सूर्येणेदं परमगुह्यं रहस्यानां रहस्यतमं प्रवदितम्। तदेव यमाय निगदितं, भूमौ च व्यासेन कीर्तितं महात्मना। एवं पद्मपुराणस्य सृष्टिखण्डे भद्रेश्वरकथानामकं एकोनाशीतितमं अध्यायं समाप्तम्। ततः वैशम्पायनः उवाच—भगवन्, भवतः कृपया ग्रहपतिं प्रभोः तेजः श्रुतं मया। अधुना, द्विजश्रेष्ठ, सूर्यादीनां ग्रहाणां तृप्त्युपायं कथय। के सूर्यादयः? कथं ते तुष्टाः स्युः, कथं च प्रीताः? योग्ये काले स्थले च तेषां दर्शनं शुभाशुभं किं भवति? व्यासः उवाच—ग्रहादयः अस्मिन्लोके पुण्यपापयोः भागिनः। शुभाशुभफलप्रदाः, लोकराज्ञां क्षयहेतवः। सूर्यः कालरूपश्च मृत्युरपि, जनानां मध्ये च ग्रहाणां मध्ये च विज्ञेयः। तस्य तीक्ष्णमृदुसंयोगेन निग्रहानुग्रहयोः स्वामी सः। इदानीं, ग्रहप्रभावात् तुष्ट्युपायं वक्ष्यामि। यः उदुम्बरपलाशयोः कोमलैः पत्रैः हविर्दद्यात्, आकृष्णेति मन्त्रेण शान्तिकृत् मूलसमेतं सर्पिषा हविर्दद्यात् कामफलप्राप्तये। सर्वरोगशान्त्यर्थं बन्धमोचनाय च, प्रत्येकमन्त्रेण शतं हविर्दद्यात्। रविवारे तीक्ष्णां अजकण्ठां दद्यात्, यथाशक्ति ब्राह्मणान् पक्वकृतान्नैः प्रीत्या भोजयेत्। शुक्लपक्षे सप्तम्यां तथा पञ्चदश्यां रोगी रोगात् विमुच्यते, रोगदुःखं नाप्नोति। सर्वपरमपवित्रं सूक्ष्मात् परमाणोः स्थूलस्य विश्वस्तम्भस्य च, ब्रह्माण्डमध्ये च, सूर्य एव विज्ञेयः। सृष्टिस्थितिलयक्रमेण, प्राणिसर्गे च सः सर्वान् रक्षति, स्वरूपेण जगदन्तरं सञ्चरन्। मृत्युकाले शरीरमध्यात् प्राणेन सह निर्गच्छति; चन्द्रः शिरसि षोडशकलसम्पन्नः सदा स्थितः। सः दिवानिशं शरीरस्य अधः सुधां सिञ्चति; तेनैव महान्तः परमाणुपर्यन्ताः प्राणिनः जीवन्ति। सः पृथिव्यां धान्यानि पुष्णाति, स्थावरजङ्गमं च; एताभ्यां तेजस्विभ्यां लोकः स्थितः सृष्टश्च। एतयोः पूजनात् सदा पुण्यपुष्टिं प्राप्नोति; शुद्धाचारी सर्वकर्मसिद्धिं लभते। यो मूढः सुधाकरं चन्द्रं न पूजयति, तस्य आयुः क्षीयते, स नरकं गच्छति। हे निष्कलङ्क, किरणधर, गङ्गाधर, किरीटमणे! द्वितीय्यां चन्द्र, विश्वेश, तुभ्यं नमः। यः पुनः अन्यायां तिथौ चन्द्राय नमस्करोति, स कामान् प्राप्नोति। हे त्रिनेत्रज, क्षीरसागरमथनसमुत्पन्न, महेशशिखरवासिन् चन्द्र, तुभ्यं नमः। हे दिव्यरूप, सुधाकर, लोकनाथ, शुक्लकृष्णपक्षयोः त्रिरात्रं बुधाः वेदितुमर्हन्ति। मन्त्रः—"ऊँ ह्राँ ह्रीं सोमाय नमः"—प्रातः स्मरणीयः। यः सोमं एवं पूजयति, पठति, शृणोति वा, स लोके जन्मनि जन्मनि अमृतरूपः भवति। पृथिव्यां यः एतेन सहस्रनाम्ना स्तौति पूजयति च, स अक्षयं स्वर्गं प्राप्नोति, पुनर्जन्म दुर्लभं तस्य। एवं सोमपूजायां ताम्रपीत्रे वा कांस्यपीत्रे दधिसर्पिः पूरयित्वा, यथाशक्ति न्यूनाधिकं दद्यात्, शुश्रूषया श्रुत्वा। अथवा सुवर्णरजतपीत्रे, शुभदिने, कृष्णपक्षे बुधवासरे, सर्वतीर्थेषु स्थापयित्वा बहुपुत्राय दद्यात्। तेन महती पुण्यलाभः, अमृतादपि अधिकः; स्त्रीणां पुरुषाणां च कदाचित् अपदं न भवति। सौभाग्यरूपकाम्यया कांस्यपीत्रे दधिपूर्णं ददामि; सौन्दर्यसौभाग्यं ददातु मे। पूर्वोक्तं ब्राह्मणाय निरस्व्यं दद्यात्; यथाशक्ति दानं कुर्यात्, नवान्नवस्त्रादिकं च। सर्वप्रकाराणि भोज्यानि, रम्यां ताम्बूलमाल्यादिकं च, सौन्दर्यसौभाग्यार्थं दद्यात्। एवं सोमदानं ब्राह्मणाय यः ददाति, स स्वर्गे वा पृथिव्यां वा सौन्दर्यसौभाग्यभोगी भवति। एवं पद्मपुराणे सृष्टिखण्डे सोमपूजनाख्यं अशीतितमं अध्यायं समाप्तम्। ततः वैशम्पायनः पप्रच्छ—लोहिताङ्गस्य उत्पत्तिं सत्यं श्रोतुमिच्छामि, जनानां मध्ये तस्य तुष्टिं, प्रभावं, ऐश्वर्यं, तेजश्च। व्यासः उवाच—कुजो नाम देवः, पृथिव्याः पुत्रः, हरस्य अंशात् जातः, सात्त्विकः, गुणसम्पन्नः, वीर्यवान्, पृथिव्यां महाबलः। तीक्ष्णः, ग्रहेषु तीव्रः, लोहिताङ्गो देवो महाबलः, तरुणः, सौन्दर्ययुक्तः, विद्युत्समप्रभः स्वामी। स तेन देवद्विषां मांसाशिनां दानवानां दग्धाः; तस्य दशधा योगेन मनुष्याः, ओषधयः, पशवः, खगाश्च उत्पन्नाः। वैशम्पायनः पुनः पप्रच्छ—कथं सः शम्भोः उत्पन्नः? कथं पृथिव्याः जातः? कथं स ग्रहः तीव्रो देवो जातः? एतद्वित्सितुमिच्छामि। कथं सः सर्वेषु लोकेषु सर्वदा तुष्टिं लभते? गुरो, विश्वास्य मां, संशयमपनीय वद। व्यासः प्रत्युवाच—हिरण्याक्षवंशे, विद्वांसामसुराणां मध्ये, एकः राजा आसीत्, नाम्ना अन्धकः, सर्वदेवविनाशकः। स विष्णोः वरप्रसादेन जातः, विष्णोः बलसम्पन्नः, तेन देवाः, इन्द्रः, यजमानाश्च क्रमशः विजिताः। एवं पद्मपुराणे सृष्टिखण्डे एषा कथा प्रवहति।