सुखस्य निधानं, कमलायाः प्रियं, वासुदेवं, सर्वेश्वरं, अधिपतिं, मधुसूदनं प्रति भक्तः प्रार्थनां कृतवान्—"त्वमेव मे दास्यं दत्तुमर्हसि; तव पादयोः नमामि, केशव, जन्मनि जन्मनि कृपां दातुमर्हसि, शान्तिद, शङ्खधारिन्। संसारस्य तीव्रदाहेन दग्धः, पुत्रबान्धवमरणशोकैः पीडितः, दुःखसागरमग्नः, ज्ञानसागरेण मामुद्धर, पद्मनाभ, शरणं मे भव; अहं दीनः अस्मि।" एवं स्तवं श्रुत्वा महात्मनः शरीरात् अपि, स्वमूर्तिं प्रकटयामास—मेघश्यामलः, अतिप्रभामान्। शङ्खचक्रगदापद्मधरः स भगवान् गरुडारूढः स्वस्वरूपं प्रादर्शयत्। सर्वाभरणभूषिताङ्गः, हारकङ्कणकुण्डलैः शोभितः, परमदैवतः, निर्मलः, वनमालाविभूषितः स भगवान् बभौ। शरीरस्य अग्रे हृषीकेशः महाप्रभया विराजमानः, जनार्दनः शुभलक्ष्मणा श्रीवत्सेन कौस्तुभमणिना च चिह्नितः। स्वदेहमाविर्भाव्य, सर्वदेवतामयो हरिः तं महात्मानं, मुनिश्रेष्ठं, सम्बोधितवान्—"ब्राह्मण श्रेष्ठ, महाभाग, मम पुण्यवचनानि शृणु" इत्युक्त्वा, मेघनिनादसदृशेन स्वरेण द्विजश्रेष्ठं प्राह। "तव तपसा तुष्टोऽस्मि; वरं वरय, उत्तमम्।" हृषीकेशे तुष्टे, कमलापतौ, स भक्तः पुनः पुनः तस्य पदयोर् नमस्कृत्य, परमप्रसन्नः सञ्जातः सन्, जनार्दनं प्राह—"दासोऽहमस्मि, भगवन्, देवेश, शङ्खचक्रगदाधर।" "यदिच्छसि वरं दातुम्, तर्हि मम वंशे पुत्रं देहि, सर्वतेजस्विनं, स्वर्गे इन्द्रवत् दीप्तिमन्तं।" "एवं पुत्रं देहि, यो लोकत्रयस्य रक्षकः, सर्वदेवताप्रियः, धर्मविद्, ब्रह्मनिष्ठः।" "स दानशीलः, प्राज्ञः, धर्मतेजसा युक्तः, कृष्ण, त्रैलोक्यपालकः, सत्यधर्मनिष्ठः।" "यज्ञेषु श्रेष्ठः, वीरः, त्रैलोक्यशोभा, ब्रह्मनिष्ठः, वेदविद्, सत्यव्रतः, जितेन्द्रियः।" "अजय्यः, सर्वविजयी, विष्णुतेजसा दीप्तः, विष्णुभक्तः, पुण्यकर्मा, पुण्यसम्भूतः, सद्गुणलक्षितः।" "शान्तः, तपस्वी, सर्वशास्त्रविशारदः, वेदविद्, योगिश्रेष्ठः, तव सद्गुणसम्पन्नः।" "एवं पुत्रं देहि, यदा वरदाने इच्छसि।" श्रीवासुदेवः प्राह—"एवं गुणसम्पन्नः तव पुत्रः भविष्यति।" "स अत्रिवंशस्य धारकः भविष्यति, महाबुद्धे, तस्य तेजसा, यशसा, पुण्येन च पितरं उद्धरिष्यति।" "यः पितरं पितामहं च उद्धरिष्यति, स मम धाम, विष्णोः परमं पदं, प्राप्स्यति।" एवमुक्त्वा, देवेश्वरः तम् उवाच—"पुण्यसम्पन्नस्य कन्यां धर्मचारिणीं विवाहय; तया सह पुण्यात्मानं प्रियं पुत्रं जनय। मम प्रसादात्, स धर्मात्मा भविष्यति, सर्वज्ञः, सर्ववित्, यथैव त्वया काम्यते।" इत्युक्त्वा, हरिः तत्रैव अन्तर्धानं गतः। ऋषयः ऊचुः—"सुषङ्खेन शप्तुं गन्धर्वपुत्रेण महात्मना, सा कथं शप्तवती, तेन शापेन का कर्माणि कृतवती?" "कः पुत्रः तस्याः अभवत्, सुषङ्खशापसम्भूतः? हे द्विजश्रेष्ठ, सूनिथायाः वृत्तान्तं विस्तार्य वद।" सूत उवाच—सुषङ्खेनैव सा तन्वी शप्तवती; सूनिथा दुःखिता पितुः गृहम् अगच्छत्। तत्र स्वस्य पितुः कर्माणि स्वानि च प्रकाशितवती। धर्मात्मा मृत्युस्तु, सत्यव्रती, तस्याः कृत्यं श्रुत्वा, सुतां शप्तां प्राह— "त्वया पापं कृतं कर्म, यत् तव धर्मतेजः नष्टम्।" "किं कृत्वा, सुभगे? सुषान्तस्य ताडनं, यः शान्तः, सर्वलोकविरोधि कृतमेतत्।" "सुषान्तः कामक्रोधवर्जितः, धर्मनिष्ठः, तपःपरायणः, परब्रह्मनिष्ठः।" "यदि प्रतिद्वेषेण ताड्यते, तदा पापं शृणु—पापात्मा सुतः जायते, बहुपापफलसम्प्राप्तिः।" "यः ताडयति ताडयन्तं, वा वदति वदन्तं, स पापं प्राप्नोति—नात्र संशयः।" "स एव शान्तः, जितेन्द्रियः, यो न प्रतिप्रहारं करोति, यद्यपि किञ्चित् अन्यायेनापि कृतम्।" "यदि मोहात् वा पापेन वा, निर्दोषं ताडयति, तदा स पापी तदन्यायकारिणः पापं प्राप्नोति।" "यदि निर्दोषः प्रतिक्राम्य ताडकं हन्यात्, तदा तेन साहसेन पापात्मा नश्यति।" "यत्पापं पापी निर्दोषे कुर्यात्, तत् पापं तस्यैव प्रतिनिवर्तते; तस्मात्, पापिणमपि न ताडयेत्।" "पुत्रि, महत् पापं रक्षितं त्वया, तस्मात् शप्तासि; अतः पुण्यकर्माणि कुरु।" "सदा सत्सङ्गं कुरु, पुण्ये प्रवर्तस्व; योगध्यानज्ञानैः आत्मानं परिवर्तय, नन्दिनि।" "सत्सङ्गः परमपुण्यदः, महोदयः; तद् दृष्ट्वा सत्सङ्गस्य पुण्यं पश्य।" एवं सूनिथायाः दुःखकथा, पापफलवर्णनं, सत्सङ्गस्य माहात्म्यं च मृत्युना उपदिष्टं।