेशि, पितृलोकं प्राप्नोति; यत्र पञ्च दिव्यामलक्यः रोपयेत्, तत्र इह सुखम् उपभुङ्क्त्वा, हरिलोकं गच्छन्ति। एवं श्रीपद्ममहापुराणे पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्या उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे खण्डतीर्थनाम चतुश्चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः। ततः महादेवः उवाच—"अनन्तरं जम्बूतीर्थं स्नानाय गच्छेत्, यत्र स्नानं पापविनाशकं; कलियुगे पुरुषाणां स्वर्गसोपानवत् स्थितम्।" तत्र उत्तमे दशाङ्गगिरौ, जाम्बवत् कदाचित् भल्लूकेश्वरं लिङ्गं स्थापयामास, यः देवगणैः पूजितः। यदा रामः रावणं राक्षसं हत्वा, तदा जाम्बवत् सर्वदिशासु नगाड्याः घोषं कृतवान्। "रामः विजयी, रावणः युधि हतः, सीता प्राप्ता" इति घोषितम्; तत्र उत्तमे पुण्यतीर्थे स्नानं कृतम्। तत्र देवेशि, स्वनाम्नि लिङ्गं स्थापितम्; यः तत्र स्नानं कृत्वा रामं लक्ष्मणं च स्मरति, स शीघ्रं रुद्रलोकं प्राप्नोति। यत्र श्रीरामस्मरणं भवति, तत्र स्थावरजङ्गमयोः मोक्षः दृश्यते। "रामोऽहम्, रामः रुद्रः" इति ज्ञात्वा, देवि, कदापि विभेदः नास्ति। यः "राम राम" वा "राम" मनसा जपेत्, स सर्वेषु कार्येषु युगान्तरं सिद्धिं प्राप्नोति। अहं सदा श्रीरामस्मरणे रतः, देवि, तत् श्रुत्वा पुनर्जन्म न भवति। काश्यां सदा स्थित्वा श्रीरामं पद्माक्षं भक्त्या विधिना स्मरामि। तदा जाम्बवत्, रामं स्मृत्वा, जाम्बवन्त इति प्रसिद्धः अभवत्, जगद्गुरुं स्थापयामास। तत्र स्नानं कृत्वा, भोजनं विधाय, देवपूजां कृत्वा, शिवलोकं चतुर्दश इन्द्रकालपर्यन्तं प्राप्नोति। तत्र स्नानमात्रेण जाम्बवत्समबलम् लभ्यते, श्रीविश्वेशस्य प्रसादेन। तत्र भूमिदानं कृत्वा, जाम्बवन्तेशदर्शनात् सहस्रगुणं फलम्। एवं श्रीपद्ममहापुराणे पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्या उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे जाम्बवततीर्थमाहात्म्यनाम पञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः। सब्रमत्याः तटे सुपुण्यं खङ्गधारनाम तीर्थं गुह्यं विद्यमानम्, कलियुगे गुप्तं भविष्यति। यत्र स्नानं वा जलपानं यथेष्टं कृत्वा, सर्वपापविमुक्तः रुद्रलोकं गच्छति। तत्र पुण्या सब्रमती कश्यपं अनुगच्छन्ती, रुद्रस्य जटासु धृता, अधःपतिता। तत्र खङ्गधारनाम्ना रुद्रः स्वयम् निवसति; यत्र, देवेशि, पापिनः अपि स्नानं कृत्वा स्वर्गं गच्छन्ति। तत्र पुरावृत्तान्तं कथयन्ति—कठिनं व्रतं किल किरातेन कृतम्। पार्वती उवाच—"किरातस्य नाम किम्? किम् व्रतं कृतवान्? सर्वं श्रोतुम् इच्छामि, सत्यम् आचक्ष्व।" "त्वं जगति श्रेष्ठवक्ता, अन्यः नास्ति; अतः सर्वं हितं वद।" महादेवः उवाच—"किल चण्डः नाम किरातः आसीत्, तीव्रः, दुष्टः, क्रूरः, मायावी, निर्दयः, प्राणिनां भीषणः। स जालैः मत्स्यान् नित्यं हन्ति; बाणैः मृगान्, वनीयान्, कृष्णसारान्, शृङ्गिणश् च हन्ति।" एवं श्रीपद्ममहापुराणे पञ्चपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्या उत्तरखण्डे उमामहेश्वरसंवादे खङ्गधारतीर्थमाहात्म्यनाम चतुश्चत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः।