शालग्रामे पवित्रं तीर्थं जातम्, गल्लिकायां, सुरेश्वर्यां च, नर्मदायां शिवाख्यं तथा मायायां विश्वरूपकं दृष्टम्। रैवतगिरौ उत्पलाक्षः सहस्राक्षः च समुत्पन्नौ; गङ्गायां पितृतीर्थं, विष्णुपादसम्भवः च तत्र। विपाशायां विपापा, पाटले पुण्ड्रवर्धनं, सुपार्श्वे नारायणः, त्रिकूटे विष्णुमन्दिरम् अस्ति। विपुले विपुलाख्यं, मलयाचले कल्याणं, कोटितीर्थे कौरवः, गन्धमादने सुगन्धः स्मृतः। कुब्जाम्रके त्रिसंध्याख्यं, गङ्गाद्वारे हरिप्रियं, विंध्यदेशे शैलः, बदरीस्थले सारस्वतः स्मृतः। कालिद्यायां कालरूपः, सह्ये सायकः, चन्द्रदेशे रमणः तीर्थराजः। यमुनायां मृगाख्यं, करवीरे कुरुसम्भवः, विनायकगिरौ उमाख्यं तीर्थम्। भास्करदेशे आरोग्यं, महाकाले महेश्वरः, विंध्यपृष्ठे अभयदः अमृताख्यः पवित्रस्थानम्। मण्डपे विश्वरूपः, ईश्वरपुर्यां स्वाहाख्यः, प्रचण्डायां वैगलेयः, मरकण्टके चण्डिका। सोमेश्वरः पवित्रस्थले, प्रभासे पुष्करः, सरस्वत्यां देवमात्रः पारावततीरे स्थितः। महापद्मे महालयः, पयोष्ण्यां पिङ्गलेश्वरः, सिंहिकायां सौरवेराख्यं तीर्थम्। कृतिका क्षेत्रे कार्तिकः, शंकरगिरौ शंकरः, दिव्य उत्पलाक्षः, सिन्धुसंगमे शुभद्रा च। गाणपत्यं ततः, विष्णुगिरिः, जालन्धरे विष्णुमुखाख्यं तीर्थम्। तारगिरौ तारकः, विष्णुगिरौ, देवदारुवने पौण्ड्रः पौष्कः च कश्मीरदेशे। हिमालये पार्थिवं हिमं, तुष्टिका पौष्टिका च पुनः, मायापुरे कपालमोचनं पवित्रस्थानम्। शङ्कोद्धरः ततः, शङ्कधरकः देवः, पिण्डे पिण्डाख्यः, सिद्धे वैखानसः च। अच्छोदे विष्णुकामः धर्मार्थकाममोक्षप्रदः, उत्तरतीरे औषधजलम्, कुशद्वीपे कुशोदकः। हेमकूटे मन्मथः, सत्यम् कुमुदः, अवश्वकं पवित्रस्थानं, विंध्ये मातृका स्मृतः। चित्ते ब्रह्ममयः पवित्रस्थानं, तीर्थशुद्धिकरः; शृणु शोभने, सर्वेषु तीर्थेषु श्रेष्ठं। विष्णुनामसम्बद्धं तीर्थं न कदापि जातं न भविष्यति; ब्रह्महाः सुवर्णचौरः, बालघातकः, गोघातकः वा, केवलं नाम्ना मोक्षं लभते केशवकृपया; कलियुगे द्वारवती रम्या, पुण्यः जनार्दनः देवः। ये जनाः देवदर्शनं कुर्वन्ति, ते मुक्तिं अविचलां लभन्ति; एवं पुण्यतमः विष्णुः, सर्वेश्वरः, प्रभुः। अहं जनार्दनं चिन्तयामि, हे महादेवि, विदुषां मध्ये स्थितम्; एषा एकशताष्टतीर्थानां गणना। यः पठति वा शृणोति, सर्वपापविनिर्मुक्तः भवति; तीर्थेषु स्नात्वा नारायणं हरिं दृष्ट्वा, सर्वपापविनिर्मुक्तः विष्णोः शाश्वतं स्थानं प्राप्नोति; जगन्नाथः महातीर्थं, लोकशुद्धिकरं स्मृतम्। ये पुरुषश्रेष्ठाः तत्र गच्छन्ति, परमगतिकं प्राप्नुवन्ति; शताष्टकं पुण्यं पितृकर्मणि पठनीयम्। इह सुखं भुक्त्वा, विष्णोः शाश्वतं स्थानं प्राप्नोति; गोदानं वा श्राद्धकर्म वा, प्रतिदिनं पुनः, विद्वान् देवपूजाविधिना परं ब्रह्म प्राप्नोति। एवं पद्ममहापुराणे पंचपञ्चाशत्सहस्रग्रन्थे, उत्तरखण्डे, जम्बूद्वीपतीर्थवर्णनं, एकत्रिंशदधिकशतत्रिंशः अध्यायः। ततो महादेवः उवाच – वेत्रवत्याः महत्त्वं वक्ष्यामि, शृणु शोभने, यत्र स्नानात् सर्वपापसञ्चयः विनश्यति। वृत्रेण कूपः कृतः, अतिगम्भीरः प्रसिद्धः; तस्मात् कूपात् देवी प्रादुरभवत्, पापसमूहनाशिनी। गङ्गायाः सदृशी, एषा नदीश्रेष्ठा, हे उत्तमदेवि; केवलं दृष्ट्वा पापसमूहः शम्यते। शृणु देवि, पुरातनं वृत्तान्तं कथयामि; श्रवणात् पापिनः दोषात् कर्मबंधनात् विमुच्यन्ते। चम्पकपुर्यां राजा एकः आसीत्, सदा दुष्टः, दुष्टप्रकृतिः, जनविपत्तिकरः। अधर्मस्थः धर्माभासः, विष्णुनिन्दायाम् निष्ठितः, देवब्राह्मणघातकः, आश्रमदूषकः च। वेदनिन्दायाम् प्रवृत्तः, धनवान् मूढः, क्रूरः, कपटी; मिथ्याशास्त्रनिष्ठः, परस्त्रीगामी। तस्य नाम विदरुणः, स एव मूढः; कदाचित् दैवयोगेन तस्य नदीं प्राप्तः। मृगयायाम् व्यग्रः, स स्वयम् कुष्ठी, हे देवि; ब्राह्मणनिन्दायाः पापात् तत्र जन्म लेपितः। वाग्मिता, दुष्टचेताः, कपटी, निःस्नेहः पशुवत्; सदा वेदनिन्दायाम्, गोशास्त्रदूषकः। स एव, वनं विचरन्, तृषायाः पीडितः, मित्रैः सह, अश्वात् अवतीर्य, जलं पीत्वा, गृहं प्रत्यागच्छत्।