धनुष्मता धर्मात्मना तदा शरैः कर्णार्धचन्द्रैः, तीक्ष्णैः कषायैः, शल्यानि च क्षिपता, पुनः पुनः तं शत्रुं विद्ध्वा, तस्य सैन्यानि च छित्त्वा, पुनः बाणैः तं विव्याध। स धर्मात्मा चतुर्भिः शरैः सिन्धुवीरान् विव्याध, एकेनैव सारथिं विद्ध्वा, बाणैः सेनापतीन् भूमौ पतितान् चकार। ततः त्रिपुरानन्दनः शीघ्रता युक्तः अन्यं रथं समारुह्य, बाणैः वज्रसदृशदीप्तिभिः सेनापतिं पुनः विव्याध। स तु रक्तसिक्ततनुः, कोपयमसमुद्रवद् यमोपमः, त्रिभिः शरैः ललाटे, सप्तभिः स्तनयोर्मध्ये, चतुर्भिः नाभौ, पञ्चभिः हस्तशिरसि च तं महाबलिनं विव्याध। शम्भुपुत्रः कोपसमन्वितः, महाबलिनं तं बाणैः विव्याध। तदा स दानवः सर्वाङ्गे बाणैः विद्धः, रणमध्ये गाढमोहं प्रविश्य, रथे पतितः। ततः धैर्ययुक्तेन सारथिना रणभूमेः अपाकृतः, देवपूजितो वीरः विनायकः शत्रुं न ताडयामास। चिरात् चेतनां प्राप्तः सः सारथिम् उवाच—"रथिन्, गच्छ रणभूमिं, विनायकं हरसुतं, भयङ्करं प्रति।" ततः सारथिः सत्यं, स्निग्धं, हितं वाक्यम् उवाच—"कः हरसुतस्य बाणान् रणाङ्गणे सहेत?" अतः त्वां मया नीतः, हे प्रभासुत, मोहग्रस्तं, इदानीं ज्ञात्वा यथोचितं कुरु। एतस्मिन्नन्तरे, नृपप्रेषितः कविवरः औषधैः चान्यैः उपायैः गजस्य चेतनां पुनरावर्तयत्। तस्य प्राणबलं शतगुणं कृत्वा, जयायाज्ञाप्य, अभिषिक्तजलदानन्तरं, तस्य मुखदेहयोः व्रणान् उपचारयामास। स गजः स्वदन्ताभ्यां पर्वतम् आपाटयत्; एवं सहस्रशः सेनापतीन् च सैनिकान् च निपातयामास। स दुरासदगजः सेनान्यः सेनापतीन् च रणाङ्गणे निपातयामास; तस्य पृष्ठे स्थितः दानवः मृत्युञ्ज्वलशरवृष्टिं चकार। स देवश्रेष्ठान् सेनापतीन् च हत्वा भूमौ निपातयामास; ततः देवाः यमदण्डसमन्वितैः बाणैः तम् आहतवन्तः। ते महाबलिनः रक्तधाराभिः सिक्ताङ्गाः बाणैः पतिताः; यत्र यत्र स दानवः गजः च गतवन्तौ, तत्र तत्र स बाणवृष्ट्या भयम् उत्पादयामास। केचन गजेन, अन्ये गजारोहिणा निपातिताः। केचन देवाः त्वरितचालनक्लेशेन पीडिताः; तदा देवसेनानायकाः तं विविधास्त्रशस्त्रैः प्रहरन्ति स्म। ते रणेष्वपि निर्भयाः सन्तः गजं बहुभिः बाणैः विद्ध्वन्तः अपि, तं गजं न विजिग्युः। स गजः दन्तैः बाणैः च शीघ्रं तान् निपातयामास; ये देवाः भग्नदेहाः, ते भूमिं न प्राप्नुवन्। वेदनया भयेन च पीडिताः, ते गणपतिं शरणं जग्मुः। देववधं दृष्ट्वा, तेजसा पूर्णः श्रीगणनाथः, वज्रानलसदृशैः बाणैः गजं ताडयामास। स गजः बलात् बद्धः, बाणाघातात् पुनः उत्थाय तस्थौ। ततः उभौ बाणैः परस्परं विद्ध्वन्तौ, गर्जन्तौ, जयकामिनौ, अन्योन्यं व्यथयन्तौ। तयोः सर्वाङ्गानि रक्तलेपितानि, तौ देवदानवश्रेष्ठौ; तदा मदगजः मूषिकं स्वदन्ताभ्यां विद्ध्वा। मूषिकेन आहतः गजः तीव्रं युद्धं चकार; उपरि अधः च, चतुष्टयस्य अद्भुतं संग्रामं प्रवृत्तम्। स घोरः निनादयुक्तः युद्धः सर्वलोकभीषणः, दन्तैः दन्तैः, उत्तमैः बाणैः च प्रवृत्तः। तत्र देवदानवयोः घोरं युद्धं जातम्; मूषिकः महागजं भञ्जयामास। गजपृष्ठमूलस्थः मूषिकः परशुना पुनः तं ताडयामास; शीघ्रं दानवमुखेन प्रविश्य हृदयम्, स्कन्धं च अभ्यगच्छत्। स गजः भूमौ पतितः, रक्तप्रवाहं विमुञ्चन्, मृतः; मुनयः देवाः च "साधु! साधु!" इति शशंसुः। एतस्मिन्नन्तरे, देवाः अव्ययैः बाणैः दानवान् रणमध्ये ताडयन्तः, न कस्यचित् पक्षस्य विजयः जातः। एवं श्रीपद्मपुराणे सृष्टिखण्डे चतुर्सप्ततितमोऽध्यायः 'त्रिपुरवधः' समाप्तः। व्यास उवाच—महेश्वरस्य वचनं श्रुत्वा, देवा इन्द्रमुख्याः सर्वतो दिग्भ्यः दानवसेनाम् अभ्यधावन्। ततः बलवान् दानवः कुम्भः नाम, नैरृताधिपः, यक्षराजम् उग्रगदया ताडयामास। गुह्यकः अपि गदया तं प्रतिघात्य, तयोः मध्ये घोरं गदायुद्धं प्रवृत्तम्। तत्र महद् चक्रव्यूहम्, महान् प्रतिबन्धः, अग्रभागस्य रक्षणाय बन्धनानि, घोरं सघनं व्यूहम्, तैललेपनयुक्तानि वाहनानि च आसन्। महायुद्धं कृत्वा, अन्ते धनाधिपः तं विस्फोटयन्तं वाहनं कुम्भवक्षसि ताडयामास। ततः कुम्भः भग्नदन्तः भूमौ पतितः; तदा महाबलः जम्भः रथस्थः, हरिहयं ताडयामास। बाणवृष्ट्या उग्रतया ऐरावणं आहतवान्; इन्द्रः वज्रेण असुरश्रेष्ठं विव्याध। स भूमौ पतितः, प्राणविहीनः, रक्तसिक्तः; तदा वनं उग्रं शान्तं च, किन्तु भीषणं जातम्। स युद्धे चतुर्नायकान् शूलेन विव्याध; शीघ्रता तेन प्रतिनायकान् भूमौ अपातयत्।