क्रीडा देवी स्वसखीं समुपविष्टां समालोक्य सस्नेहमुवाच—“शृणु, सखि, मम स्वभावस्य सत्यं धर्मं च पतिसंयोगस्य च। अहं सदा तस्मै पतये भक्त्या समर्पिता, यत्किञ्चिदपि तस्य मनसि रोचते, तत्सर्वं तं संतोषयामि। मम धर्मपतिना सह समाहितचित्तया मया सर्वे पुण्यकर्मणः, पुण्यवाचांसि च क्रियन्ते। एकान्तसेवायामेव अहं रमामि, तस्य गुणानुसारिणी, तमेवात्र सेवयामि, देवि। एषा मम पूर्वकृतानां कर्मणां विपाकोऽद्य दृश्यते, येन दुःखभागिनी पतिना परित्यक्ता अभवम्। सखे, अहं न जीवितुं शक्नोमि, नापि स्वशरीरं सहनं शक्नोमि; कथं स्त्रियः पतिहीनाः कृपणाः तिष्ठन्ति? सौन्दर्यं, माधुर्यं, सौभाग्यं, सुखं, समृद्धिः—एतानि सर्वाणि व्यर्थानि; शास्त्रेषु पतिः स्त्रीणां परमं दैवतमिति स्तुतः। एवं क्रीडायाः सर्वं सत्यं वचनं श्रुत्वा, तस्या निश्चलां श्रद्धां विज्ञाय, सखी तद्वाक्यं सत्यमिति स्वीकृतवती। सा धर्मपत्नी, श्रद्धया पूर्णा, सखी, मनसि स्थितं सर्वं पुनः अवदत्। संक्षेपेण सा स्वजीवनस्य पूर्वकृत्यानि, पतिं पुण्यलाभाय यात्रायां गतं, सर्वं निवेदयामास। स्वदुःखं तपश्च तया प्रकटितं, सखे, क्रीडायाः स्नेहेन सा सान्त्विता। सूत उवाच—एकदा क्रीडया हास्यपूर्वं सूकलां प्रति वाक्यमुक्तम्—“सखे, पश्येममद्भुतं वनं दिव्यतरुपुष्पमण्डितम्। तत्र परमपवित्रं तीर्थं पापनाशनं, लतापुष्पविभूषितं, रम्यं दृश्यते। चलावां तत्र, सुभगे, पुण्यार्थमिति।” इति श्रुत्वा, सूकला तया मायेयमोहिता सह जगाम। सा दिव्यं वनं प्रविवेश, यत्र नन्दनसदृशं सौंदर्यं, सर्वर्तुपुष्पसमृद्धिः, शतशः कोकिलानां कलरवः च। मधुमक्षिकाणां गीतैः, पक्षिणां कलध्वनिभिः, तन्मण्डलं पुण्यश्रवणैः आपूर्यते। चन्दनादितरुसुगन्धिभिः, माधव्य-माधवाभ्यां सर्वसुखसंपन्नं तद्वनं निर्मितम्। तत् वनं केवलं सूकला-मोहाय सृष्टम्; तया सह क्रीडा तत्र प्रविवेश। सा सुखदं पुण्यस्थानं दृष्ट्वा, तत्र किञ्चिदपि मायाम् नापश्यत्; सहसखी दिव्यवनं निरीक्ष्य, नराधिप, विस्मिता बभूव। तत्रैव इन्द्रः स्वदिव्यरूपेण आगतः; तेन सह कामोऽपि तत्र समुपस्थितः। सर्वभोगाधिपतित्वं प्राप्य, कामः कामविलासेन मोहितः, उवाच—“एषा सूकला आगता।” “धन्ये, क्रीडायामवस्थितां तामिह प्रहृत्य, मायेयमानीय तव सुखायोपनिता सा। पुरुषत्वं दर्शय, यदि ते विद्यते; निर्णये स्थित्वा कार्यं कुरुष्व।” कामः पुनरुवाच—“स्वमायामयं रूपं दर्शयामि। तेन पञ्चबाणैः तामहं प्रहर्तुमिच्छामि, सहस्राक्ष।” इन्द्र उवाच—“क्व ते पुरुषत्वं, मूढ, येन लोकं विडम्बयसि?” “युद्धकामः सन् अपि मय्यवलम्बितः जातः।” कामः प्रत्युवाच—“देवदेवेन महेश्वरेणापि मम रूपं पूर्वं हरितम्। मम शरीरं नास्ति; शृणु, स्त्रियं प्रहर्तुमिच्छन् यदा, तदा पुरुषरूपं धारयामि, अथवा स्त्रीरूपकार्यं करोमि, सहस्राक्ष।” “या स्त्री पूर्वदृष्टा, तस्या स्मरणेन पुरुषः पुनः पुनः तद्रूपं चिन्तयति। अनपि दृष्टायाः आश्रयेण, पुरुषं संतापयामि; एवं स्त्रीरूपं धारयित्वा मोहं करोमि, न संशयः। स्मरणात् मे, देवेश, यः कामः स उत्पद्यते; तां दृष्ट्वा तदेव रूपं गृह्णामि।” “स्वशक्त्युत्सर्गेण विरोधः प्रतिरोधश्च जायते; स्त्रीरूपं धारयित्वापि स्थिरः पुरुषो मूढः भवति। पुरुषरूपं धारयित्वा, सुन्दरीं स्त्रीं चिन्तयामि; मम रूपे सौन्दर्याभावात्, हे इन्द्र, अन्यद्रूपं गृह्णामि। तव रूपं धारयित्वा, यदिच्छामि तया सह तदाचरामि।” इति उक्त्वा, देवानां नाथस्य रूपं स धारयामास। सः, मायावी, माधवस्य सख्युरपि रूपं धारयामास। स कामोऽपि, ताम् अतीव पावनां पतिव्रतां कर्कलपत्नीं दृष्ट्वा, बाणदृष्ट्या तस्याः शरीरे विलोक्य, हन्तुं समुत्सुकः तस्थौ। इत्येवं सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः, सूकलाकथा, वेनचरिते, श्रीपद्मपुराणस्य भूमिखण्डे समाप्तः। श्रीविष्णुरुवाच—क्रीडायां संलग्ना सूकला वैश्यपत्नी, तद्वने प्रविष्टा, तत्सर्वं रम्यं काननं दृष्ट्वा, सखीमपृच्छत्, सा धर्मिष्ठा। सा सखीमुदिता पप्रच्छ—“सखे, कस्येदं श्रेष्ठं परमपवित्रं दिव्यं वनं, मनःप्रह्लादकरं, सिद्धसाध्यसंपन्नं?” सखी प्रत्युवाच—“एतद्वनं दिव्यगुणयुक्तं, सिद्धसंपन्नजननिवासं, पुष्पसमृद्धं, कामसिद्धये योग्यं—पश्य, एतत् सर्वं कामदेवस्य।” इति श्रुत्वा, सा महता हर्षेण पूर्णा बभूव; तस्य दुष्टचित्तस्य कामस्य महतीं भूमिं निरीक्ष्य सा विस्मिता। वायुः तत्र गन्धं वहति स्म, किन्तु सा सखी गन्धं नापश्यत्; वायुः स्वभावतः सुरभिगन्धयुक्तः आसीत्। यथा कामस्य बाणः सहजं प्रविशति, तथैव सा सुन्दरानना पुष्पगन्धं न लभते स्म।