द्वापरयुगे हि यज्ञः परमोक्तः, कलियुगे तु दानमेव केवलं श्रेष्ठमिति श्रूयते। सर्वेषां दानानां मध्ये तु एतद्दानं परमं स्मृतम्। सर्वेभ्यः भूतेभ्यः अभयदानात् परं दानं नास्ति; स्वयं भगवान् उक्तवान् यत् शूद्रस्यापि दानं प्रमुखं भवति। दानेन सर्वे कामाः सिध्यन्ति, तस्मात् तपः उत्पद्यते; पुण्यं, शौचं, दीर्घायुष्यम् अपि दानात् लभ्यते, सर्वपापक्षयश्च। एवं पुण्यतीर्थयात्रापितृकार्यवर्णनयुक्तं पुराणं प्रोक्तम्। यः शृणोति वा पठति वा, स धनधान्यसम्पन्नः भवति। स सर्वपापेभ्यः विमुक्तः, लक्ष्म्या सहितः हरिं प्राप्नोति। एषा पुण्या पापक्षयकरी विद्या तुभ्यं प्रदत्ता, महाबाहो। ब्रह्मणा, आदित्येन, रुद्रेण च अतीव पूजिता एषा कथा श्रोतव्या, राजन्; मया च सृष्टिखण्डः सम्यक् वर्णितः। एषः पुराणस्य आरम्भः, पौष्कराख्यः नवविधः सृष्टिवर्णनः; विद्वान् द्विजातिभ्यः पठेत्, अन्ये शृण्वन्ति वा पठन्ति वा; स ब्रह्मलोकं कोटिकल्पशतानि मोदते। इति पद्मपुराणे सृष्टिखण्डे ग्रहपूजनवर्णनं नाम द्व्यशीतितमोऽध्यायः समाप्तः। ओं श्रीगणेशाय नमः। अथ ऋषयः सूतम् ऊचुः—“शृणु, सूत महाभाग, सर्वतत्त्वार्थवेदिन्; एकः संशयः जातः, यः बुद्धिनाशनः कठोरः च।” “केचित् श्रेष्ठा ब्राह्मणाः पुराणेषु प्रह्लादकथां पठन्ति; पञ्चवर्षेऽपि तं केशवः तुष्टवानिति श्रूयते।” “देवासुरसङ्ग्रामे जातायां, कथं स हरिणा सह युध्यत? वासुदेवेन हतः, स वैष्णवदेहे प्रविष्टः इति।” सूतः उवाच—“एषा कथा पूर्वं कश्यपेन ज्ञाता, व्यासेन च रचिता; ब्रह्मणा स्वयमेव व्यासस्य पुरतः उक्ता। तस्मात् द्विजश्रेष्ठाः, अहं तुभ्यं तं संशयकारणं प्रवक्ष्यामि, यद् ब्रह्मणा निवारितम्।” व्यासः उवाच—“शृणु, सूत महाभाग, यत् ब्रह्मणा उक्तं, प्रह्लादस्य जन्म विषये, यत् अन्येषु पुराणेषु भिन्नरूपेण श्रूयते। प्रह्लादः महाभागवतश्रेष्ठः, जातमात्र एव वैष्णवमार्गं शरणं जगाम, देवैः पूजितः। सः पुत्रैः सहितः विष्णुना सह संग्रामे प्रविष्टः; वासुदेवेन हतः, वैष्णवदेहे प्रविष्टः। तस्य सृष्टिं स्वरूपं च शृणु; सः पुत्रैः अन्यैः च सह विष्णुना युध्यन् महाबलः आसीत्। स्वतेजसा वैष्णवं तेजः प्रविष्टः, महाभाग, तस्य पूर्वजन्मकथां शृणु। तस्य वीरस्य चरित्रं संक्षेपेण कथयिष्यामि। पश्चिमसमुद्रतीरे द्वारका नाम पुरी अस्ति। सा