सुकला नाम्ना सा सती सुहृद्भिः संवादं आरब्धवती। ताः सखीः पप्रच्छुः—"काऽसौ सुदेवा यां त्वं कीर्तयसि? तस्याः आचारं वद।" सुकला उवाच—"अयोध्यायां धर्मज्ञः राजा आसीत्, मनोः पुत्रः, सर्वधर्मपरायणः। तस्य नाम आसीत् इक्ष्वाकुः, सर्वज्ञः, देवब्राह्मणपूजकः। तस्य पत्नी सदा पतिसंनिष्ठा धर्मवती च आसीत्। तया सह स राजा यज्ञान् अकरोत्, तीर्थानि च दृष्ट्वा, काशीराजः वेदाध्यायी वीरः महात्मा च आसीत्। तस्याः सुदेवा नाम कन्या आसीत्, सत्यसंधा, धर्मनिष्ठा। इक्ष्वाकुः पृथिव्याः नाथः तां विवाह्य पतिसंनिष्ठां धर्मपरायणां च पत्नीं कृतवान्। सुदेवा सर्वाङ्गसुन्दरी सत्यव्रता च आसीत्। तया सह स राजा धर्मनायकः प्रजाः शासितवान्। स राजा सदा प्रियया सह रमणीयं वर्तितवान्। एकदा स महाबलः राजा तया सह वनं गतः। गङ्गावनं प्राप्य सदा मृगयायां रमितवान्—सिंहान्, वराहान्, गजान्, महिषान् च हत्वा। मृगयायाम् अन्वचरन्, तत्र एकः वराहः समागतः, महाव्रातेन वराहानां सहितः, पुत्रैः पौत्रैः च भूषितः। एकाः वराही तस्य प्रियाया समीपे स्थितवती, वराहैः वराहीभिः च परिवृता। राजानं दृष्ट्वा, विजितरिपुं, मृगयायां प्रवृत्तं, वराहः स्वपत्नीं गृहीत्वा पर्वतस्य अधः शरणं गच्छति। स एकाकी, साहससम्पन्नः, पुत्रैः पौत्रैः वृद्धैः यौवनेषु च सहितः, राज्ञः महावधं जानन्, स्थितः। स वराहः पुत्रान् पौत्रान् पत्नीं च सम्बोधयामास—"कोशलाधिपः मनोः पुत्रः वीर्यवान्—" "स मृगयायां रमते, प्रिये, पशून् बहून् हन्ति; मां दृष्ट्वा, नृपः निश्चितं आगमिष्यति। अन्येषां मृगयुकां मम जीविते न भीः; परं नृपं दृष्ट्वा न करुणां दर्शयिष्यति।" ततः बाणपाणिः राजा उत्तेजनया पूर्णः, धनुः गृहीत्वा, तेजसा दीप्तः, श्वभिः संयुतः, मृगयुकैः परिवृतः। "प्रियं, स मां अपि निश्चितं हन्ति—अत्र न संशयः।" तदा वराही उवाच—"यदा त्वं बहून् मृगयुकान्, शस्त्रैः समुपेतान्, वनं दृष्ट्वा, पुत्रैः पौत्रैः सहितः, प्रियं, किं दूरं गच्छसि? किं त्वं साहसं, वीर्यं, धैर्यं च त्यजसि? भीत्या शिथिलः जातः, नृपं दृष्ट्वा, मानवश्रेष्ठं, किं करोषि, प्रियं? कारणं वद।" वराहः तस्याः वचनं श्रुत्वा उत्तरं दत्तवान्—"प्रियं, मृगयुकस्य क्रूरस्य भयात् अहं दूरं गतः, वराहानां शब्दं श्रुत्वा। मृगयुकाः क्रूराः, दुष्टाः, कपटिनः, पर्वतानां गुहायाम् पापं कुर्वन्ति। सदा दुष्टवृत्तयः, बहुपापप्रवृत्ताः, पापवंशे जाताः। तेषां हस्ते मृत्युभयं सत्यं; मृतः अपि पुनः पापं प्राप्येत। अकालमृत्युभयात्, प्रियं, पर्वतानां गुहायां दूरं गच्छामि।" "एष धर्मिष्ठः नराधिपः आगतः, सर्वान् अतीत्य, केशवस्वरूपः। तेन महात्मना युद्धं करिष्यामि, प्रियं, सर्वबलवीर्येण।" एवं सुकला धर्मनिष्ठायाः सुदेवायाः कथा आरम्भयति—यत्र पतिसंनिष्ठायाः स्त्रियाः धर्मः, सौभाग्यं, सौन्दर्यं, कीर्तिः, पुत्राः, स्नानदानमण्डनानि, वस्त्राभरणसौभाग्यं, तेजः, पुण्यफलम्, यशः, धर्मः च सर्वं पतिसंनुष्ठानात् लभ्यते। पतिसंनुष्ठानात् एव स्त्री सर्वं लभते, नात्र संशयः। यदि पतिसंनिधौ अन्यं कर्तव्यं कुर्यात्, तस्याः फलहीनं भवति, वेश्या इति कथ्यते। स्त्रीणां यौवनं सौन्दर्यं च पतनं इति निश्चितम्। एकस्य पतिसंनुष्ठानात् एव स्त्री पृथिव्यां शुभपुत्रयशः कथ्यते। पतिसंनुष्ठानात् स्त्री दृश्यते, न संशयः; पतिहीनां स्त्री पृथिव्यां एवं भवति। पतिहीनायाः कुतः सुखं, सौन्दर्यं, यशः, कीर्तिः, पुत्राः? सा महद् दुःखं, महाप्राप्तविपत्तिं अनुभवति। पापभागिनी सदा दुःखमार्गं अनुगच्छति; पतिसंनुष्ठानात् सर्वदेवाः तया तुष्टाः भवन्ति। पतिसंनुष्ठानात् ऋषयः, देवाः, मानवाः तुष्टाः भवन्ति; पति: रक्षकः, गुरु:, देवः, देवैः सह। स्त्रीणां पति: तीर्थं पुण्यं च, स एव भूषणं, सौन्दर्यं, वर्णः, गन्धः च। एवं कृत्वा सदा तिष्ठति, शुभदिवसेषु विना; पतिसंनिधौ भूषणैः मण्डनैः शोभते। पतिहीनां स्त्री नागमुखस्थक्षीरवत्, पतिसंनुष्ठानात् महासौभाग्यव्रतशुभा। पतिहीनायाः मण्डनं कुर्यात्, तस्याः सौन्दर्यं वर्णः च मृतवत् भवति। लोकाः वदन्ति—"सा वेश्या"—न संशयः। अतः पतिहीनस्त्रीणां पृथिव्यां वृत्तान्तं शृणु। यदि महत् सुखं इच्छेत्, एवं भवेत्; शास्त्रे पतिः धर्मः स्त्रियाः परमोक्तः। अतः एषः सनातनधर्मः स्त्रिया न परित्याज्यः; धर्मं ज्ञात्वा स्त्री पतिं कथं त्यजेत्? एतत् विषये प्राचीनकथा श्रूयते—सुदेवायाः पुण्यवती पापनाशिनी कथा।