एषा कथा प्रवर्तते—यः पुरुषः मौनमासाद्य, मनः संयम्य, उक्तं मन्त्रं जपित्वा स्नानं कुर्यात्, पुनः वासुदेवं, हरिं, कृष्णं, माधवं च स्मरेत्। गृहे अपि, रात्रौ वातेन संप्रेषिते जलपूर्णे कुम्भे स्नानं कृत्वा, तद् यथा तीर्थे स्नानं, सर्वाभिलषितं फलम् ददाति। तत्र, व्रतम् आस्थाय, सहान्नं भोजनं दातव्यं; तस्य स्नानस्य प्रभावेन नरः नरकं न गच्छति। गृहे तु, सूर्यः मकरस्थाने तप्तजलेन स्नानं कृत्वा, तस्य फलं षड्वर्षाणि तिष्ठति। बहिः तु, सरसि स्नानं द्वादशवर्षफलं ददाति; तडागे तु तद् द्विगुणम्, नद्यां तु चतुर्गुणम्। दिव्ये सरसि शतगुणं फलम्, महती नद्यां अपि शतगुणम्, महानदीसंगमे चतुःशतगुणम्। एतत् सर्वं पुण्यं सूर्यस्य मकरस्थाने सहस्रगुणं भवति; गङ्गायां स्नानमात्रेण तद् लभ्यते। माघमासे गङ्गायां स्नानं कुर्वन्तः, राजश्रेष्ठ, चत्वारि सहस्रयुगानि देवलोकात् न पतन्ति। प्रतिदिनं, नरपतिवर, माघे गङ्गायां स्नातः सहस्र सुवर्णानि दत्तानि इव भवति। माघे, राजश्रेष्ठ, सहस्रं शतगुणं भवति—एवं गङ्गायमुनयोः संगमे स्नानं, ऋषिभिः उक्तम्। महापापभारपरिक्षालनाय, प्रजापतिः प्रयागं संस्थापयामास, राजन्, जीवहिताय। तस्य स्थले, श्वेतकृष्णजलयोः, शृणु, तद् सत्यं; ब्रह्मणा पापिनां हिताय दीर्घकालपूर्वं नियुक्तम्। शतपापभारयुक्तः अपि, यदि मकरस्थाने माघे श्वेतकृष्णजलयोः निमज्जति, पुनर्जन्म न प्राप्नोति। पत्न्याः संयोगे स्थिरः अपि, प्रयागे माघे स्नानं कृत्वा, पुरुषव्याघ्र, परमं पदं प्राप्नोति। श्वेतकृष्णजलधारा, सरस्वत्याः उत्पन्ना, जगत्कर्त्रा विष्णुलोकमार्गाय निर्मिता। विष्णोः माया दुष्प्राप्या, देवैरपि दुस्तरा; प्रयागे तु माघमासे सा दग्धा भवति। दिव्यलोकेषु बहून् भोगान् अनुभूय, प्रयागे माघे स्नानात्, विष्णुप्रभायां लीयन्ते। माघे मकरस्थाने श्वेतकृष्णजलस्पर्शः, तस्य पुण्यं चित्रगुप्तः अपि न गणयितुं शक्नोति। पूर्णं निमज्जनं श्वेतकृष्णजलयोः माघे मकरस्थाने, तस्य पुण्यगौरवं ब्रह्मा अपि वर्णयितुं न शक्नोति। शतवर्षव्रतफलम्, प्रयागे माघे त्रिदिवसस्नानात् लभ्यते। प्रतिदिनं माघे वेणीस्नानफलम्, कुरुक्षेत्रे सूर्यग्रहणे सहस्र सुवर्णभारदानफलं तुल्यं। माघे श्वेतकृष्णजलयोः स्नानात्, सहस्रराजसूययज्ञफलम् अव्ययम् लभ्यते। राजश्रेष्ठ, पृथिव्यां सर्वतीर्थानि सप्त नगराणि च, माघे वेणीस्नानाय समागच्छन्ति। पापिनाम् संसर्गात् सर्वतीर्थजलानि कृष्णानि भवन्ति, किन्तु प्रयागे माघस्नानात् शुद्धानि दीप्तानि भवन्ति। राजन्, अनन्तकल्पजन्मपापानि माघस्नानात्, श्वेतकृष्णवर्णानां सर्वेषां, भस्मीकृतानि भवन्ति। वाक्, मनः, कायेन कृतानि पापानि, प्रयागे माघे त्रिदिवसस्नानात् निश्चितं नश्यन्ति। प्रयागे माघे त्रिदिवसस्नानं कृत्वा, पापं त्यजित्वा, नरः सर्पः जीर्णत्वचं यथा, स्वर्गं गच्छति। यत्र गङ्गा प्रविश्यते, तत्र सा कुरुक्षेत्रसमानं पुण्यं ददाति; यत्र सा विंध्येन संयुज्यते, तत्र दशगुणं पुण्यं वदन्ति। उत्तरवाहिनी गङ्गा काश्यां शतगुणं पुण्यं ददाति; गङ्गायमुनयोः संगमे काशी शतगुणं महत् इति कथ्यते। एतेषां मध्ये, पश्चिमवाहिनी गङ्गा सहस्रगुणं शक्तिमती, राजन्; तस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्महत्या नश्यति। पश्चिमवाहिनी गङ्गा कालिन्द्याः संयुता, दशलक्षपापानि नाशयति, राजन्; किन्तु माघे सा दुर्लभा। यद् अमृतं इति ख्यातम्, राजन्, पृथिव्यां वेणी इति प्रसिद्धम्; माघे तत्र क्षणमात्रम् अपि देवैः दुरुपलब्धम्। ब्रह्मा, विष्णु, महादेवः, रुद्रः, आदित्या, मरुत्संघाः, गन्धर्वाः, लोकपालाः, यक्षाः, किन्नराः, नागाः, सिद्धाः अणिमादिसिद्ध्युक्ताः, अन्ये सत्यशिक्षकाः, ब्रह्माणी, पार्वती, लक्ष्मी, शची, मेना, अदिति, दिति, सर्वा देवपत्नीः, नागकन्याः, घृताची, मेनका, रम्भा, उर्वशी, तिलोत्तमा, सर्वा अप्सरसः, पितरः च, ते सर्वे माघे वेणीस्नानाय आगच्छन्ति, नरपतिवर। कृतयुगे स्वस्वरूपे आगच्छन्ति, कलौ गुह्यरूपे; प्रयागे माघे त्रिदिवसस्नानस्य फलं—तद् सहस्राश्वमेधयज्ञैः अपि न लभ्यते। पूर्वे काञ्चनमालिनी त्रीणि दिनानि माघस्नानफलम् दत्तवती—राक्षसाय, राजन्; तेन पापी मुक्तः। कर्तवीर्यः उवाच—भगवन्, सः राक्षसः कः, काञ्चनमालिनी का? कथं फलम् दत्तम्, कथं सः शुभं पदं प्राप्तः? एतद् योगिश्रेष्ठ, अत्रिसुत, यद्युपादेयम्, कथय; महती मे जिज्ञासा।