सूतः उवाच— धर्मात्मा स वृत्रः, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, तदिन्द्रपदं वृत्राय दत्तवान्। स उवाच— "महीयशः वृत्र महेन्द्रपदस्य अर्धं भोक्ष्यस्व।" ततोऽन्योन्यं सौख्येन जीवाव इति, सौम्यभावेन साक्षात् मित्रत्वेन इन्द्रः तं दैत्यश्रेष्ठं वृत्रमाश्वासयत्। यदा ब्राह्मणाः स्वस्थानं प्रतस्थुः, तदा दुष्टचित्ताः केचन नित्यं वृत्रस्य दोषान्वेषणाय प्रवृत्ताः। स्वयं च इन्द्रोऽपि दिवानिशं जाग्रन् वृत्रमहात्मनः दोषं विचिन्तयन् स्थितवान्; किन्तु तस्मिन् दोषं न लब्धवान्। तदा स वृत्रवधाय उपायं चिन्तयामास। रम्भां प्रेषयामास— "त्वं महाऽसुरं मोहय, यथा तं हत्वा सुखं प्राप्नुयाम्। यथाकथञ्चित् सुरारिपुमुन्मादय, शुभे!" ततः सा रम्भा दिव्यं पावनं च वनं जगाम। तत्र विविधपुष्पवृक्षैः समलङ्कृतं, फलवृक्षबहुलं, मृगशकुनिसङ्कुलं च वनं बभौ। सर्वत्र दिव्यैः प्रासादैः, विमानैः, गन्धर्वनादैः, मधुकररवैः च विभूषितम्। सर्वत्र कोकिलानां मधुरनिनादैः, मयूरबककाकलैश्च पूरितम्। दिव्यचन्दनतरुभिः शोभितं, रमणीयसरोवरतालवापीतडागयुक्तं च तद्वनं दृष्ट्वा। शतपत्रपद्मैः, देवगन्धर्वसिद्धचारणकिन्नरैश्च शोभितं, दिव्यर्षिभिः, नन्दनवनैश्च समाकीर्णं, अप्सरोगणैः विविधैः चितं, शुभाश्चर्यसम्पन्नं च तद्वनं आसीत्। सुवर्णमन्दिरसमूहैः, ध्वजपताकाचामरकलशछत्रैश्च विभूषितं, वेदघोषगीतसङ्गीतैः पूरितं च। एवं रम्भा सुन्दरस्मिता नन्दनवनं प्राप्ता। तत्र सा रम्या रम्भा अप्सरोगणैः सह क्रीडती रममाणा बभूव। कदाचित् भाग्यवशात् वृत्रोऽपि तं वनं गतः। स दानवैरल्पकैः सह, हृष्टमानसः, अदृश्यः तत्र विचरन् तं महात्मानं समीपमुपागच्छत्। इन्द्रोऽपि, ब्राह्मणश्रेष्ठ, शत्रुषु दोषान्वेषणाय स्थितः, किन्तु वृत्रः सर्वकर्मसु निपुणः, आत्मविश्वासयुक्तः आसीत्। स इन्द्रं परममित्रं मन्यन्, तस्मिन्स्नेहं ज्ञात्वा, तस्मात् न किञ्चिद्भयं प्रपेदे। तत्र विचरन् स सर्वत्र पावनं वनं ददर्श। तद्वनं रम्यं, स्त्रीसमूहैः साकुलं, शीतलचन्दनच्छायायुक्तं चासीत्। तत्र विशाललोचना रम्भा, स्वसुहृद्भिः सह, शिलायां सुषुप्तवती, दोलायामारूढा, हृष्टमनाः विराजिता। सा मधुरं गीतं गायन्ती सर्वलोकमाकर्षयत्। तत्र वृत्रोऽपि कामवशात् समागतः। स तां रम्भां रमणीयलोचनां दोलायामुपविष्टां दृष्ट्वा— "का एषा सुन्दरनेत्रा, ललितचेष्टया गायन्ती, सर्वं जनं मोहयन्ती? अतीव यौवना, मोहिनी, पूर्णाङ्गी, सर्वानपि विस्मययन्ती काचित्।" इति स चिन्तयामास। "इयं रम्भा कमललोचना, स्तनभरनमिता, अंगेषु कुङ्कुमलेपना, कमलमुखी, कामगृहः—मम वा, न वा? इयं प्रियदर्शना।" इति सः मनसि न्यवेशयत्। "अद्य कामवशादहं तस्यै गमिष्यामि, या रूपसम्पन्ना, सौन्दर्ययुक्ता, शृङ्गारकला-विशारदा, उत्तमचारित्रा, स्वमनोबलात् अत्र आगता।" एवं दानवः दीर्घकालनिर्मितेन कामेन आकृष्टः, मनसा विक्षिप्तः, शीघ्रं तामुपेत्य, तां विशाललोचनां रमणीं सान्त्वयन् उवाच— "कस्य त्वं, सुन्दरी? केन प्रेषिता? किं ते पुण्यनाम? तव रूपेण, तेजसा च मोहितोऽस्मि, कन्ये—मम वशं आगच्छ।" इत्युक्ता सा विशाललोचना रम्भा कामवशं प्राप्तं वृत्रमुवाच— "अहं रम्भा, भाग्यवती, क्रीडायै अत्र उत्तमं वनं प्राप्तवती।" "एषा नन्दनवनं मम सखीभिः सह आगता। त्वं कः, किमर्थं मम समीपमागतः?" इति पप्रच्छ। वृत्र उवाच— "श्रृणु सुन्दरी, कोऽहं, किमर्थं च आगतः। अग्निसम्भूतः अहं, कश्यपस्य पुत्रः।" "इन्द्रस्य मित्रं, सुरेन्द्रस्य, अहं, सुन्दरि। इन्द्रपदस्य अर्धं भुक्तवानस्मि, सुश्रोणि।" "अहं वृत्रः—कथमिदं त्वया न ज्ञायते, देवी? त्रयो लोकाः मम वशे, शुभाङ्गि।" "त्वत्समीपं कामवशात् प्राप्तोऽस्मि। मां स्वीकुरु, विशाललोचने, कामार्तं मां, प्रिये।" रम्भोवाच— "अद्य तव वशे भविष्यामि, न संशयः। यद्यदाहं शास्मि, वीर, तत्कर्तव्यम्।" "एवं अस्तु, भाग्यवति, सर्वं करिष्यामि," इति प्रतिज्ञाय, स बलवान् तया सह स्थितवान्। तस्मिन्पावने वने, दानवश्रेष्ठः तस्याः गीतनर्तनहासलास्यैः मोहितः, रममाणः बभूव। महादैत्यः तस्याः रतिभिः, रमणीयतया च, सम्पूर्णमोहितः आसीत्। तदा भगवती रम्भा तं दानवश्रेष्ठं उवाच— "सुरापानं कुरु, मधुरं मदु पिब," इति चन्द्रमुखी विशाललोचना रम्भा तम् अवोचत्। "अहं ब्राह्मणपुत्रः, वेदवेदाङ्गविद्। कथं निषिद्धं सुरापानं कुर्यामि, शुभे?" इति सः प्रत्युवाच। रम्भा तु, देवी, स्नेहात् बलात् तम् सुरां पाययामास। तस्याः सौम्यभावात् स तदा मदु पपौ।