महाशस्त्रास्त्रवर्षेण सर्वतोऽविरतं समुत्सृज्यमानेन भूमौ पर्वतेषु जलासु च घोरं युद्धं प्रसारितम्। देवानां निवासेषु, आकाशे, शिखराणि शैलानां च शिलासु, गुहासु, महान् काननेषु च तेषां समरः निरन्तरं प्रवृत्तः। शतानि सहस्राणि च शस्त्राणां सेनायां पतन्ति, यथा घनघनानि वारिधारां स्रवयन्ति। केचन भूमौ पतिताः बाणैः विदारिताङ्गाः, केचिद् भल्लैः मुसलैश्च, अन्ये छत्रैः शूलैः परश्वधैश्च निपातिताः। ये तु वीराः समरमुखे प्रतिपक्षमग्रतः पतिताः, धर्मेण युद्धं कृत्वा, स्वामीहिताय निर्भयाः, ते देवालयं यान्ति। ये तु भीरवः पापाः च, पराङ्मुखान् हन्तारः, अन्यायेन युद्धं कृतवन्तः, ते यमसद्म प्राप्नुवन्ति। स्वर्गस्थाः गजेन्द्रारूढाः, सिन्धुतटे स्थिताः, रथारूढाः पदातयश्च—एते सर्वे वीराः युद्धोत्साहसमन्विताः, धर्मिष्ठाः, बलसमावृताः, परस्परं हर्षेण प्रहारयन्ति। केषाञ्चिद् बाहवः छिन्नाः, केषाञ्चिद् मुषलैः शिरांसि भग्नानि; केचित् केशाः शिरांसि वसनानि च भूमौ पतितानि। अन्ये महाबलिनः द्विधा कृता वा परश्वधैः शस्त्रैश्च निपातिताः, भूमौ पतिताः। केचित् स्थिरबुद्धयः दिव्याभरणभूषिताः भूमौ पतिताः; भूमण्डलं वीरैः गजैः अश्वैः रथैश्च दीप्तमासीत्। विविधाभरणनष्टैः पतितध्वजपताकैः, पर्वतवनगुल्मयुक्ता भूमिः तदा समग्रतः शोभामानासीत्। तत्र देवानां दानवानां च युद्धे भूमिः शोणितनदीभिः प्लाविता, मांसपिण्डसमूहाः बहुभिः मांसभक्षकैः उपभुज्यन्ते। रक्तप्रवाहं राक्षसैः कृकलासैः चान्यैश्च पिब्यमानम्, अन्यैश्च वायुसंवाहितं शोषितम्। हृष्टाः शृगालगृध्रसंघाः मांसमास्वादयन्ति; तस्मिन्नेव काले सूर्यः, बृहस्पतिः च, देवानां पूजितः, प्रादुरभवत्। स देवतानां मृतसंजीवनविद्यां—दिव्यां बलवतीं ब्रह्मविद्यां—शस्त्रव्रणनिवारिणीं जजाप। ततः धन्वन्तरिः बुद्धिमान् शीघ्रगामी देववैद्यः, औषधैः औषधोपयोगैश्च रणाङ्गणे हर्षेण विचचार। तत्र ये देवाः महायुद्धे मृताः, ते पुनरुत्थाय, अक्षताः बलसमन्विताः, पुनः भीषणा युद्धे प्रवृत्ताः। एवं पुण्यबलात् दानवसेनायाः गर्वितानां शतसहस्राणि बाणैः कण्ठेषु विदारितानि पतितानि। ततो विजयध्वनिभिः सिद्धचारणाः प्रमुदिताः, मुनयः, दिवौकाशः, अप्सरसां गणाश्च हर्षमवापुः। गन्धर्वाः गीतानि गायतः, महर्षयः स्तुतिमकुर्वन्; तदा क्रुद्धः तेजस्वी दैत्यसेनापतिः महाबलः कालकेयः नाम, रथे स्थित्वा धनुः समादत्त। स देवसेनां निपात्य पृथिव्याम् नानृत्ययत्; तदा तस्य शरवर्षेण नभः सम्पूर्णम्। अनन्तानि कोटिशः शराः सेनायां ववर्षुः; तदा देवाः अपि युद्धे धैर्यं न त्यक्त्वा पतिताः। सर्वे सिद्धगन्धर्वकिन्नराः रक्तं वमन्तः शरैः विदारिताः; देवाः भूमौ पतिताः, पीडिताः। केचन युद्धप्रधाना देवाः शतैः सहस्रैः लक्षैश्च शरैः विदारिताः भूमौ निपेतुः। सर्वे देवाः रथस्थाः क्लेशं प्राप्नुवन्; शराघातेन तस्य पुरतः स्थातुं न शेकुः। स सेना तेन विविशे यथा गजः पद्मिनीं प्रविशति; देवाः तस्य वज्राग्निशुभ्रैः शरैः ताड्यमानाः महतीं पीडां प्राप्नुवन्। ते युद्धे स्थातुं न अशक्नुवन्, तदा मगवानं शरणं जग्मुः; चित्तरथः नाम देवेषु प्रसिद्धः श्रेष्ठः धनुर्धरः तदा समराय समारूढः। स दैत्यसेनापतये वाक्यमुवाच—"यथा त्वं महाबाहो हर्षेण देवसेनां नाशितवान्, तथा त्वं स्तुत्यः, देवैः पूजितः।" "अद्य त्वं मम बाणैः यमसद्म याहि, यथा हिरण्याक्षस्य प्रीतिकरं कर्म कृतवानसि।" तदा कालकेयः सस्मितं वाक्यमुवाच—"पूर्वं मया समस्तं देवगणं जित्वा विनाशितम्।" "इदानीं तु सर्वं बलं युद्धे तिरस्कारमिव स्थितम्; यदि मम निधनं इच्छसि, देवश्रेष्ठ, तदस्तु।" "एतैः तीक्ष्णैः शरैः त्वां यमसद्म प्रेषयिष्यामि।" इति उक्त्वा, स तीव्रक्रोधेन मृत्युदण्डोपमं शरं समादत्त। रणे स वीरः त्रीन् शत्रून् निपात्य चिच्छेद; ततः शीघ्रं क्रुद्धः अन्यानपि शरान् सन्धाय समरमकरोत्। स बहून् दैत्यान् निपात्य शीघ्रं चिच्छेद; ततः तीक्ष्णैः कालाग्निसदृशैः शरैः परस्परं ताडितवन्तौ। रणे स श्रेष्ठधनुर्धरः शत्रून् शीघ्रं भूमौ चिच्छेद; तद्धि देवासुरयुद्धं परमधार्मिकं जातम्। ऋषयः, देवाः, सर्पाश्च तदा समीपं दृष्टुमागताः; तत्र शरशतानि सहस्राणि विसृष्टानि। तौ वीरौ युद्धे दीप्तिमन्तौ, विजयाय यत्नं कुर्वन्तौ, दीप्तमूर्तिः गन्धर्वपतिः तदा क्रुद्धः अभवत्।