यत्र तु एषा तुलसीस्तोत्रलिखिता वर्तते, तत्र तु तद्दुष्टदौर्भाग्यं क्षणमपि न तिष्ठति। अथ एकदा द्विजातयः पुण्यश्लोकां हरिप्रियायाः तुलसीपुष्पस्य कीर्तिं श्रुत्वा, व्यासं प्रति इदं पप्रच्छुः— “भगवन्, त्वया यत् पुण्यं तुलसीस्तोत्रं रचितं, तद् वयं श्रोतुमिच्छामः।” व्यासः उवाच— “पूर्वं हि एतत् स्कन्दपुराणे मया प्रोक्तं, पुनः मोक्षहेतोः पुरातनमाख्यानं कथयामि। शतानन्दस्य सर्वे शिष्याः, व्रतेषु निष्ठिताः, गुरुमुपेत्य पृष्टवन्तः— ‘भगवन्, यत् श्रेयः, यदिष्टं, तत् ब्रूहि। ब्रह्मविदां श्रेष्ठ, पूर्वं ब्रह्मणो मुखात् यत् तुलसीस्तोत्रं श्रुतं, तत् त्वत्तः श्रोतुमिच्छामः।’” शतानन्दः उवाच— “तस्याः नामोच्चारणेनैव दैत्यदर्पविनाशिनी सन्तुष्टा भवति; पापानि नश्यन्ति, पुण्यं चाक्षयं भवति। कथं सा तुलसी जनैः पूज्यते, कियद् वा मान्यते? तां केवलं दृष्ट्वा दशकोटिगवदानफलमवाप्यते। येषां गृहेषु तुलसी दृश्यते, ते धन्याः; शालग्रामस्य कृते सा नित्यं भूमौ स्थाप्यते। ये हस्ताः तुलसीमुपलभन्ते, ते पुण्यवन्तः; केशवस्य कृते ये पृथिव्यां तां रोपयन्ति, ते धन्याः। यः पुरुषः तुलसीदलैः भगवन्तं पूजयति, तं यमः किं करोति? सः दुःखहरं तद्दलं, तेन पूजितः भगवान् तस्य रक्षां करोति। तीर्थयात्रादीनां फलं किं स्नानेन, दानेन, ध्यानन, भक्ष्येण, वा केशवपूजनस्य समं स्यात्? एषा तुलसी नाम्ना कीर्तनेन, रोपणेन च पापं दहति; सा अमृतसम्भूता, नित्यं केशवप्रियासु। केशवस्य कृते त्वां सङ्गृह्णामि, वरप्रदे सुन्दरि; तवाङ्गसम्भूतैः पत्रैः हरिं नित्यं पूजयामि। एवं कुरु, शुद्धाङ्गे, कलियुगे पावनदायिनि; यः तुलसीपत्राणि सङ्गृह्यानेन मन्त्रेण पूजनं करोति— वासुदेवस्य पूजनं लक्षगुणं फलं ददाति; देवेश्वरि, देवाः त्वां स्तुवन्ति। मुनयः, सिद्धाः, गन्धर्वाः, नागराजाश्चापि तव शक्तिं न जानन्ति, केवलं केशवः वेत्ति। कोटिकल्पेष्वपि तव गुणमात्रं, यत् क्षीरसागरमन्थने कृष्णानन्दसम्भूतं, न परिमीयते। पूर्वं विष्णुः तुलसीं शिरसि बभार; सा भगवति, विष्णोः सर्वाङ्गानि त्वया प्राप्तानि। त्वया पावनता प्राप्ता; त्वां नमामि, तुलसि। तव पत्रैः हरिं यथाविधि पूजयामि। एवं विघ्नान्मुक्तिं ददातु, परमं पदं प्राप्नुयाम्; गोमतीतीरे त्वं रोपिता, कृष्णेन स्वयमेव रक्षिता। लोकहिताय, गोपीहिताय च, वृन्दावने विचरन् विष्णुः त्वां सेवितवान्। गोकुलसमृद्ध्यर्थं, कंसविनाशाय, पूर्वं रामेण सरयूतीरे वसिष्ठाज्ञया त्वं रोपिता। लोकप्रियासि, राक्षसविनाशाय त्वं रोपिता; तपोवृद्धये त्वां नमामि, तुलसि। वासुदेववियोगे जनकात्मजा त्वां चिन्तयामास; अशोकवनमध्ये प्रियतमेना सह संयोगमवाप्तवती। पूर्वं शङ्करस्य कृते, पार्वत्याः हिमालये त्वं रोपिता; तपोवृद्धये त्वां नमामि, तुलसि। सर्वदेवपत्नीभिः, किन्नरैश्च नन्दने, दुःस्वप्ननाशाय त्वं सेविता; नमस्ते। धर्मारण्ये, गयायां च, पितृभिः त्वं सेविता; स्वार्थकामिनां पावनी तुलसी। रामचन्द्रेण रोपिता, लक्ष्मणेन सेविता, दण्डकारण्ये सीतया भक्त्या पालिता, हे तुलसि। यथा गङ्गा त्रिलोक्यां पूजिता, तथा सर्वसत्त्वेषु चराचरेषु देवी तुलसी दृश्यते। ऋश्यमूकवासे कपिराजेन तुलसी सेविता, वालिविनाशाय, तारायाः संगमाय। तुलसीं प्रणम्य हनुमान् सागरं तीर्त्वा, कार्यसिद्धिं कृत्वा हर्षितः पुनरागच्छत्। तुलसीग्रहणेन पापात् मुच्यते; ब्रह्महत्या दोषोऽपि नश्यति। यः शिरसि तुलसीपत्रस्नातं जलं धारयति, स गङ्गास्नानफलं, दशगवदानफलं लभते। कृपां कुरु, देवि, सुरेश्वरि, हरिप्रिये, क्षीरसागरसम्भवे; तुलसि, नमामि त्वाम्। यः तुलसीस्तोत्रं रजनीजागरणे द्वादश्यां पठति, तस्य द्वात्रिंशद् अपराधान् केशवः क्षमते। यद् यद् पापं बाल्ये, कौमार्ये, यौवने, वाऽपि वृद्धे कृतं, तत् सर्वं तुलसीस्तोत्रपाठेन विनश्यति। देवेश्वरः तुष्टः स्यात्, समृद्धिं ददाति, शत्रून् नाशयति, सुखं ज्ञानं च ददाति। तुलसीनामोच्चारणेनैव देवाः कामान् ददति; दुष्कृतिनोऽपि देहिनां मोक्षं प्रभुः ददाति। स्तोत्रेण तुष्टा तुलसी सुखं वृद्धिं च ददाति; यद् अज्ञानात् पापं कृतं, तत् यमपथे तिष्ठति। यस्य गृहे तुलसीस्तोत्रं लिखितं वर्तते, तत्र दुःखं न भवति; नूनं शुभफलमवाप्यते।