सुपर्णश्रेष्ठ, तस्य समीपस्थदूरस्थस्य सम्पूर्णमार्गं ज्ञानपूर्वकं विस्तारतः मे कथय। किं त्वं ब्रह्मा भविष्यसि, उत वा विष्णु, अथवा रुद्रः? सारसः उवाच—"तव न तपःसारः, न च तस्य फलं दृश्यते। न यथावद् तपः कृतं त्वया; शृणु अधुना कुण्डलस्य पुत्रस्य, बालस्यापि, तपःफलं। न तथा ज्ञानं त्वयास्ति, न च तां स्थितिं त्वं प्राप्तवान्; अत्रतः गच्छ, द्विजश्रेष्ठ, मम रूपस्य विषये पृच्छ। स धर्मात्मा सर्वं ज्ञानं केवलं तुभ्यं कथयिष्यति।" एवं सारसेनकथितं श्रुत्वा भगवान् विष्णुः त्वरितं दशवनान्तर्गतं महत्तपोधनाश्रमं जगाम। इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनचरितं नाम एकषष्टितमोऽध्यायः समाप्तः। विष्णुरुवाच—कुण्डलस्य सत्यधर्मसम्पन्नं आश्रमं गत्वा, स पिप्पलः तत्र कुण्डलात्मानं सुकर्माणं दृष्टवान्, स यः पित्रे मातरि च भक्तिपरायणः। महानात्मनः सत्यवीर्यान्, महाकायान्, महातेजसः, विस्तीर्णज्ञानसम्पन्नान्, स तान् सेवमानं दृष्टवान्। सुकर्मा पितृपादमूले स्थितः, महाभक्तियुतः, शान्तः, सर्वविद्याधारः पिप्पलेन दृष्टः। महात्मा सुकर्मा कुण्डलपुत्रः पिप्पलस्य आगमनं गृहद्वारे दृष्ट्वा शीघ्रं उत्तस्थौ, यथाविधि पुनः प्रणिपत्य, "स्वागतम्, महाभाग, विद्वन् विद्याधर," इत्युवाच। तस्मै आसनं, पाद्यं, अर्घ्यं च दत्तवान्, "त्वं निर्बाधः, महर्षे, कुशलपूर्वकं कर्म करोति," इति चाब्रवीत्। आगतस्य पिप्पलस्य कुशलं पृष्ट्वा, "येन हेतुनाऽद्य त्वमिह आगतः, तं सर्वं वक्ष्यामि," इति सुकर्मा उवाच। "त्रिसहस्रवर्षाणि तपः कृत्वा, महाभाग, त्वं देवेभ्यः वरं प्राप्तवान्। त्वं सिद्धोऽसि, कामचारित्वं प्राप्तवान्; अतः त्वं मां न जानासि, व्यर्थं च गर्वं वहसि। तव सर्वाणि कर्माणि दृष्ट्वा, महात्मनः सारसेनस्य नाम मया उक्तं, परमं च ज्ञानं प्रदत्तम्।" पिप्पलः उवाच—"सः सारसेनः ब्राह्मणः, यः माम् नदीतीरे संप्राप्तवान्, सर्वं ज्ञानं दातुम् उक्तवान्—कः स भगवान्, कः स स्वामी?" सुकर्मा उवाच—"सः सारसेनः यः त्वां नदीतीरे अभाषत, सः ब्रह्मा; सः परमेश्वरः, महाज्ञानी, तं विद्धि। यदि अन्यत् किमपि पृच्छितुमिच्छसि, वद; उत्तरं दास्यामि।" विष्णुरुवाच—एवं उक्तः धर्मात्मा सुकर्मा, राजानां प्रियः, पिप्पलः उवाच—"इह लोके त्वया सर्वं जगत् वशे कृतम् इति श्रुतम्; ब्रह्मन्, एतद् अद्भुतं प्रयत्नेन दर्शय।" सुकर्मा धर्मात्मा पिप्पलाय प्रोवाच—"अद्य अद्भुतं पश्य, सिद्ध्यसिद्ध्योर् हेतुम्।" ततः सुकर्मा देवतान् प्रमाणार्थं स्मरन्—इन्द्राद्याः लोकपालाः, अग्निप्रमुखा देवाश्च—ते सर्वे समागताः, विविधा विद्याधराश्च। अग्निप्रमुखा देवाः सुकर्माणम् ऊचुः—"किमर्थं स्मृताः स्म, ब्राह्मण? कारणं वद।" सुकर्मा उवाच—"एष विद्याधरः पिप्पलः इह प्राप्तः। स मम वशेकरणार्थं एवं वदति; प्रमाणार्थं एते समाहूताः, अस्य महात्मनः कृते।" स देवतान् उवाच—"स्वस्थानं प्रतिगच्छत।" तदा देवाः प्राज्ञाः सुकर्माणम् ऊचुः—"निरर्थकं नास्ति अस्माकं दर्शनं तव; वरं वृणीष्व, यत् ते मनः प्रीणाति।" "तत् दास्यामः, न संशयः," इति श्रेष्ठा देवाः ऊचुः। सुकर्मा भक्त्या तान् नमस्कृत्य, श्रेष्ठं द्विजः, वरं याचते—"मम देवभक्तिः, भावसम्पन्ना, अविचलिता सदा स्यात्, हे इन्द्रादयः; तथा मातरि पित्रि च, एष एव परमो वरः। पितरौ वैष्णवम् लोकं प्राप्नुतां, एष एव उत्तमः वरः; अन्यं वरं न याचे।" देवा ऊचुः—"त्वं पितृभक्तः, ब्राह्मणश्रेष्ठ; तव भक्त्या वयं सदा प्रसन्नाः। सुकर्मन्, स्नेहयुक्तं वाक्यं शृणु।" एवं उक्त्वा देवाः स्वं स्वं लोकं जग्मुः, राजप्रिय; तस्य सर्वं सौभाग्यं प्रकटितम्। पिप्पलः अपि तद् अद्भुतं, विस्मयकरं दृश्यं दृष्टवान्। ततः धर्मात्मा सुकर्मा कुण्डलपुत्रः पिप्पलाय उवाच—"एष प्रकटरूपः; किं तु अप्रकटं कथं? उभयोः शक्तिं वद, वक्तृश्रेष्ठ।" सुकर्मा उवाच—"अप्रकटरूपस्य केवलं लिङ्गं वक्ष्यामि, येन सर्वे लोकाः, इन्द्रादयः, चलाचलानि च, मुदं लभन्ते। स एव जगन्नाथः, सर्वव्यापी, परमेश्वरः; तस्य रूपं न कश्चन दृष्टवान्, योगिनोऽपि न।" "शास्त्रं तु एवं वदति, तस्य वर्णने तु संकोचः; सः निरस्तहस्तपादः, निरकर्णमुखः।" "स त्रिलोक्यां सर्वभूतकर्माणि पश्यति; निरकर्णः सन् शृणोति, सर्वसाक्षी सूक्ष्मतमः।" "निष्क्रियमपि स गच्छति, सर्वत्र दृश्यते; निरस्तहस्तः गृहीति, निरपादः अपि शीघ्रं धावति।