सुकला कथा आरभ्यते। तत्र एकः वीरः स्वमातरं दोषमावेदयति, स्त्रीजातः इति कथ्यते; अत्र यज्ञाः तीर्थानि च, अत्र देवाः महाशक्तिमन्तः सन्ति। ऋषयः सिद्धाः चारणाः च प्रियं दृश्यं पश्यन्ति; यत्र वीराणां कीर्तिः प्रकाश्यते, तत्र त्रिलोक्याः अस्तित्वं भवति। त्रिलोक्याः सर्वे जनाः युद्धे भग्नं एकं पश्यन्ति; तं क्रूरं पापिनं शपन्ति, पुनः पुनः हास्यं कुर्वन्ति। धर्माधिपः तस्मै दुर्दशां दर्शयति, न संशयः; युद्धे स्थितः स्वशिरसः रक्तं पातुम् अपि बाध्यते। यः युद्धे शत्रून् जयति, अश्वमेधफलं भुक्त्वा इन्द्रलोकं याति, हे सुन्दरी। ततः सः धनं विविधं सुखं च अनुभवति, न संशयः; यत्र शत्रुविरुद्धः आश्रयहीनः प्राणान् त्यजति। सः परमं स्थानं प्राप्य दिव्यां कन्यां भुङ्क्ते; एवं धर्मं जानामि—कथं भग्नः गच्छेयम्? अतः युद्धे योध्ये, न संशयः; मनुजः पुत्रः बुद्धिमान्, राजा इक्ष्वाकुश्च सह। पुत्रान् गृह्य गच्छ, सुखेन जीव, हे सुन्दरी; तस्य वचनं श्रुत्वा सा प्रत्यवदत्—"त्वया बध्या अहम्।" स्नेहबन्धनैः गर्वेन च प्रेमरमणेन च, हे प्रिय, पुत्रैः सह तव पुरतः प्राणान् त्यक्ष्यामि, हे मानदाता। एवं परस्परं शुभं वाक्यं उक्त्वा, उभौ परस्परहितं इच्छन्तौ, युद्धे प्रवृत्तौ शत्रून् अपश्यताम्। कोसलाधिपः वीरः, महाबुद्धिः इक्ष्वाकुः। यथा मेघः वर्षाकाले विद्युत्प्रभया आकाशे गर्जति, तथा सः प्रियया सह गर्जन्, श्रेष्ठं राजानं शृंगाग्रैः अभ्याह्वयत्। महात्मा तम् एकं गर्जन्तं सूकरं दृष्ट्वा, साहसी राजा शीघ्रगमन अश्वं आरोह्य तं योध्ये अभिमुखः अभ्यगच्छत्। चतुश्चत्वारिंशत् अध्यायः। सुकला उवाच। तस्य स्वस्य सेना दुर्धरया दुरजयया दुरधरा द्वारा भग्ना दृष्ट्वा, राजा तीक्ष्णः अभवत्, तं घोरं असह्यं सूकरं प्रति। सः शीघ्रं धनुः गृहीत्वा, मृत्युनेव अग्निसदृशं बाणं गृहीत्वा, अश्वेन तं अभ्यगच्छत्। यदा सूकराधिपः राजानं अश्वारूढं, शत्रुनाशनं, बलसम्पन्नं युद्धभूमौ अभ्यागतं पश्यति, तदा तीक्ष्णेन बाणेन ताडितः, राजाश्वस्य अधः पतन्, महाबलः सूकरः शीघ्रगमनेन महाबलात् उत्क्रम्य त्वरया उत्थितः। सूकरदन्तेन आहतः अश्वः व्यथितः, भूमौ गन्तुं न शक्नोति, गतिः बाधिता; पतितः अश्वः भूमौ अपतत्, राजा शीघ्रं लघुं रथं आरोहति। ततः सूकरः, स्वगणस्य