शालग्रामशिलायाः माहात्म्यं श्रीकृष्णस्य सत्यभामया सह संवादे पद्मपुराणे उत्तरे कथ्यते। तत्र अनिरुद्धः शालग्रामः सुवर्णवर्णः, वर्तुलः, अतीव रमणीयः, प्रवेशे त्रिभिः रेखाभिः चिह्नितः, कमलचिह्नयुक्तः च दृश्यते। नारायणः तु श्यामवर्णः, नाभौ चक्रचिह्नयुक्तः, उन्नतः, दीर्घरेखायुक्तः, दक्षिणे पक्षे छिद्रयुक्तः अस्ति। यदि सः शिला ऊर्ध्वमुखी दृश्यते, तदा तं हरिं जानीयात्—सः कामदः, मोक्षदः, विशेषतः धनप्रदः इति। परमेष्ठी श्वेतवर्णः, कमलचक्रचिह्नयुक्तः, वर्तुलः, पृष्ठे बहुच्छिद्रयुक्तः च दृश्यते। विष्णुः कृष्णवर्णः, अधोभागे रम्यचक्रयुक्तः, प्रवेशे उपरि मध्ये रेखा दृश्यते। कपिलः नारसिंहश्च विस्तीर्णचक्रयुक्तौ, तेजस्विनौ, ब्रह्मचर्येण पूजनीयौ, अन्यथा विघ्नहेतू भवतः। वराहलिङ्गं तु शिखरयुक्तं, विषमाकृतिः, स्थूलः, इन्द्रनीलवर्णः, नाभौ शुभः, त्रिरेखाचिह्नितः इति निर्दिष्टम्। मत्स्याख्या शिला दीर्घा, सुवर्णवर्णा, त्रिपिण्डिकाचिह्निता, भोगमोक्षप्रदा च कथ्यते। कूर्मः पृष्ठे उन्नतः, वर्तुलः, वर्तुलचिह्नैः पूरितः, हरितवर्णः, कौस्तुभचिह्नेन विशिष्टः। हयग्रीवः अश्वाकृतिः, पञ्चरेखायुक्तः, बहुपिण्डिकाच्छन्नः, पृष्ठे नीलचिह्नयुक्तः। वैकुण्ठः अविभक्ताङ्गः, एकचक्रध्वजयुक्तः, द्वारस्य उपरि गुण्जाफलरूपा रम्या रेखा दृश्यते। श्रीधरः वनमालाचिह्नितः, कदम्बपुष्पाकृतिः, पञ्चरेखायुक्तः च। वामनः अपि वर्तुलः, ह्रस्वः, अतसीपुष्पसदृशः, एकपिण्डिकया शोभितः। ततः सुदर्शनः देवता श्यामवर्णः, दीप्तिमान्, वामे गदाचक्रचिह्नः, दक्षिणे रेखायुक्तः। दामोदरः स्थूलः, मध्ये चक्रयुक्तः, दूर्वावर्णः, द्वाराकृतिचिह्नितः, पीतरेखया युक्तः। अनन्तः नानावर्णः, विविधानां कुण्डलानां चिह्नैः युक्तः, नानारूपधारी, सर्वकामफलप्रदः। यस्य मुखं सर्वदिक्शु च अन्तरिक्षे च ऊर्ध्वं दृश्यते, सः पुरुषोत्तमः, भोगमोक्षप्रदः इति ज्ञेयः। शिखरे दृष्टः शालग्रामशिलायां लिङ्गः योगिनां नाथेन ब्रह्महत्या-पापं नाशयति। पद्मनाभः रक्तवर्णः, मुखेन सह कमलयुक्तः, तस्य नित्यं पूजनात् दरिद्रोऽपि ईश्वरत्वं प्राप्नोति। चक्रचिह्नितः, सुवर्णदेहः, किरणैः दीप्तः, सुवर्णरेखाभिः समृद्धः, स्फटिकप्रभया शोभितः। अतीव स्निग्धः, सिद्धिप्रदः, कृष्णः कीर्तिदः, पाण्डुः पापदाहकः, पुत्रफलप्रदः। नीलः धनदः, रक्तः रोगदः, खरः चिन्ताकरः, वक्रः दरिद्रदः। सुदर्शनः एकः, लक्ष्मीनारायणः द्वौ, तृतीयः अच्युतः, चतुर्थः जनार्दनः इति ज्ञेयम्। पञ्चमः वासुदेवः, षष्ठः प्रद्युम्नः, सप्तमः संकर्षणः, अष्टमः पुरुषोत्तमः। नवमः नवधा रूपः, दशमः स्वस्वरूपः, एकादशः अनिरुद्धः, द्वादशः द्वादशविधरूपः। एतत् परं चक्राणि अनन्तानि दृश्यन्ते; यदि शालग्रामशिलायां छिन्नं, विदलितं, भग्नं वा भवेत्, दोषः नास्ति। यं रूपं यः इच्छेत्, सः तं श्रद्धया पूजयेत्; यः च गिरिनाथं मार्गे स्कन्धे धारयेत्—तस्य त्रिषु लोकेषु चराचरं सर्वं वशे भवति। यत्र शालग्रामशिला, तत्र हरिः सन्निहितः। तत्र दानं, जपः, स्नानं च वाराणस्यां, कुरुक्षेत्रे, प्रयागे, नैमिषे, पुष्करे च शतगुणं अधिकं भवति। तत्र पुण्यं कोटिगुणं, फलम् अपि वाराणस्यां यथावत्; यत् किंचित् पापं कृतं, ब्रह्महत्या-समानं अपि—तत् शीघ्रं शालग्रामपूजया दह्यते। यत्र शालग्रामसमुत्पन्नः देवः, तत्र द्वारावत्याः नाथः सन्निहितः। यत्र द्वौ एकत्र, तत्र निःसंशयं मोक्षः; ब्रह्मचारिभिः, गृहीभिः, वानप्रस्थैः, यतिभिः च—सर्वैः विष्णुप्रसादितं अन्नं भोक्तव्यम्; तत्र न किञ्चित् संदेहः। तस्य पूजायां न मन्त्रः, न जपः, न ध्यानम्। न स्तोत्रं, न विधिः; केवलं शालग्रामशिलायाः पुरतः श्रद्धया स्वस्तिकं कर्तव्यम्। विशेषतः कार्तिके मासे, एषा पूजा सप्तमे कुले पर्यन्तं शुद्धिदा; यः केशवस्य पुरतः लघुचक्रं अपि करोति—मृदया, धातुना, वा अन्येन द्रव्येण—सः कोटिकल्पपर्यन्तं स्वर्गे वसति। यः च संवत्सरं पूर्णं अग्निहोत्रं पूजयेत्, कार्तिके मासे स्वस्तिकं कृत्वा—तस्य निःसंशयं फलम्। यद् अयुक्तसंगमं, वा निषिद्धभोजनं, तस्य पापं हरिस्थले चक्रनिर्माणेन नश्यति। या स्त्री नित्यं केशवस्य पुरतः चक्रं करोति, सा सप्तजन्मनि न विधवा भवति। एवं पद्ममहापुराणे उत्तरे कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्ण-सत्यभामा संवादे शालग्राममाहात्म्यं नाम विंशत्यधिकशततमं अध्यायः। ततोऽन्ते ईश्वरः कथयति—यो धात्रुवृक्षस्य छायायां गुप्तं पिण्डं दत्ते, स माधवस्य प्रसादात् पितॄन् मोक्षयति।