मम मेखला स्नाता सती सलिलेन शुक्लकृष्णयोर्, राक्षस, अद्यैव किल स्नानं कृत्वा कैलासं परमं पर्वतं गच्छामि। तत्रैव पार्वतीपतिर् भवति, यं देवा असुरा अपि पूजयन्ति। मम जटाजलस्य प्रभावेन, राक्षस, तव क्रूरता नष्टा। कथं पुण्येनैव अहं दिव्यरूपा कन्या गन्धर्वस्य सुमेधसः अभवं? सर्वं ते कथयामि। पूर्वजन्मनि अहं कलिङ्गराजपुरीवेश्या आसम्, रूपयौवनसम्पन्ना, सौभाग्येऽपि अहं गर्वं न कृतवती। तस्यां पुरी सर्वयोषितां मध्ये अहं रत्नमिव प्रमुखा आसम्। तत्र, राक्षस, यथेष्टं सुखानि भोक्तव्या मया। यौवनबलात् सर्वां पुरीं मोहयित्वा, नानाविधरत्नानि, भूषणानि, वित्तं च सम्पादितवती। नानारूपवस्त्राणि, कर्पूरागुरुचन्दनानि च सर्वं मम मायया लब्धम्। रात्रिचर, स्वगृहे सुवर्णस्य परिमाणं न जानामि; कामार्ता युवानः मम पादयोः सेवाम् अकुर्वन्। मायया तान् सर्वान् मोहयित्वा तेषां सर्वं गृहीत्वा, केचन परस्परस्पर्धया मृताः, केचन कामवशेन पीडिताः। एवं तस्मिन् सुन्दरनगरे सर्वे मनोरथा मम सिद्धाः। यदा तु वार्धक्यं प्राप्तम्, तदा दुःखितहृदया अभवम्—न दत्तं, न हुतं, न जपितं, न व्रतं कृतम्। न धर्मफलप्रदं देवम् अर्चितवती, न दुःखनाशिनीं दुर्गां पूजितवती, न सर्वपापहारिणं विष्णुं स्मृतवती, केवलं सुखलोभेन। न ब्राह्मणान् तर्पितवती, न प्राणिसंहितं किमपि कृतवती; किंचित् अपि पुण्यं न कृतम्, प्रमादेन। पापं तु कृतम्, शुभे, तेन मनः सन्तप्तम्। नानाविधं विलपन्ती, ब्राह्मणं शरणं गतवती। स ब्राह्मणः ब्रह्मनिष्ठः वेदज्ञः, राजपुरोहितश्च। तं पृच्छामि—कथं पापस्य प्रायश्चित्तं स्यात्? द्विजश्रेष्ठ, कथं पापात् शुभमार्गं प्राप्नुयाम्? स्वकर्मदुःखिता दीनचित्ता अस्मि। पापपङ्कात् मां ज्ञानाङ्कुशेन उद्धर; करुणाम्बु मम शिरसि पातयतु तव प्रसन्नदृष्ट्या, ब्राह्मण। सर्वे साधवः साधुषु साधवः, साधवः पापेष्वपि साधवः; इति वचः श्रुत्वा स ब्राह्मणः मयि अनुग्रहं कृतवान्। स उवाच—ते सर्वाणि निषिद्धकर्माणि जानामि, सुन्दरि; शीघ्रं मम वचनं कुरु, प्रजापतेः क्षेत्रं गच्छ। तत्र स्नानं कुरु; तेन तव सर्वपापं विनश्यति। शुभे, सर्वं चिन्तितं मया। पापनाशाय अन्यः उपायः न दृश्यते; ऋषिभिः स्मृतं परमं प्रायश्चित्तं तत्र तीर्थे स्नानमेव। भयवति, तीर्थेऽपि चित्तदोषं त्यक्तव्यं; प्रयागे स्नानात् शुद्धा स्वर्गं गमिष्यसि। प्रयागे स्नानमात्रेण स्वर्गलाभः न संशयः; अन्यत्र कृतं पापं तत्रैव नश्यति। प्रयागे पापं नश्यति, तीर्थकृतं विना; शृणु, भयवति, पुरा इन्द्रः गौतमपत्नीं दृष्ट्वा। तां दृष्ट्वा स कामवशाद् रहसि उपगम्य, तेन महापापेन तत्फलम् अशु भवत्। ऋषिः तत्रागत्य इन्द्रं तां च दृष्ट्वा, लज्जाकरं विकृतिरूपं सृष्टवान्। पतिसापेन इन्द्रस्य सहस्रयोषितचिह्नं जातम्; स देवाधिपः शिरोऽवनीकृत्य निर्गतः। स तेन पापेन ग्लानः, आत्मन्यपवादं कृत्वा, मेरुशिखरे, यत्र शतयोजनविस्तीर्णं जलपूर्णं, गच्छन्। तत्र सुवर्णपद्मकोषं प्रविश्य, सदा आत्मनिन्दां कामस्य च कुर्वन् अवसत्। धिक् तद्विकारं लोके, यत् क्षणेन पापं जनयति, येन नरः सर्वैः तिरस्कृतः, नरकं याति। तत् प्राणधर्मकीर्त्यादिभङ्गकरं; धिक् मन्ये, दुष्टमन्मथं, सर्वापदां कारणम्। देहस्थोऽन्तर्यामी शत्रुः दुरुत्साद्यः, न कदापि तृप्तः, सदा जयति; एवं स गूढं वासवस्य पद्ममन्दिरे उक्तवान्। आखण्डलरहिते, भीरु, देवलोकः न शोभते; तस्मात् देवा, गन्धर्वाः, लोकपालाः, किन्नराश्च—एकत्र समागत्य, शचीसहिताः बृहस्पतिं पप्रच्छुः—"भगवन्, न जानिमः कुतः स महादेवो गतः।" "क्व वसति, क्व गतः, वा कुत्र अन्वेषणीयः? तेन विना, देवगणैः सहितः, स्वर्गः न शोभते।" "यथा कुलं गुणयुक्तं पुत्रेण विना न पूर्णं, तथा शीघ्रं उपायं चिन्तयामः येन स्वर्गः पुनः शोभते।" "स्वामीसम्पन्नः श्रीयुक्तः स्वर्गः पुनः स्यात्; विलम्बः न करणीयः।" इति तेषां वचः श्रुत्वा, गुरु उवाच— "जानामि यत्र स दोषलज्जया वसति; मघवान् स्वकर्मफलम् अधुना भुङ्क्ते।" "धर्मत्यागात् जनाः घोरं दुःखं प्राप्नुवन्ति; हन्त, ऐश्वर्यगर्वेण तेन विवेकः न कृतः।" "दोषयुक्तं कर्म कृतम्, दृश्यादृश्यविनाशकारि; मूढैः एवमिदृशं कर्म कृतम्, येषां बुद्धिः विधिना मोहिताः।" "कुकर्मणः जन्म अपि व्यर्थं भवति, इह च परत्र च; अतः गच्छामः यत्र शक्रः वसति।" इति।