गन्धर्वाणां लोकः वायुमयः, यक्षाणां च सर्वथा एव, इन्द्रस्य तु भौमः लोकः चत्वारिंशद्गुणितः महान् इति कथ्यते। सोमस्य मनसा जातं दिव्यं साम्प्रदायिकं लोकं, सृष्टिपतीनां शान्तं लोकं, अहंकारगुणसम्पन्नं विदुः। ब्राह्मस्य लोकस्य चतुःषष्टिगुणिता विभूतिः, बुद्धानां पराशक्तिः, विष्णोः तन्त्रप्रधानशक्तिः ब्रह्मस्थानं परं स्मृतम्। शिवस्य दिव्ये पुरी सर्वकामशक्तिः विराजते, तस्य अनन्ता महिमा स्वगुण एव। सैषा विभूतिः अनादि-मध्यान्तरहिता, शुद्धा, सत्त्वस्वरूपिणी, सर्वप्रकाशिनी, सूक्ष्मा, अनुपमा, परात्परा च। सा पूर्णा, विश्वरूपिणी, प्राणिबन्धनमोचिनी च; प्राणिनः स्वकर्मगतं स्थानं यथालाभं भुञ्जते। ईश्वरस्य प्रसादेन तद्रूपं वाहनं लभ्यते; नक्षत्राणि अत्र असंख्यरूपाणि, लक्षशः दृश्यन्ते। एवं, अत्र अष्टाविंशतिः तेजस्विनः लोकाः सन्ति, ये पुण्यात्मनः, ये समये समये भगवतः नमस्कुर्वन्ति। संस्पर्शात्, जिज्ञासया, वा इच्छया, तद्वाहनं प्राप्नुवन्ति; अपि च, केवलं शिवनामोच्चारणेन अपि, यदृच्छया। यः नमस्करोति, तस्य नाशः न भवति; तत्र महागत्यः सन्ति, शिवार्पितकर्मसम्भूताः। किमपि कर्म न कृत्वा अपि, ये पुरुषाः शंकरं स्वामित्वेन स्मरन्ति, अथवा यदृच्छया अपि, ते तान् लोकान् प्राप्नुवन्ति। तैः अतुलं सुखं लभ्यते—किं पुनः तद्भक्तैः! ये विष्णुं ध्यानयुक्तचित्ताः चिन्तयन्ति। ते परमं पदं यान्ति, तद्वैष्णवं स्थानं; शैवविष्णवयोः रूपयोः न कोऽपि भेदः, पुरुषश्रेष्ठ। एकरूपयोः तयोः महात्मनोः न भेदः; शिवस्य विष्णुरूपत्वं, विष्णोः शिवरूपत्वं च। विष्णुः शिवहृदयं, शिवः विष्णोहृदयं; ब्रह्मा-विष्णु-महेश्वराणां त्रयाणां एकमेव रूपम्। तेषां त्रयाणां न भेदः, केवलं गुणभेदाः कथ्यन्ते। त्वं शिवभक्तः, राजन्, तथैव भगवत्सेवकः। तस्मात्, ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वरः तुष्टाः; व्रतधारिण्, ते तव कर्मणः प्रसन्नाः सन्तः वरान् ददति। इन्द्रस्य आज्ञया अहम् अत्र आगतः, मानद; त्वं इन्द्रस्थानं गच्छ, ततः अनन्तरं ब्रह्मणः महेश्वरस्य च लोकं। ततः वैष्णवं लोकं गमिष्यसि, यत्र न दाहः न लयः, अस्य दिव्यस्य सर्वत्रगं वाहनस्य प्रभावात्। दिव्यरूपेण स्वर्गसुखानि रमणीयानि भुङ्क्ष्व; पुष्पकं रथमेतं आरोह, यः सुलभगतिः अस्ति। एवं उक्त्वा, द्विजोत्तम, मातलिः तूष्णीं बभूव; नहुषात्मजः धर्मतत्त्ववित् राजा ययातिः तत्र स्थितः। एवं सप्तत्येकाधिकसप्ततितमः अध्यायः समाप्तः, ययातिचरिते, मातापितृतीर्थवर्णने, वेनाख्याने, श्रीपद्मपुराणस्य भूमिखण्डे। पिप्पलः उवाच—मातलेः वचनं श्रुत्वा, नहुषपुत्रः स राजा प्राज्ञः किं चकार? तन्मम विस्तारतः कथय। एषा कथा सर्वपुण्या, पापनाशिनी च; अहं श्रोतुमिच्छामि, बुद्धिमन्, न मम तृप्तिः अस्ति। सुकर्मा उवाच—ययातिः धर्मपरायणानां श्रेष्ठः, नृपश्रेष्ठ, मातलेः, शक्रसारथ्यागतस्य, प्रति वचनमुवाच। ययातिः उवाच—नाहं शरीरं त्यक्ष्यामि, न च देहं विना पुनः स्वर्गं यास्यामि, दूत; नात्र किञ्चिद् संशयः। यद्यपि बहूनि शरीरे दोषानि उक्तानि, सर्वे च गुणदोषाः पूर्वं मया श्रोताः, तथापि—न शरीरं त्यक्ष्यामि, न च स्वर्गं पुनर्यायाम्; त्वं गच्छ, एतद् देवानां देवेन्द्राय निवेदय। हि, प्राज्ञ, केवलं शरीरसहितः जीवः न एकाकी सफलतां प्राप्नोति; एवं संसारधर्मः अत्र स्थितः। शरीरं विना प्राणः नास्ति, नात्मा विना शरीरं; न च अहं तयोः सख्यस्य विनाशं करिष्यामि, इन्द्र। यस्य प्रसादेन एव सुखं लभ्यते, तेन शरीरस्य प्राणोऽपि मनःपूर्वकं सुखान्यन्ये भुङ्क्ते। एवं ज्ञात्वा, देवदूत, स्वर्गसुखानि भोक्तुं न योग्यानीति; तत्र महान्ति च दुष्टानि व्याधयः जायन्ते, दुःखदाः च। मातले, पापात् जरादोषात् च जन्यते; पश्य मम शरीरं, पुण्ययुक्तं, षोडशवयस्कस्य सदृशम्। जात्यादारभ्य मम शरीरं शतपञ्चाशद्वर्षपर्यन्तं स्थितम्, तथापि नूतनावस्था जायते। मम कालः गतः, दूत, वर्षाणि परमया पद्धत्या व्यतीतानि; यथा षोडशवयस्कस्य शरीरं दीप्तिमान् भवति। तथा मम शरीरं तेजसा, वीर्येण च संयुक्तम्; न तन्द्रा, न हानिः, न क्षयः, न व्याधयः, न च जरासा अस्ति। मातले, धर्मोत्साहेन अपि मम शरीरं वर्धते; सर्वम् अमृतमयं, दिव्यौषधं, परमं भैषज्यम्। पापव्याधिविनाशार्थं धर्मः प्राचीनकाले स्थापितः; तेन मम शरीरं शुद्धं, दोषरहितं च भवति। हृषीकेशस्य ध्यानं, तस्य परमस्य नामस्य उच्चारणं—एषा औषधिः, दूत, या मया नित्यं क्रियते। तेन मम व्याधयः, दोषाः, पापानि च नष्टानि; अस्मिन्लोके, कृष्णस्य नामैव महौषधं इति।