श्रीकृष्णः सत्यम्भामां कथयति—वैकुण्ठस्य स्वरूपं परमदिव्यम् अस्ति। तत्र अविभक्ताङ्गानि दृश्यन्ते, एकः चक्रः, एकध्वजः च विराजते। द्वारस्य उपरि सुन्दरः गुञ्जाफलरूपः रेखा शोभते। श्रीधरः देवः वनमालया भूषितः, कदम्बकुसुमाकारः, पञ्चरेखाभिः अलङ्कृतः। वामनः अपि गोलाकारः, अल्पः, अतसीकुसुमसदृशः, एकबिन्दुना शोभितः। ततः सुदर्शनः देवः कृष्णवर्णः, दीप्तिमान्; वामपार्श्वे गदा चक्रौ, दक्षिणे रेखा च अस्ति। दमोधरः स्थूलः, मध्ये चक्रः संस्थितः, दूर्वावर्णः, द्वाराकारचिह्नैः युक्तः, पीतरेखा अपि शोभते। अनन्तः बहुवर्णः, विविधसर्पणचिह्नः, नानारूपः, सर्वकामफलप्रदः। यस्य मुखं सर्वदिशासु मध्यदिशासु च दृश्यते, सः पुरुषोत्तमः, भोगमोक्षप्रदः इति ज्ञेयः। शिलाग्रामशिलायाः शिखरे लिङ्गं दृश्यते, यस्य सन्निधाने योगिनां नाथः ब्रह्महत्या-पापं अपि नाशयति। पद्मनाभः रक्तवर्णः, मुखे पद्मं संयुक्तम्; तं नित्यं पूजयन् दरिद्रः अपि स्वामी भवति। चक्रचिह्नितः सुवर्णदेहः, रश्मिभिः दीप्तिमान्, सुवर्णरेखाभिः समृद्धः, स्फटिकप्रभया शोभितः। अतीवस्निग्धः, सिद्धिप्रदः, कृष्णः कीर्तिप्रदः; गौरः पापं दहति, पितृभ्यः पुत्रफलप्रदः। नीलः धनप्रदः, रक्तः रोगप्रदः; स्थूलः चिन्ताप्रदः, विकृतः दरिद्रता-प्रदः। सुदर्शनः एकः, लक्ष्मीनारायणः द्वौ, अच्युतः तृतीयः, जनार्दनः चतुर्थः। पञ्चमः वासुदेवः, षष्ठः प्रद्युम्नः, सप्तमः संकर्षणः, अष्टमः पुरुषोत्तमः। नवमः नवविधः, दशमः स्वभावः, एकादशः अनिरुद्धः, द्वादशः द्वादशरूपः। ततोऽनन्तरं चक्राणि अनन्तानि दृश्यन्ते; शिलाग्रामशिलायाः छिन्नं भग्नं दोषः न अस्ति। यः यत् रूपं इच्छति, सः तत् पूजयेत्; यः पर्वतानाथं मार्गे स्कन्धे धारयति—तस्य त्रैलोक्यं चराचरं वशे भवति। यत्र शिलाग्रामशिला, तत्र हरिः सन्निहितः। तत्र दानं जपं स्नानं वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे प्रयागे नैमिषे पुष्करे च शतगुणं अधिकं। तत्र पुण्यं कोटिगुणं, महान् फलम् वाराणस्यां यथा; यत् पापं नरः करोति, ब्रह्महत्यापि—तत् शीघ्रं शिलाग्रामपूजया दह्यते। यत्र शिलाग्रामोत्थः देवः, तत्र द्वारावतीनाथः। यत्र उभयः मिलति, तत्र मोक्षः निश्चितः। ब्रह्मचारिभिः, गृहीभिः, वनस्थैः, यतिभिः च—विष्णोः नivedितं भोजनं भोक्तव्यम्; संकोचः न कर्तव्यः। तस्य पूजायां न मन्त्रः, न जपः, न ध्यानं। न स्तोत्रं, न विधिः शिलाग्रामपूजायाम्; शिलाग्रामस्य पुरतः श्रद्धया स्वस्तिकं कर्तव्यम्। विशेषतः कार्तिके, सप्तमपितृवंशपर्यन्तं शुद्धिः; यः केशवस्य पुरतः लघुं मण्डलं करोति—मृत्तिका, धातु, अन्यद्वा, तस्य स्वर्गवासः कोटिकल्पपर्यन्तं। यः संवत्सरं अग्निहोत्रं पूजयति—कार्तिके स्वस्तिकं मिलित्वा करोति—न संशयः। निषिद्धसंयोगे, निषिद्धभोजने अपि—हरिस्थले मण्डलं कृत्वा पापं नश्यति। या स्त्री नित्यं केशवस्य पुरतः मण्डलं करोति—सप्तजन्मानि विधवा न भवति। एवं श्रीपद्ममहापुराणे उत्तरखण्डे कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्ण-सत्यभामा-संवादे शालग्राममहात्म्यं नाम विंशतितमं अध्यायः समाप्तः। ततोऽनन्तरं ईश्वरः गुहाय उवाच—यः धात्रीवृक्षस्य छायायां गुप्तं पिण्डं ददाति, माधवस्य कृपया तस्य पितरः मोक्षं यान्ति। हे तात, यः पुरुषः धात्रीफलं शिरसि, हस्ते, मुखे, वा शरीरे धारयति, धात्रीफलैः भूषितः—यः धात्रीफलमयं भोजनं भक्षयति, सः नारायणः भवति। विश्वस्य यः वैष्णवः धात्रीफलं धारयति, हे गुह—सः देवेषु प्रियः भवति, मानवेषु किं वक्तव्यम्। यः तुलसीमालां वा विशेषतः धात्रीमालां न परित्यजति। यावत् धात्रीमालां कण्ठे धारयति, तावत् केशवः तस्य शरीरे निवसति। धात्रीफलं, तुलसीमृत्तिका, द्वारकायां उत्पन्नं च—यस्य गृहे एष त्रयः अस्ति, तस्य जीवनं सफलम्। यावत् कालं पुरुषः कलियुगे धात्रीमालां धारयति, तावत् सहस्रयुगपर्यन्तं वैकुण्ठे वासं लभते। यः धात्री-तुलसीमालां युग्मं कण्ठे धारयति, सः दशकोटिकल्पपर्यन्तं स्वर्गे वसति। यः संयमितेन्द्रियः शालग्रामशिलां भक्त्या पूजयति, प्रत्येकं पुष्पं अश्वमेधसदृशं ददाति—यथा विष्णुः देवेषु श्रेष्ठः, तथा तुलसी पुष्पेषु। यः गरुडध्वजं नित्यं तुलसीमालया पूजयति, सः जन्मजरारोगदुःखात् विमुक्तः मोक्षं लभते, विशेषतः कार्तिके तुलसीमालया विष्णुम् पूजयन्। एवं श्रीपद्मपुराणे उत्तमं शालग्राम-धात्री-तुलसी-माहात्म्यं श्रीकृष्णस्य वचनैः, ईश्वरस्य उपदेशैः च, भगवत्कृपया वर्णितम्।