ब्रह्मवल्ल्यां गोदानभूमिदानाहारदानानि यानि विशेषेण दत्तानि, तानि पुण्यफलदायिनि भवन्ति, अन्यत्र यत्रापि तादृशं दानं फलदं दृश्यते। तत्रैव सनकादयः सम्यग्विधिना स्नात्वा, परं ब्रह्म ध्यानपूर्वकं चिन्तयन्तः, विष्णोः पदं प्राप्नुवन्ति। पुष्करे, गङ्गायां, अमरकण्टकक्षेत्रे च यत् फलं तीर्थयात्रया लभ्यते, तत् ब्रह्मवल्ल्यां विशेषतः सम्पद्यते। चन्द्रसूर्यग्रहणे दानकर्तारः अपि तत्र यथावत् फलमवाप्नुवन्ति; ते देवस्वरूपिणः, शङ्खचक्रगदाधारिणो भवन्ति। स्नानं कृत्वा, तुलसीमाल्यधराः, नारायणस्मरणपूर्वकं तत्र स्वर्गं गच्छन्ति, वैकुण्ठस्य दिव्यं नित्यमानन्दमयं स्थानं प्राप्नुवन्ति। एवं ब्रह्मवल्ल्याः पुण्यस्थानस्य माहात्म्यं श्रुतम्। ततः खण्डतीर्थाख्यं वृषतीर्थं गन्तव्यम्, यत् खण्डतीर्थे प्रसिद्धम्। तत्र स्नात्वा, गोलोकनिवासिन्यो गावः, पूर्वं पतिताः, स्वर्गं प्राप्ताः। खण्डतीर्थस्य धर्मबलात्, ताः जगन्मातरः गावः, शापात् स्वस्थानात् पतिताः, धर्मेण रक्षिताः, तस्मात् तद् खण्डतीर्थमिति प्रसिद्धम्। तदा पार्वती पप्रच्छ—"कस्य शापेन जगन्मातरः गावः प्राचीनकाले पतिताः? कथं पतिताः, कथं च धर्मेण रक्षिता इति?" महादेव उवाच—"एकदा गोलोकस्थाः गावः मातृभिः सह क्रीडन्त्यः, तत्र वृषभः विहरन् विघर्षणकाले गोमयं मूत्रं च मुमोच, यत् हरस्य शीर्षे पतितम्। तदा हरः तद् अपराधं दृष्ट्वा ताः शप्तवान्—'युष्माकं बुद्धिहानिः स्यात्, स्वस्थानात् पतित्वा पृथ्वीं यास्यथ।' ताः भगवताऽशप्ताः गावः, हरं सान्त्व्य, प्रार्थयन्ति—'पुनः स्वस्थानप्राप्तिः कदा?' हरः ताः उवाच—'ब्रह्मवल्लीसमीपे ब्रह्मवतीतीर्थे, खण्डाख्ये सरसि स्नानं कृत्वा, नूनं स्वर्गं यास्यथ।' ताः तत्र गोपालपतिना सह स्नात्वा, विशुद्धाः सन्तः, महादेवसमीपं स्वर्गं जग्मुः।" यः पुरुषः गोसरोवरस्नानं कृत्वा, तत्र पितृयज्ञं करोति, स गोलोकं याति, दुःखरहितः भवति। तत्र उपवासनं कृत्वा, गोमयपिण्डं दद्यात्, स चतुर्दशेन्द्रकालपर्यन्तं सुखेन तिष्ठति। दशलक्षगोदानस्य यत् निश्चितं फलम्, तत् खण्डतीर्थे सुलभं, संदेहो नास्ति। यः तत्र वृषभमिश्रितं तीर्थजलं पिबति, स क्षणेन विशुद्धः भवति। खण्डतीर्थात् श्रेष्ठतरं पवित्रस्थानं न कदापि आसीत्, न भविष्यति; यः तत्र गच्छति, स पुण्यशाली भवति। तत्र गत्वा, गावः सम्पूज्य, वृषभं पूज्य, मनसा स्नातव्यं। एवं पूजया गोलोके चिरकालं वसति, विशेषतः सुवर्णगवां दानात् चतुर्दशेन्द्रकालं सुखं भुङ्क्ते। दशगवां द्विजाय दानात्, तत्र अनन्तफलमभिधीयते; तत्रैव पिप्पलवृक्षरोपणं कर्तव्यम्। तेन, देवि, पितृलोकं याति; पंचामलकीवृक्षरोपणेन, सुखं भुक्त्वा, हरिलोकं याति। एवं श्रीपद्ममहापुराणे, पंचपञ्चाशत्सहस्रश्लोकसंख्यायां, उत्तरखण्डे, उमामहेश्वरसंवादे, 'खण्डतीर्थ' नाम अध्यायश्चतुश्चत्वारिंशदुत्तरशततमः। अनन्तरं महादेव उवाच—"ततः जम्बूतीर्थं गन्तव्यं, यत्र स्नानात् सर्वपापक्षयः स्यात्, कलौ पुरुषाणां स्वर्गमार्गः इव। तत्र दशाङ्गे पर्वते, जाम्बवता कदाचित् भल्लूकनाथः, लिङ्गरूपेण, देवगणैः पूजितः स्थापितः। रामेण रावणवधे कृते, जाम्बवता दुन्दुभिं प्रघोष्य, सर्वदिशः उद्घोषितम्—'रामो विजयी, रावणो हतः, सीता प्राप्ता' इति। ततः तत्र शुभतीर्थे स्नानम् अकरोत्। तत्रैव स्वनाम्ना लिङ्गं स्थाप्य, यः तत्र स्नात्वा रामलक्ष्मणयोः स्मरणं करोति, स तत्क्षणात् रुद्रलोकं याति। यत्र यत्र रामस्मरणं भवति, तत्र तत्र मुक्ति दृश्यते सर्वसत्त्वेषु। जानिहि—अहं रामः, राम एव रुद्रः; एवं ज्ञाते, कदापि भेदो नास्ति। यः 'राम राम' वा 'राम' इति मनसा जपति, स सर्वेषु कार्येषु सफलो भवति, युगे युगे। अहं सदा श्रीरामस्मरणरतः; एतच्छ्रुत्वा, पुनर्जन्म न भवति। काश्यां सदा वसन्, श्रीरामं पद्मलोचनं भक्त्या विधिवत् स्मरामि। तत्र जाम्बवाँश्च, रामं स्मृत्वा, 'जाम्बवत्' इति प्रसिद्धः अभवत्, लोकगुरुं स्थाप्य। तत्र स्नानभोजनदेवपूजनानन्तरं, चतुर्दशेन्द्रकालं शिवलोकं प्राप्नोति। तत्र स्नानमात्रेण, श्रीविश्वेशस्य प्रसादेन, जाम्बवत्समानं बलं लभते। तत्र भूमिदानेन, जाम्बवन्तेशस्य दर्शनात्, सहस्रगुणं फलम्।" इति सम्यगेतदाख्यानं श्रीपद्मपुराणोत्तरखण्डे, उमामहेश्वरसंवादे, पुण्यतीर्थमाहात्म्ये, भक्तिप्रधानं, पुण्यफलप्रदं च प्रवृत्तम्।