श्रीसूतः उवाच—कदाचित् दिव्यः व्यासः, अतिविस्मितचित्तः, लोकनाथं ब्रह्माणं सम्प्रत्यपृच्छत् सुव्रतस्याखिलं चरितं विषये। स तु व्यासः, लोकात्मनं, लोकविधायिनं, देवाधिदेवमहेश्वरं ब्रह्माणं समुपस्थित्य, “भगवन्, सुव्रतस्य आख्यानं श्रोतुमिच्छामि,” इति विनयपूर्वकं प्राह। तदा ब्रह्मा, पराशरात्मजं तं व्यासं प्रणम्य, “शृणु, सुव्रतस्य पुण्यपरं तपोमयं चरितं वक्ष्यामि,” इत्युवाच। अतीव बुद्धिमान् सुव्रत इति नाम ब्राह्मणः कश्चित् आसीत्, यः बाल्य एव चिन्तनशीलः, गर्भवासे अपि परमपुरुषं नारायणं साक्षात् अपश्यत्। तस्य पूर्वकर्मणः प्रभावेन सः हरौ ध्याननिष्ठः अभवत्, पद्मनाभं देवम्, शङ्खचक्रधरं, महाफलप्रदं दृष्ट्वा मनसा समाहितः। स बालकः गीतज्ञाने पाठे वा निरन्तरं हरिं समर्चयति, चिन्तयति, ध्यानं करोति; सदा हरौ एव तस्य मनः समर्पितम्। एवं स श्रेष्ठबालकः अन्यैः बालकैः सह क्रीडन्, स्वनाम्ना च हर्यात्मनाम्ना च क्रीडायां प्रवृत्तः। स धर्मनिष्ठः, गुणशीलः, पुण्यरतिः बालः सुहृदं हरिनाम्ना आह्वयति—“हे केशव, आगच्छ! हे माधव, चक्रपाणे, क्रीडावः!” इति। “सह गच्छाव, हे मधुसूदन!” इति च हरिनाम्ना मित्रं समाह्वयति। क्रीडायाम्, पाठे, हास्ये, शयने, गीतावलोकने, गमने, आसने, ध्यानसमये, मन्त्रपाठे, अध्ययनकाले, पुण्यकर्मणि च सः सदा जगन्नाथं जनार्दनं पश्यति, भाषते, तं चैकं विश्वेश्वरं चिन्तयति। तृणेषु, दारुषु, शिलासु, शुष्के, सीते, सर्वत्र धर्मात्मा सः केशवं गोविन्दं कमलनयनं पश्यति। आकाशे, पृथिव्यां, पर्वते, वने, जले, स्थले, शिलायां, जीवेषु च तं परमात्मानं सर्वत्र अनुभवति। स धर्मात्मा ब्राह्मणः नरसिंहं पश्यन् बालक्रीडायां प्रतिदिनं प्रमोदते। सः मधुरस्वरे, भावपूर्णे, ताललयसमन्विते, रागरञ्जिते, कृष्णस्य कीर्तिं गायति। सुव्रतः एवमाह—“वेदविदः सदा तं देवानां रिपुं, यस्य शरीरे विश्वं स्थितम्, चिन्तयन्ति; अहं योगेश्वरं मधुसूदनं सर्वपापनाशनं शरणं प्रपद्ये।” “यः सर्वलोकव्यापी, यस्मिन् सर्वं स्थितम्, सर्वदोषरहितः परमेश्वरः, तस्य पादयुगलं नित्यं नमामि।” “शुद्धबुद्धयः सदा नारायणं पुण्यगुणनिधिं, अनन्तवीर्यं, वेदार्थविशुद्धं जपन्ति; अनन्तदुस्तरसंसरसिन्धुतरणाय अहं तस्मिन्सम्पूर्णं शरणं गतोऽस्मि।” “हे दैत्यारिन्, तव तानि विशालानि शुद्धानि पादपद्मानि, येषां शरणं प्रार्थयामि, तानि मय्यनुग्रहं कुरु; त्वं हि योगिनां मानसहंसः, नित्यशुद्धमहिमा।” “अत्र अहं तं लोकनाथं ध्यायामि, यः दुःखान्धकारं शशिवद् भिन्दन्, धर्मसत्यस्थितं, लोकगुरुं, देवाधिदेवमिति।” “अहं दिनरात्रं गीतरागलयैः सुस्वरैः श्रीरङ्गनाथस्य, अज्ञाननाशकस्य, सूर्यसमप्रभस्य, सर्वमङ्गलदायकस्य, कीर्तिं गायामि।” “अमृतरसपूर्णः, सङ्गीतनिपुणः, अन्यास्वादरहितः, स्वयोगोपकरणैः युक्तः, सः चराचरं विश्वं परमार्थदृष्ट्या पश्यति।” “दुष्टलोकजनाः तं न पश्यन्ति; सः तु सदा केशवे आश्रयं करोति।” “हस्ततालैः सम्यगनुगतः, सः बालकैः सह कृष्णस्य गीतं गायन् हृष्टः भवति।” एवं सः बालभावेन क्रीडायां रममाणः, सुमनायाः धर्मात्मजः, विष्णुध्यानरतः स्थितवान्। यदा मातरं तम् क्रीडन्तं दृष्ट्वा, सुभगलक्षणं सुव्रतं सुमना उवाच—“वत्स, भोजनं कुरु, क्षुधा त्वां बाधिष्यति।” पुनः सः विवेकी सुमना मातरं प्रत्युवाच—“मम तृप्तिः हरिध्यानरसामृतात् जाता।” भोजनाय उपविष्टः सः स्वादुभोजनं निरीक्ष्य, “एतदन्नं विष्णुः एव; आत्मा अत्र अन्ने आश्रितः,” इति। “यः क्षीरसिन्धुनिलयः, यस्मिन् सर्वं स्थितम्, सः आत्मरूपेण अनेन अन्नेन तृप्यतु।” “एष शुद्धजलैः, सुरभिताम्बुलैः, चन्दनैः, सुमनसः पुष्पैः च केशवः तृप्यतु।” “स्वरूपेण तृप्तः केशवः सन्तुष्टिं लभताम्।” शयने स्थित्वा धर्मात्मा कृष्णं ध्यायति। “योगनिद्रया युक्तं तं कृष्णं शरणं प्रपद्ये।” एवं भोजनकाले, वस्त्रधारणे, उपवेशने, शयने, सः द्विजः तं स्मरति। सः वासुदेवं ध्यात्वा सर्वं तस्मै समर्पयेत्; यौवनं प्राप्य धर्मात्मा कामभोगं परित्यजति। सः केशवध्यानरतः वैडूर्यशैले, यत्र सिद्धेश्वरलिङ्गं पापनाशनं विष्णुचिह्नरूपे स्थितम्, तत्र स्थित्वा। रुद्रं ओंकाराख्यं, महेश्वरं च ब्रह्मणा वृद्धं, नर्मदायाः दक्षिणतटे ध्यायन्। सिद्धेश्वरं शरणं गत्वा, तपःस्थितिं चिन्तयामास। एवं श्रुत्वा व्यासः पुनः ब्रह्माणं पप्रच्छ—“भगवन्, त्वमेव पूर्वं सुव्रतस्य, सर्वेश्वरस्य चाख्यानं उक्तवान्। पूर्वाभ्यासेन सः निष्कलङ्कं नारायणं सन्ध्याकाले स्मरन्, कस्यां कुलायां पूर्वजन्मनि जातः? कथं हरिं तेन पूजितम्? कः स धर्मात्मा, येन एतादृशं पुण्यं संचितम्?” इति।