राजर्षिः ययातिः पापयुक्तं पुत्रं यदुम् उद्दिश्य सस्नेहम् एवं शशाप— "त्वं मम आज्ञां लंघयित्वा यत् पापं कृतवान्, तस्मात् मम शापदोषेण मातुः भागं प्राप्स्यसि।" इत्युक्त्वा सः पुण्यश्लोको नृपः यदुम् शप्त्वा, स्वपत्नीं अश्रुबिन्दुमतीं सुनेत्रां सह सन्तोषेण वासं कृत्वा, विष्णोः ध्यानपरः सुखानि अनुभूतवान्। सौम्या अश्रुबिन्दुमती तेन सह रम्यं जीवनं ययौ। महात्मा ययातिः तया सह मनोहराणि सुखानि प्राप्तवान्। तस्मिन्काले सर्वेऽमृताः अमराः अभवन्, अन्येऽपि भूतगणाः तथैव। सर्वे लोकाः विष्णुध्याननिष्ठाः अभवन्, हे महाभाग पिप्पल! तपसा सत्येन विष्णुध्यानेन च सर्वे लोकाः पुण्यसेवायाम् प्रवृत्ताः सुखिनः अभवन्। एवं पुण्यकथायाम्, वैनचरिते, मातृपितृतीर्थवर्णने, श्रीपद्मपुराणस्य भूमिखण्डे, ययातिचरिते अष्टाशीतितमोऽध्यायः समाप्तः। ततः शुकर्मा इत्युवाच— "यथा इन्द्रः महात्मानं ययातिं दृष्ट्वा तस्य वीर्यदानपुण्यकर्माणि सदा भीतः आसीत्, तथा सः मेनकां दिव्यगन्धर्वकन्यां दूत्यर्थं प्रेषयामास— 'गच्छ, शुभे, मम वचनं नय।' 'कामनायै कन्ये, गच्छ, देवराजस्य वचनं निवेदय। यथाकथञ्चित् नृपं अत्र आनय।' इति। तदा प्रेषिता मेनका सर्वं देवराजस्य वाक्यं तत्र गत्वा निवेदयामास। एवं प्रेरिता सा मेनका तत्र गत्वा, रतिदुहिता बुद्धिमती, धर्मस्थानं प्रति नृपं वाक्यम् अभाषत— 'राजन्, त्वया सत्येन वचसा अहं कदाचित् अत्र आनिता। त्वं मम हस्तं गृहित्वा स्वगृहं नीतवान्; यद् अहं वदामि, राजन्, तत् त्वया कर्तव्यम्।' 'किन्तु, वीर, यत् मया उक्तं, तत् त्वया न कृतम्। तस्मात् त्वां परित्यज्य पितृगृहं यास्यामि।' इति श्रुत्वा राजा उवाच— 'शुभे, यथोक्तं त्वया, तद् अहं न संशयः करिष्यामि; किं शक्यं, किं न शक्यम्, तद् वद।' अश्रुबिन्दुमती उवाच— 'एतस्मिन्नर्थे त्वां वरणं कृतवती अहम्, सर्वलक्षणसम्पन्नं, सर्वगुणोपेतं च। सर्वं शक्यं जानामि, त्वं सर्वस्य धाता, कर्ता, पुण्यकर्मकृत्। त्वं त्रैलोक्यस्य साधकः, अनुत्तमः, विष्णुभक्तः, वैष्णवानां श्रेष्ठः।' 'एतस्मिन्निर्देशेन पूर्वं त्वां पतिं कृतवती। यस्य विष्णोः प्रसादः, सः सर्वत्र गन्तुम् अर्हति। राजेन्द्र, त्रिषु लोकेषु चराचरेषु किमपि अप्राप्यं नास्ति; सर्वेषु उत्तमेषु स्थलेषु तत् तव लभ्यते।' 'विष्णोः प्रसादेन स्वर्गे परमगतिर्लभ्यते; मर्त्यलोके त्वया एव, भूमिपते, जनाः जराश्मश्रुविनिर्मुक्ताः मृत्युविनिर्मुक्ताश्च कृताः।' 'त्वया एव बहवः कल्पवृक्षाः स्थापिता; मर्त्यगृहेषु मुनयः कामधुकाश्च दृश्यन्ते। त्वया एव, राजन्, ते नित्यम् स्थापिता; त्वया जनाः सर्वकामसमृद्धाः कृताः।' 'एकस्मिन्नेव गृहे सहस्राणि कुलानि दृश्यन्ते; एवं त्वया मानवानां वंशवृद्धिः कृता।' 'यमस्य इन्द्रस्य च विरोधेऽपि, त्वया मर्त्यलोकः रोगपापविनिर्मुक्तः कृतः।' 'स्वतेजसा स्वगर्वेण, राजन्, भूमिं स्वर्गसमानां कृतवान्; त्वत्समो राजा नास्ति।' 'न कश्चन त्वादृशः जातः, न भविष्यति; त्वं धर्मस्य प्रकाशकः।' 'अतः त्वां पतिं कृतवती—मम पुरतः तद् प्रकाशितुम् अर्हसि; राजन्, सत्यं वद, न हास्येन।' 'यदि तव सत्यं धर्मश्चात्र अस्ति, तर्हि मम स्वर्गे वा देवेषु वा परमगतिर्नास्ति।' 'यदि त्वं सत्यं त्यजसि, न स्वर्गं यास्यसि; तदा तव वचनं मिथ्या स्यात्।' 'यत् पूर्वं कृतं पुण्यं, तत् सर्वं भस्मीकृतं स्यात्।' इति श्रुत्वा राजा उवाच— 'सत्यं त्वया उक्तं, सौम्ये; मम किमपि अशक्यं नास्ति।' 'सर्वं शक्यं मम अस्मिन्लोके भगवतः प्रसादात्; हे देवी, शृणु यत्कारणं नाहं स्वर्गं गच्छामि।' 'देवाः मां मर्त्यलोकं प्रति गन्तुं न दास्यन्ति; तस्मात् सुन्दरि, सर्वे मम मानवा विना मां वियुक्ताः स्युः।' 'ते मृत्युपाशबद्धाः स्युः; नाहं स्वर्गगमनं इच्छामि—एष मे सत्यं, सुन्दरि।' देवी उवाच— 'राजन्, लोकान् दृष्ट्वा पुनः प्रत्यागमिष्यसि; अधुना मम या श्रद्धा जाता, तां पूरय।' राजा उवाच— 'यत् त्वया उक्तं, तद् अहं अवश्यम् करिष्यामि;' इत्युक्त्वा महाबलः नहुषात्मजः ययातिः सर्वं दृष्ट्वा प्रत्युवाच। एवं प्रियतमे उक्त्वा राजा चिन्तयामास— "अपि जलचरः मीनः जाले न गृहीयते।" "वेगवान् मृगः अपि गृहीते; पक्षी च सहस्रयोजनदूरस्थं मांसं पश्यति।" एवं महात्मनः ययातेः पुण्यकर्मणः चरितं पुण्यफलप्रदं प्रवृत्तम्।