राजा वेनः धर्मस्य लक्षणं जिज्ञासमानः पातकं प्रष्टवान्—“यत्र न दानं न तपः, तत्र कथं धर्मलक्षणं? मम पुरतः सत्यम् ब्रूहि, दयाधर्मः कः इव?” पातकः प्रत्युवाच—“पञ्चभूतैः जीवात्मनः शरीरं विकसितं, आत्मा तु वायुस्वरूपः, तयोः सम्बन्धः नास्ति। यथा जलमध्ये जीवेषु संयोगः नास्ति, फेनबिन्दु उत्पन्नः इव पञ्चभूतानां संयोगः। पृथिवीतत्त्वं रजसि तिष्ठति, तत्र जलं प्रतिष्ठितम्, तत्र तेजः दृश्यते, सूक्ष्मवायुस्त्रिषु सञ्चरति। तदनन्तरं आकाशः आवृत्य, फेनबिन्दुस्थिति उत्पन्ना, जलमध्ये दीप्तं गोलाकारं तेजः दृश्यते। क्षणमात्रं दृश्यते, ततः न दृश्यते; एवं पञ्चभूतानां संयोगः सर्वत्र दृश्यते। अन्ते आत्मा निर्गच्छति, पञ्चभूतानि स्वस्थानं यान्ति; अविद्यया मोहिताः मनुष्याः परस्परं व्यवहरन्ति। मोहात् श्राद्धं पितृभ्यः तेषां पतनदिने यजन्ति; मृतः कः खादति, हे राजश्रेष्ठ, सः कः इव? किम् ज्ञानं, किम् शरीरं, केन दृश्यते? वद। ब्राह्मणान् स्वादुन्नेन तर्पयित्वा ते तुष्टाः यान्ति। केन श्राद्धं यज्यते? तद्विश्वासः निष्फलः। अन्यं वक्ष्यामि—वेदकर्मणां कठोरता। अतिथिः गृहं आगच्छति चेत्, द्विजः महागवां वा अजां पाचयति, हे राजराज, अतिथिः तर्प्यते। अश्वमेधे अश्वः, गोमेधे वृषभः, नरमेधे नरः, वाजपेयेषु अपि अजाः। राजसूये, हे महराज, अनेकानि जीवानि हन्यन्ते; पुण्डरीके गजः हन्यते, गजमेधे हस्ती। सौत्रामण्यां पशुः दृश्यते, विशिष्टः मेषः; सर्वेषु रूपेषु शृणु, हे राजानां आनन्द। विविधप्रकाराणां पशूनां हिंसा विधीयते; यत् दानं दीयते, तस्य लक्षणं किम्? अवशिष्टं अन्नं बहुहविर्भूतं जानाति; दोषरहिताः महायज्ञे हिंसन्ति। तत्र धर्मः कः, फलं किम्, हे राजन्? यत्र वेदविद्भिः पशुहिंसा विधीयते। अतः यत्र धर्मः नष्टः, तत्र मोक्षदायकं पुण्यं नास्ति; धर्मः यदि दयाविहीनः, निष्फलः भवति। यत्र जीवसंरक्षणं भवति, तत्र धर्मः न संशयः; स्वाहा, स्वधा, तपः, सत्यम् इति उच्चारणं, हे राजश्रेष्ठ। यत्र दया नास्ति, चञ्चलता उत्पद्यते; तत्र धर्मः नास्ति। वेदाः वेदाः न स्युः यत्र दया नास्ति। यः सदा दयायुक्तः दानशीलः, जीवितं रक्षति; चाण्डालः वा शूद्रः अपि ब्राह्मणः इति कथ्यते। ब्राह्मणः यदि निर्दयः पशुहिंसायाम् प्रवृत्तः, सः अत्यन्तं निर्दयः, पापी, कठोरहृदयः, क्रूरचित्तः। वदाताम् वेदः ज्ञानहीनैः उक्तः, ज्ञानः यत्र सदा तिष्ठति, तत्र वेदः स्थिरः। वेदेषु ब्राह्मणेषु दयाविहीनेषु, हे बुद्धिमन्, तत्र न सत्यम्, न कर्म; तेषु वेदेषु ब्राह्मणेषु। वेदाः न वेदाः, हे राजन्, ब्राह्मणाः सत्यम् विहीनाः; दानस्य फलं अपि नास्ति, तस्मात् दानं न कर्तव्यम्। यथा श्राद्धस्य लक्षणं, तथा दानस्य लक्षणं; जिनस्य धर्मः अपि भोगं मोक्षं च ददाति। तव पुरतः तद् पुण्यदायकं वक्ष्यामि; प्रारम्भे दया शान्तचित्तेन आचर्यताम्। येन चराचरं तिष्ठति, तं जिनं हृदयेन पूजयेत्; शुद्धचित्तेन एकं जिनं सन्मानयेत्। तं देवताम् एव नमस्कुर्यात्, अन्यथा न; मातापितृयोः पदयोः कदापि न नमस्कुर्यात्। अन्येषां किम् वक्तव्यम्? शृणु, हे राजश्रेष्ठ। वेनः उवाच—एते ब्राह्मणाः, आचार्याः, पुण्यनद्यः गङ्गाद्याः— एते पुण्यस्थानानि इति घोषयन्ति, बहुपुण्यदायकानि; तस्मात् सत्यम् ब्रूहि, धर्मं इच्छसि चेत्, तव दृष्टिः किम्? पातकस्वरूपः उवाच—हे महराज, मेघाः आकाशात् जलं वर्षयन्ति; तत् जलं सर्वत्र भूमौ, पर्वतेषु, सर्वेषु स्थानेषु पतति। तत् जलं प्रावृट्काले स्थितम्, सर्वत्र दया साध्येत; नद्यः पापप्रवाहाः—कथं ताः पुण्यस्थानानि कथ्यन्ते? हे राजन्, जलाशयाः, सरांसि, समुद्राः, पर्वताः, शिलाशयाः च भूमिं धारयन्ति। एषु न पुण्यस्थानम्, न जलस्य जलात् श्रेष्ठता; यदि स्नानात् पुण्यं, तर्हि मत्स्येषु किम् न? दृश्यते यत् स्नानात् मत्स्याः शुद्धाः भवन्ति, अन्यथा न; यत्र जिनः तत्र पुण्यस्थानम्, तत्र सनातनधर्मः। तपः, दानम्, इत्यादि पुण्यं तत्र प्रतिष्ठितम्। एकः जिनः सर्वव्यापी, हे राजन्; तत्र न उच्चतरः धर्मः, न पुण्यस्थानम्। एष एव परमलाभः; तस्मात् सदा चिन्तय, तदा परमसुखं लप्स्यसि। सर्वं धर्मं, वेदान्, दानम्, पुण्यं, यज्ञोत्तमं परित्यज्य, त्वं, हे राजन्, पापप्रवृत्तैः बहुभिः उपदिष्टः, अङ्गस्य पुत्रः, तेन पापिना भूमौ। सूतः उवाच—एवं उक्तः वेनः तेन जैनपुरुषेण, महापापिना, पापग्रहग्रस्तः मोहितः अभवत्।