दानस्य प्रभावं श्रुत्वा, पुण्यश्च फलमुपलभ्यते, पापं च नश्यति। तस्मात्, राजश्रेष्ठ, दानं कर्तव्यमिति निश्चितम्। अश्वमेधादियज्ञाः क्रियन्ताम्, भूम्यादिदानानि च ब्राह्मणेभ्यो दीयन्ताम्। उत्तमात् दानात् भोगः सिध्यति, यशश्च लभ्यते; तस्मात् कीर्तिः, श्रीः, सुखं च जायते। दानस्य प्रभावेन स्वर्गप्राप्तिः, तत्र च फलभोगः संभवति। श्रद्धया यः उत्तमं दानं ददाति, स पुण्यकाल आगते तीर्थयात्रां कर्तुं युक्तः। एष पुण्यस्य फलम्। यः श्रद्धया शुद्धचित्तः, भक्त्या मामभिप्रेत्य, योग्याय ब्राह्मणाय महद्दानं ददाति, तस्मै मनसा यद् यद् इच्छति तत् सर्वं ददामि। तदा वेनः पप्रच्छ—"कदा दानं देयं? कस्यां काले लक्षणा: किम्? पुण्यक्षेत्रस्य स्वरूपं किम्? पात्रस्य च उत्तमा गुणाः के? हे जगन्नाथ, दानस्य विधिं विस्तार्य कथय।" भगवान् कृष्णः उवाच—"दानस्य कालं प्रवक्ष्यामि—नित्यं, नैमित्तिकं, काम्यं, अन्यं च, चतुर्थं फलप्रदं। प्रातःकाले सर्वं पापं नश्यति; तमःकाले तु नाशः, सः कालः भयङ्करः। दिवि स्थितः सूर्यः मम एवांशः, तेजो निधिरूपेण प्रतिष्ठितः। तस्यैव तेजसा पापानि भस्मीकृतानि भवन्ति। यः ममांशं उदयन्तं दृष्ट्वा जलमपि ददाति, तस्य पुण्यं सदा वर्धते। शुभे काले समुपस्थिते, सः पुरुषः पुण्यकर्ता भवति। स्नात्वा पितॄन् देवांश्च पूजयित्वा, श्रद्धया शुद्धचित्तः स्वशक्त्या दानं दद्यात्। अन्नं, दुग्धं, फलम्, पुष्पम्, वस्त्रं, ताम्बूलं, भूषणानि, सुवर्णमणयः च—एतेषां दानात् अनन्तं पुण्यं लभ्यते। मध्याह्ने च अपराह्ने च, यः मम अर्पयित्वा ददाति, तस्य पुण्यं अनन्तम्। भोज्यपेयादि, मधुराणि, लेप्यं, चन्दनं, कुङ्कुमं, कर्पूरं, वस्त्राणि, भूषणानि च दद्यात्। एवं निरन्तरं दानं भोगसुखप्रदम्। पुण्यार्थिनां दानपूजायाः शुभः कालः मया उक्तः। अथाहं नैमित्तिककालं प्रवक्ष्यामि; त्रिषु कालेषु दानं कर्तव्यम्—न संशयः। आत्महितकामः कदापि रिक्तदिवसं न यापयेत्; यदा किञ्चिदपि ददाति, तदा तस्य प्रभावात्, सः महाशक्तिमान्, धनवान्, धर्मात्मा, विद्वान्, विवेकी च भवति। यः पञ्चदशरात्रं, मासं, वा दिवसं, नियतं भोजनं न ददाति, तस्मात् अहं तस्य तदन्नं श्रेष्ठं च निरोधयामि। यः स्वं मलिनं भोजनं, उत्तमं दानं अकृत्वा भुङ्क्ते, तस्मै अहं रोगं जनयामि, सर्वान् भोगान् च निवारयामि। तेषां देहे तृप्तिहीनानां, अहं महादुःखं, मन्दज्वरयुक्तं, रोगपीडनं च ददामि। ये ब्राह्मणेभ्यो वा देवताभ्यो वा त्रिकाले न ददाति, स्वयम् उत्तमं भोजनं भुञ्जते, ते घोरं पापं कुर्वन्ति। तद् पापं तीव्रप्रायश्चित्तेन शुद्ध्यति—उपवासादिभिः शरीरक्षयकारिभिः। यथा क्रूरः चमर्मार्जकः चमसम् अम्लैः क्षालयति, विदारयति च, तथा अहं पापिनं भेषजैः, तिक्तैः अम्लैः, उष्णजलेन च, वैद्यरूपेण, नान्यथा, शुद्धयामि। अन्ये तेन इच्छितं तीव्रं पुण्यसुखं भुञ्जते। समर्थः पुरुषः यदि उत्तमं दानं न ददाति, तदा अहं तं महापापेन क्लेशयामि। ये पापिनः नित्ये काले आत्मनः श्रद्धया शुद्धचित्ताः दानं न ददति, तान् अहं कठोरैः उपायैः पीडयामि। वसुदेवः पुनरुवाच—"अधुना तव साक्षात् नैमित्तिकं पुण्यकर्म प्रवक्ष्यामि। तानि शृणु, नरश्रेष्ठ, एकाग्रचित्तः। अमावास्या, पौर्णमासी, संक्रान्तिः, ग्रहणम्, वैधृतिः, एकादशी च, महा-माघ, आषाढ, वैशाख, कार्तिक, अमावास्यापौर्णमास्ययोगः, मन्वादि, युगादि, गजच्छाया, पितृक्षयकालः—एते पुण्यविशेषकालाः पूर्वं प्रोक्ताः। एतेषु कालेषु यः दानं ददाति, तस्य फलं वक्ष्यामि। यः भक्त्या ब्राह्मणाय मम कृते किञ्चिद् ददाति, तस्मै अहं निःशेषं फलम् ददामि—न संशयः। काम्यकालं पुण्यफलप्रदं वक्ष्यामि—गृहसुखदं, ऐश्वर्यदं, स्वर्गदं, मोक्षदं च। सर्वव्रतानां, देवपूजायाः, दानस्य च शुभकालः द्विजश्रेष्ठैः निर्दिष्टः। राजन्, यज्ञविवाहादीनां विशिष्टः पुण्यकालः अपि वक्ष्यामि।" एवं भगवतः वचनानुसारं, दानस्य महिमा, कालविशेषस्य प्रभावः, पात्रकृत्यं, दानविधिः च, श्रद्धया, भक्त्या, शुद्धचित्तेन कर्तव्यः इति धर्मसंवादः प्रवृत्तः।