सर्वसमृद्धिसम्पन्ना, सर्वसिद्धिसंयुक्ता; तत्र योगविदां श्रेष्ठः, योगविद्यायाम् अपि परमः, सदा भगवान् निवसति। तत्र शिवशर्मा नाम प्रसिद्धः, वेदशास्त्रार्थनिपुणः; तस्य पञ्च पुत्राः, सर्वे शास्त्रपारगाः। यज्ञशर्मा, वेदशर्मा, धर्मशर्मा, विष्णुशर्मा च, सर्वे महाभागाः, स्वस्वकर्मसु निपुणाः। पञ्चमः सोमशर्मा, पितृसेवायाम् अतिश्रद्धालुः; द्विजोत्तम, पितृभक्तेः विना अन्यं धर्मं न जानन्ति। ते महात्मानः तस्मिन् भावे लीनाः, अन्यं न जानन्ति; तेषां भक्तिं दृष्ट्वा शिवशर्मा द्विजश्रेष्ठः चिन्तयामास। सः बुद्धिमान् चिन्तयामास—‘एतान् उत्तमान् पुत्रान् परीक्षेयं; पितृभक्तिभावः न स्थिरः इति मनसि।’ ‘यथा ज्ञातं मया, तथा युक्त्या करिष्यामि; विष्णोः प्रसादेन सर्वसिद्धिः लब्धा इति।’ सः सत्यं उपायं चिन्तयामास, द्विजश्रेष्ठ, परीक्षणार्थं; तपसा तेजसा च श्रेष्ठः सः, ब्राह्मणश्रेष्ठः। सः उपायकुशलः, ब्रह्मविद्याम् अपि परमं जानन्, मायया उपायं कृतवान्; ततः शिवशर्मा पुत्रेषु प्रपञ्चं प्रदर्शयामास। सः तेषां मातरं महात्यये तपसा मृतां दर्शयामास; तां मातरं मृतां दृष्ट्वा, पुत्राः पितरम् ऊचुः। “महाभाग, अस्माकं यः गर्भे वर्धितः, सा मातरः स्वेच्छया शरीरं त्यक्त्वा नष्टा। सा गता, किं वक्तव्यं, पितः, तस्याः या स्वर्गं गता, शिवशर्माणं, भक्तिसंयुक्तं पुत्रं, पापेन त्यक्त्वा।” ततः शिवशर्मा यज्ञशर्माणं आहूय, तम् एवमुक्तवान्—‘एषा तीक्ष्णेन शस्त्रेण, सुतिक्ष्ण— सर्वाङ्गानि छित्वा, यत्र इच्छसि तत्र क्षिप; इति पित्रादेशं शृण्वन् सः पुत्रः तदकुरुत्। पुनः आगत्य, पितरं प्रोवाच—‘यत् त्वया आज्ञप्तं, पितः, तत् मया कृतम्।’ ‘किमन्यत् कार्यं वा, पितः, आज्ञापय; दुष्करमपि, दुर्जयमपि, अहं करिष्यामि।’ तं श्रुत्वा, द्विजः तस्य पितृभक्तिं दृढनिश्चयञ्च ज्ञात्वा, द्वितीयस्य पुत्रस्य कृत्यं चिन्तयामास। वेदशर्माणं आहूय, प्रोवाच—‘मम आज्ञया गच्छ; स्त्री विना अहं स्थातुं न शक्नोमि, काममोहितः।’ ‘मायया दर्शिता, सर्वसौभाग्यसम्पन्ना स्त्री—तां मम कृते दृढनिश्चयः आनीयस्व।’ एवं उक्तः, सः प्रत्युवाच—‘यत् तुभ्यं प्रीयते, तत् करिष्यामि।’ पितरं प्रणम्य, तया सह गत्वा, ताम् उवाच। ‘मम पितरं, कामबाणपीडितं, त्वां याचते, देवि; तस्मात् वृद्धत्वेन सह, सौम्यं मुखं दर्शय।