प्रमुखः, युद्धमध्यं स्थित्वा, भीषणं गर्जति; राजा तं मध्ययुद्धे गदया ताडयति। तस्मिन्नेव क्षणे, देहं त्यक्त्वा, सः हरिसद्मनं प्रत्यक्षं याति। युद्धे वीर्यं प्रदर्श्य, यदा सूकरराजः हतः भूमौ पतितः, तदा देवश्रेष्ठाः तं दिव्यैः पुष्पैः वृष्टिं कुर्वन्ति। तस्योपरि सुन्दरं पुष्पराशिः उत्पन्नः, दिव्यकल्पवृक्षसुगन्धः, देवाः हर्षिताः केसरचन्दनवृष्टिं कुर्वन्ति। राजस्पर्शेन सः चतुर्भुजः अभवत्, हे राजन्, दिव्यवस्त्राभरणैः शोभमानः, स्वतेजसा सूर्यवत् दीप्तिमान्। दिव्यरथेन स्वर्गं यातः, देवैः देवाधिपेन च पूजितः, पुनः गन्धर्वराजः अभवत्, पूर्वं देहं त्यक्त्वा। एवं चतुश्चत्वारिंशत् अध्यायः सुकलायाः पुण्यकथा समाप्ता, वेनस्य कथायां, श्रीपद्मपुराणस्य भूमिखण्डे। पञ्चचत्वारिंशत् अध्यायः। सुकला उवाच। ततः सर्वे व्याधाः सूकरस्य भार्यां अन्वगच्छन्; भीषणा घोरयोधाः शृङ्गलानि गृहीत्वा आगच्छन्। सा सूकरस्य भार्या, चत्वारः पुत्रान् स्थाप्य, स्वकुटुम्बेन सह, प्रियं युद्धे हतं पश्यति। सा चिन्तयति—"मम पतिः, ऋषिभिः देवैः च पूजितः, वीर्येन कर्मणा च स्वर्गं गतः।" "एतैः एव मार्गे अहम् अपि स्वर्गं गच्छेयम्, यत्र मम पतिः अधुना वसति।" इति निश्चित्य, पुत्रान् चिन्तयति। "यावत् मम चत्वारः पुत्राः, वंशधारः, जीवन्ति, तावत् अस्य वीरस्य सूकरस्य कीर्तिः स्थास्यति।" "कथं पुत्राणां रक्षणं कुर्याम्?" इति मनसि स्थित्वा, कठिनं पर्वतमार्गं अन्वेषयति। तत्र सा विस्तीर्णं पलायनमार्गं दृष्ट्वा, दृढनिश्चया पुत्रान् चिन्तयति। सा मोहितान् पुत्रान् उवाच—"यावत् अहं स्थास्यामि, पुत्राः, शीघ्रं इतः गच्छत।" ज्येष्ठः पुत्रः उवाच—"कथं अहं जीवितेच्छया मातरं त्यक्त्वा गच्छेयम्? मम दुःखं, मातः, जीवित्वं एव लज्जायोग्यं।" "पितरं प्रतिपत्स्यामि, शत्रून् युद्धे जयिष्यामि; त्वं अनुजैः, स्त्रीभिः, दुर्गेण सह पर्वतकुहरे गच्छ।" यः पितरं मातरं च त्यक्त्वा गच्छति, सः पापबुद्धिः, निश्चयेन कृमिसङ्कुलं नरकं गच्छति। सा दुःखिता तम् उवाच—"कथं अहं पापिनी, तव त्यक्त्वा गच्छेयम्? तव त्रयः पुत्राः गच्छन्तु।" त्रयः अनुजाः वनपर्वतान् अगच्छन्; तौ युद्धभूमिं अगच्छताम्, सर्वे पश्यन्ति। दीप्तिमन्तौ बलिनौ, पुनः पुनः गर्जन्तौ; ततः भीषणा व्याधाः वातवेगसमाः आगच्छन्।