अहं तु न कदापि तं देवमुपासितवान्, यो धर्मार्थकाममोक्षफलदायकः, नापि तां दुर्गां सम्पूजितवान्, या दुःखनाशिनी, नापि विष्णुं स्मृतवान्, सर्वपापहरं, सुखलोभेन मोहितः। न च ब्राह्मणान् तर्पितवान्, न जीवहितं कृतवान्, नापि लघुतमं पुण्यमपि मया सावधानरहितेन कृतम्। पापमेव तु कृतं शुभे, तस्मात् मनः क्लिश्यते; बहुधा विलपन्, ब्राह्मणं शरणं गतवान्। स ब्राह्मणः ब्रह्मनिष्ठः, वेदविद्, राजपुरोहितश्चासीत्। तं पापशमनाय प्रायश्चित्तमार्गं पृष्टवान्। "द्विजोत्तम! केन प्रकारेण अहं पापात् शुभमार्गं प्राप्नुयाम्? स्वकृतकर्मणा क्लिष्टः दीनः चित्तविक्लवः अस्मि। पापपङ्कात् मां शिक्षाहङ्कुशेन उद्धर; तव हर्षपूर्णनेत्राभ्यां करुणाम्बु पातय।" सर्वे गुणिनः साधुषु साधवः, साधवः पापेष्वपि साधवः; मम वचनं श्रुत्वा, तेन मम कृपा दर्शिता। स ब्राह्मणः उवाच—"ते सर्वे विहितवृत्तयः ज्ञायन्ते मया, शुभे; शीघ्रं मम वचनं शृणु, प्रजापतेः क्षेत्रं गच्छ। तत्र स्नानं कुरु; तेन तव पापं नश्यति। तव सर्वदुःखानि मया विचिन्तितानि। अन्यत्र पापनाशाय उपायो नास्ति; ऋषिभिः स्मृतं परमं प्रायश्चित्तं तत्र स्नानमेव।" "पुनः, भीरु, तीर्थे अपि मनसा कृतं पापं त्यक्तव्यं; प्रयागे स्नानात् शुद्धः नूनं स्वर्गं गमिष्यसि। प्रयागे स्नानमात्रेण न संशयः, जनाः स्वर्गं यान्ति; अन्यत्र कृतं पापं, शुभे, तत् क्षणेन विनश्यति। प्रयागे पापं नश्यति, तीर्थकृतं तु न; शृणु, भीरु, पुरा इन्द्रः गौतमर्षेः भार्यां दृष्टवान्।" "तां दृष्ट्वा, कामवशेन, सः चोपययौ; तस्मात् घोरात् पापात् फलं साक्षात् अभूत्। तदा मुनिः तयोः पुरतः स्थित्वा, लज्जाकरं रूपं सृजितवान्। पतिसापवादेन इन्द्रः सहस्रयोनिधारी जातः; ततः अधोमुखः स देवेशः निर्गतः।" "लज्जया विवर्णः, स्वकृत्यं निन्दन्, मेरुशिखरे, शतयोजनव्याप्ते जलपूर्णे, प्रविश्य सुवर्णपद्मकोषं, सदा आत्मनं च कामं च निन्दन् स्थितवान्। 'धिक् काममोहितं स्वभावं, यः पापं जनयति, येन नरः नरके पतति, सर्वैः तिरस्कृतः। सः आयुः, कीर्तिं, यशः, धर्मं, शौर्यं च नाशयति; धिक् मन्ये मन्ये पापाचार्यं मन्युमूलं। शरीरस्थो रिपुः दुष्प्रतिपक्ष्यः, न कदापि तृप्तः, सदा बलवान्।' इति सः वासवस्य पद्मगृह्ये रहसि उक्तवान्।" "आखण्डलविना, भीरु, देवलोकः न शोभते; तस्मात् देवाः, गन्धर्वाः, लोकपालाः, किन्नराश्च, शचीसहिताः, बृहस्पतिं पृष्टवन्तः—'भगवन्, न वयं जानिमः, महात्मा देवः कुत्र गतः?'" "'क्व सः वसति, क्व गतः, वा कुत्र अन्वेषणीयः? तेन विना, देवसंघैः सह, स्वर्गः न शोभते। यथा गुणयुक्ते कुलं पुत्रेण विना न शोभते, तथा शीघ्रं चिन्तयामः उपायं येन स्वर्गः पुनः शोभेत।' इति श्रुत्वा, गुरुः उवाच—'जानामि, सः स्वकृतदोषलज्जया कुत्र वसति; मघवान् त्वरितकर्मणः फलं भुङ्क्ते।'" "'धर्मत्यागात्, जनाः घोरं दुःखं प्राप्नुवन्ति; अहो, ऐश्वर्यमदेन मूढः सः विवेकं न कृतवान्। सः दोषं कृतवान्, दृश्यादृश्यविनाशजनकं; मूढैः एवमिदृशं कर्म कृतं, येषां बुद्धिः विधिना मोहिता। पापात् जन्म व्यर्थं भवति; गच्छामः यत्र शक्रः वसति।' इति उक्त्वा, सर्वे बृहस्पतिप्रधानाः तत्र जग्मुः; तत्र विस्तीर्णे सरसि सुवर्णपद्मवनं दृष्टवन्तः।" "ते देवराजं स्तुतवन्तः, यस्य जागरणेन सः उत्थास्यति; गुरोः प्रबोधनात्, सः पद्मकोषात् निर्गतः। तस्य मुखं शोकविक्लवम्, रूपं विकृतम्, नेत्रे लज्जया अधःप्रवृत्ते; इन्द्रः गुरोः पादौ गृहीत्वा, 'माम् रक्ष, ब्रूहि पापस्य प्रायश्चित्तम्, बृहस्पते!' इति प्रार्थितवान्।" "स बृहस्पतिः उवाच—'शृणु, देवेश, पापनाशनं उपायं वदामि; प्रयागे स्नानमात्रेण क्षिप्रं पापात् विमुच्यसे। तेनैव त्वं पापात् विमोक्ष्यसे, शक्र; गच्छामः तत्र सह त्वया।' इति, गुरुसहितः बलशत्रुघ्नः तत्र जगाम।" "सः श्वेतकृष्णतीर्थयोः स्नात्वा, तत्क्षणात् पापात् विमुक्तः; तदा देवगुरुः तुष्टः सन्, वरं दत्तवान्। 'प्रयागे स्नानमात्रेण तव पापं नश्यति, शुद्ध; शक्र, तव पापं मया कृपया क्षिप्रं नष्टम्।'" "'सहस्रयोनिसहितं सहस्रलोचनं रूपं तव भविष्यति; ततः ब्राह्मणस्य वचनेन शचीपतिः विराजमानः अभवत्।' तदा सहस्रलोचनः, तस्य मनः पद्मसरोवरसदृशं बभूव; ततः सर्वैः परिचारकैः, ऋषिभिश्च पूजितः।