एकदा गोभिलः दानवः, धर्मानुग्रहाय देवीपद्मावत्याः सन्निधौ स्थितः, तस्याः पतिव्रतानां महत्त्वं विवृणोति स्म। सः अवदत् – “यः पतिसंनद्धा, पुण्या, सती, साध्वी च स्त्री, सा दूरात् अपि दानवैः परित्यज्यते, नात्र संशयः। ब्राह्मणस्य तेजः, हरिं महात्मनं च, सतीनां च तेजः – एषां सहनं दैत्यैः न शक्यते। पतिव्रता, विष्णुं च, ब्राह्मणं च – एषां भीत्या सर्वे दानवा विनश्यन्ति, राक्षसश्रेष्ठाः दूरं पलायन्ते। ततः गोभिलः उवाच – “अहम् पृथिव्यां दानवधर्मेण चरामि; किं मां शप्तुम् इच्छसि? दोषः मम विचार्यताम्।” तदा पद्मावती देवी प्रत्यवदत् – “मम धर्मः, कीर्ति च, त्वया एव नष्टा; अहम् पतिसंनद्धा, साध्वी, तपोयुक्ता च। स्वधर्मे स्थित्वा, हे दुर्मते, त्वदीयया मायया विनष्टा; अतः, त्वां दण्डयिष्यामि, न संशयः।” गोभिलः पुनः अवदत् – “यदि अनुमन्यसे, धर्मं वक्तुम् इच्छामि; राजपत्नी अपि शृणोतु, यथा अग्र्यब्राह्मणस्य धर्मः। यो दिव्यं द्विः प्रतिदिनं पूजयति, यः अग्न्यायतनं न त्यजति – सः प्रतिदिनं यज्ञं कुर्वन् ‘अग्निहोत्रिन्’ इति कथ्यते। सेवकस्य धर्मं अपि वक्ष्यामि – यः सदा मनसा, कर्मणा, वाचा शुद्धः, यः सदा आज्ञां पालयति, स्वामिनं पुरतः पृष्ठतः च तिष्ठति – सः ‘सेवकः’ इति कथ्यते, निःसंशयम् पुण्यः। धार्मिकः पुत्रः, धर्मज्ञः, पितरं भक्त्या सेवेत, विशेषतः मातरं, मनसा, शरीरं, कर्मणा च। तस्य प्रतिदिनं गङ्गास्नानं लभ्यते; अन्यथा आचरन् पापिष्ठः भवति। पतिव्रतानां धर्मं अपि वक्ष्यामि; शृणु, सुन्दरी, वाचा, मनसा, कर्मणा च। या प्रतिदिनं पतिं सेवति, पतिसन्तुष्ट्या संतुष्टा भवति, क्रोधं पुनः न कुर्यात्। या पतिस दोषान् न धत्ते, ताडिता अपि तुष्टा भवति, सर्वेषु कार्येषु सदा पतिसंनद्धा तिष्ठति। एवं या पतिसंनद्धा कथ्यते; पतिः पतितः, क्लिष्टः, दोषयुक्तः अपि, पितरं वा पुत्रान् वा – सा न त्यजेत्। रोगी, क्रुद्धः अपि, सा न त्यजेत्; एवं पुत्राः अपि पितरं मातरं सेवेत्। ते विष्णोः परमं लोकं प्राप्नुवन्ति; सेवकाः अपि स्वामिनं एवं सेवन्तः। स्वामिनः प्रसादेन, ते पतिलोकं प्राप्नुवन्ति; ब्राह्मणः अग्निं न त्यजन् ब्रह्मलोकं प्राप्नोति। ब्राह्मणः अग्निं त्यजति, सः चाण्डालपतिः कथ्यते; सेवकः स्वामिनं त्यजन्, निःसंशयम् पातकी। अग्निं, पितरं, स्वामिनं न कदा त्यजेत्; ब्राह्मणः, पुत्रः, सेवकः सदा – एष धर्मः। यः एतान् त्यजति, सः नरकसागरं याति; पतितः, रोगी, पङ्गुः, कुष्ठी वा – सर्ववस्तुहीनः अपि, स्त्री स्वं पतिं न त्यजेत्, यदि स्वहितम् इच्छति। या स्त्री कामात् स्वं प्रियं त्यजति, अन्यं गच्छति, सा लोके पतिता, सर्वधर्मात् वर्जिता। पतिं गत्वा, या ग्रामे सुखे, कामे रमते, चञ्चलत्वात् ‘पतिता’ इति कथ्यते। एवं धर्मं वेदशास्त्रैः स्वीकृतम् अहम् जानामि; सुरृष्ट्यादौ ब्रह्मणा दैत्याः, राक्षसाः, प्रेताः निर्मिताः। तस्य कारणं सर्वं वक्ष्यामि; ब्राह्मणाः, दैत्याः, पिशाचाः, राक्षसाः। सर्वं धर्मार्थं तैः उक्तम्, अधीतम्; सर्वे जानन्ति, किन्तु दैत्याः न आचरन्ति। दैत्याः अज्ञानात् नियमहीनम् आचरन्ति; मानवाः अपि नियमरहिताः अन्यायेन चरन्ति। तेषां शासनार्थं नियमाः कृताः; नियमरहिताः मनुष्येषु अधमाः। तान् कठोरदण्डेन दण्डयामः; त्वया कृतं कर्म अत्यन्तं कठोरम्, निर्दयम्। गृहं त्यक्त्वा, किमर्थं अत्र आगताः? स्पष्टं वद, अहम् पतिसंनद्धा। कर्मणा तव पतिसंनद्धा न दृश्यते; पतिं त्यक्त्वा, किमर्थं अत्र आगताः? त्वं अत्र तिष्ठसि, हृदयहीना, अलङ्कृतवस्त्राभरणा, कामार्थं; किमर्थं पापं कृतवती? कस्य हेतोः? त्वं अचिन्तिता, पर्वते, वनान्तरे, पापे, मया कठोरदण्डेन निगृहीता – शृणु। त्वं अधर्मं कृत्वा, पतिं त्यक्त्वा अत्र आगता; पतिसंनद्धा कुतः? दर्शय। या स्वं पतिं त्यजति, सा ‘पतिता’ कथ्यते; या पतिं विना शय्यां उपविष्टा, सा पतिता। शतयोजनदूरे पतिं त्यक्त्वा, पतिसंनद्धा कुतः? पतिताचारं अनुगच्छसि। निरलज्जा, हृदयहीना, दुर्मते, मम पुरतः किं वदसि? तपः, तेजः, बलं कुतः? अद्य शक्तिं, वीर्यं, पराक्रमं दर्शय। पद्मावती उवाच – “स्नेहेन अपि अहम् अत्र नीतास्मि – शृणु, दानवाधम।