शक्रस्य वधाय प्रथमं शीघ्रं समुद्धृत्य देवानां पतिं, ततः अन्यान् देवतान् निर्जित्य, अनन्तरं गरुडारूढं हरिं हन्तव्यं इति दितेः पुत्राय निर्दिष्टम्। एतद् वचनं श्रुत्वा पतिसंयुक्ता अदिति देवी महद् दुःखं प्राप्य स्वपुत्रं शक्रं सम्बोधयामास। सा उवाच—"दितेः पुत्रः महाकायः ब्रह्मतेजसा वर्धमानः, शुद्धां तपः क्रियाम् उपनिषद् देवविनाशाय प्रवृत्तः। हे देवेश, यदि तवात्र रक्षां कामयसि, तर्हि एतद् ज्ञातव्यं।" मातुः वचनं श्रुत्वा वज्रधरः इन्द्रः महतीं चिन्ताम् उपगतः, भयेन कम्पमानः मनसा विचिन्तयामास—"कथं देवधर्मातिक्रामिणं तम् अहं हन्याम्?" इति निश्चित्य, शक्रः बलेन विनाशस्य उपायं सन्दध्रे। एकदा सायं सन्ध्योपासने निमित्तं, बलः अपि दिव्याजिनदण्डेन विभूषितः, सागरतीरं गतः। सः शुद्धेन पुण्येन ब्रह्मचर्येण सागरतीरे सन्ध्यासने उपविष्टः। इन्द्रः तम् शान्तं जपपरं दृष्ट्वा, दिव्येन वज्रेण दितेः पुत्रं प्राहरत्। बलः पतितः, प्राणैः विहीनः भूमौ निषण्णः दृष्ट्वा, देवानाम् अधिपः महता हर्षेण प्रहृष्टः। एवं तं दानवम्, दितेः पुत्रं, निहत्य धर्मात्मा पाकशासनः स्वराज्ये प्रमुदितः स्थितवान्। एवमेव, सुतं सुबलं च बलं च हतं श्रुत्वा, दितिः दुःखात्यये व्याकुला "हन्त, मम महद् अनर्थम्!" इति विलपन्ती विलप्य, दीर्घकालं शोकं कृत्वा, सती पतिं प्रियं कश्यपं उपगम्य तं प्रख्यातं वाक्यम् अब्रवीत्—"तव पुत्रः इन्द्रः, देवाधिपः, महत् पापं अकरोत्; मम पुत्रं बलं, ब्रह्मलिङ्गधारिणं, सागरतीरे सायं वज्रेण हत्वा, तस्यान्ते।" इति श्रुत्वा, मरीचिपुत्रः कश्यपः कोपेन संतप्तः, अग्निवत् दहमानः, एकं केशपाशं निष्कृष्य शुद्धे वह्नौ क्षिप्तवान्। इन्द्रवधाय पुत्रं उत्पादयिष्यामीति संकल्प्य, तस्मात् वेदिकात् सः पुत्रः होमाग्निमुखात् जातः। स तिमिरकज्जलसन्निभः, पिङ्गलोक्षणः, भीषणस्वरूपः, विकटदंष्ट्रायुक्तमुखः, सर्वभूतभीषणः, घोरमहाभोजी, खड्गचर्मधारी, महाबलपराक्रमयुक्तः, महाघनसन्निभः सञ्जातः। सः कश्यपं मुनिं प्रार्थयामास—"किं कार्यं, भगवन्? किमर्थं मां सृष्टवानसि? आज्ञापय।" सः प्रत्युवाच—"त्वं मम प्रियकार्यार्थं एतद् सिद्धिं कुरु।" कश्यपः उवाच—"अदितिसुतः, पापात्मानं इन्द्रं हन्याः; ततः स वध्यमानः, इन्द्रपदं भुङ्क्ष्व।" एवं महात्मना कश्यपेन उपदिष्टः वृतः इन्द्रवधाय प्रवृत्तः। स धनुर्वेदं शिक्षया, वीर्येण, बलपराक्रमेण, तेजसा च समन्वितः। तस्य दानवस्य महाबलम् अवलोक्य, सहस्राक्षः इन्द्रः भयेन पीडितः, वृतस्य नाशाय उपायं चिन्तयामास। तस्य वधाय, देवानाम् अधिपः महर्षीन् आहूय, सप्तर्षीन् वृतस्य समीपं प्रेषयामास। सः अवदत्—"यत्र वृतः तिष्ठति, तत्र गच्छन्तु; मया सह सौम्यतां कुरुत।" तदनु सप्तर्षयः वृतासुरं उपगम्य, इन्द्रस्य प्रेरणया वचनम् ऊचुः—"हे दैत्यश्रेष्ठ, सौम्यतायै अनुमतिं दातुम् अर्हसि।" सप्तर्षयः सत्यदर्शिनः वृताय प्राहुः—"सहस्राक्षः इन्द्रः त्वया सौम्यतां कर्तुम् इच्छति; किमर्थं त्वं न करोति?" "हे वीर, इन्द्रपदस्य अर्धं सुखेन भुङ्क्ष्व; इन्द्रः, असुराः, देवाः स्वस्वभागं पालयन्तु।" "सर्वे निरवद्यं सुखेन वसन्तु," इति। वृतः अवदत्—"यदि इन्द्रः देवश्रेष्ठः सत्यम् इच्छति, तर्हि सत्यनिष्ठः स्यामि; संशयो नास्ति। यदि तु इन्द्रः मायया मिथ्याचारं कुर्यात्, तर्हि किं कर्तव्यं, हे मुनयः? का प्रतिज्ञा?" ऋषयः प्राहुः—"इन्द्रात् प्रतिज्ञां शृणुत।" "यदि सौम्यतां इच्छसि, तव सत्यं वद," इति। इन्द्रः उवाच—"यदि अहं त्वया मिथ्या आचरिष्यामि, तर्हि ब्रह्महत्या आदि दोषैः लिप्स्ये; संशयो नास्ति।" एवं महाबुद्धिः पुरन्दरः प्रतिज्ञां कृतवान्। "एषा प्रतिज्ञा, हे बुद्धिमन्, सौम्यतां कुरु।" वृतः अवदत्—"एतेन धर्मेण, एतेन सत्येन, अहं तेन सह सौम्यतां करिष्यामि।" ततः वृतः ब्राह्मणश्रेष्ठैः इन्द्रस्य समीपं नीतः। तदा इन्द्रः, वृतस्य सौम्यभावाय आगमनं दृष्ट्वा, शीघ्रं सिम्हासनात् उत्थाय, अर्घ्यं च गृह्य, सस्मितं तम् अभ्यनन्दत्।