श्रीभगवान् स्कन्दं प्रति उवाच— तस्मात् हे षण्मुख! गुरुम् ब्राह्मणान् देवतान् पुण्यस्थानानि च सेवस्व। यः कश्चन शिरसि तुळसीदलम् धारयन् प्रयाति, स सर्वपापसमूहात् विमुक्तः दुःखरहितः स्वर्गं गच्छति, राजसूयाद्येषु यज्ञेषु व्रतेषु नियमेषु च कृतं फलं ततोऽपि अधिकम् आप्नोति। तुळसीसेवया या स्थिति: धैर्यवतां लभ्यते, सा एव लभ्यते। एकेनापि तुळसीपत्रेण हरिम् पूजयन् विष्णोर्भक्तिम् आप्नोति—किम् अन्यैः विस्तीर्णैः शास्त्रैः? तुळस्याः मातुः पयः कोटिषु अपि न पातव्यम्। यः कोऽपि कोमलैः तुळसीपत्रैः केशवं पूजयति, स नरः शतं सहस्रं वा जनानां तुल्यः स्यात्। यः प्रतिदिनम् कोमलैः तुळसीपत्रैः हरिम् पूजयति, तस्य तुळस्याः मुख्यगुणाः प्रोक्ताः। सर्वगुणान् दीर्घकालेऽपि वक्तुं न शक्नुमः; यः प्रतिदिनम् एतत् पुण्यसञ्चयात्मकं चरितं शृणोति— स पूर्वजन्मकृतपापात् जन्मबन्धनाच्च विमुक्तः भवति; एकवारं पाठेन वह्निष्टोमयज्ञस्य फलं लभते। न तस्य व्याधयः, न अपि सुताः कदाचिद् मूढाः, सदा जयम् आप्नोति, न कदापि पराजयम्। यस्मिन् गृहेऽयं ग्रन्थः तिष्ठति, तत्र श्रीः सदा वसति; न व्याधयः, न भूतानि, न शोकः, न अवमानः। तत्र तु एतानि किमपि क्षणमपि न तिष्ठन्ति। अथ षष्टितमः अध्यायः आरभ्यते। द्विजाः ऊचुः— भगवन्, त्वत्तः हरिप्रियायाः तुळसीपुष्पस्य पुण्यकीर्तिं श्रुतवन्तः स्मः; त्वया निर्मितं तस्याः पुण्यस्तोत्रं श्रोतुम् इच्छामः। व्यासः उवाच— हे द्विजश्रेष्ठाः, पुरा मया स्कन्दपुराणे एतत् घोषितम्; मोक्षार्थं पुनः पुरातनं चरितं वक्ष्यामि। सर्वे शतानन्दस्य शिष्याः, व्रते स्थिताः, गुरुम् प्रणम्य, श्रेयस्करं हितं च पप्रच्छुः— हे ब्रह्मविदां श्रेष्ठ, ब्रह्ममुखात् पूर्वं श्रुतं तुळसीस्तोत्रं त्वत्तः श्रोतुम् इच्छामः। शतानन्दः उवाच— तस्याः नामोच्चारणमात्रेण दैत्यदर्पनाशकः तुष्यति; पापानि क्षीयन्ते, पुण्यं चाक्षयम् भवति। कथं तुळसी जनैः पूज्यते पूज्यते च? दृष्टिमात्रेण दशकोटिगवदानफलम् लभ्यते। ये जनाः यस्यां गृहे तुळसी दृश्यते, ते धन्याः; शालग्रामस्य कृते तुळसी पृथिव्यां प्रतिदिनम् स्थाप्यते। ये हस्ताः तुळसीमेकां विचिन्वन्ति, ये च केशवस्य कृते पृथिव्यां तुळसीं रोपयन्ति, ते धन्याः। यः तुळसीपत्रेण प्रभुं पूजयति, तस्य दुःखं हरति; तस्य यमः यमदूतैः सह किं करिष्यति? तीर्थयात्रादीनां फलं स्नानदानध्यानभोजनपूजनैः केशवस्य लभ्यते वा? तुळसीः कीर्तनेन रोपणेन च पापं दहति; सा अमृतसम्भूता, सदा केशवप्रियासि। केशवस्य कृते त्वां, वरप्रदां, शोभनां, अहम् संज्ञाय संकल्प्य गृह्णामि; तवाङ्गसम्भूतैः पत्रैः प्रतिदिनम् हरिं पूजयामि। एवं कुरु, हे पवित्राङ्गि, कलौ पावनदायिनि; यः तुळसीपत्राणि संग्रह्य, अस्य मन्त्रेण पूजनं करोति— वासुदेवस्य पूजनं लक्षगुणं फलं ददाति; हे देवेश्वरि, सर्वे देवाः तव शक्तिं गायन्ति। ऋषयः, सिद्धाः, गन्धर्वाः, पाताले नागराजाश्च अपि तव शक्तिं न जानन्ति, केशवात् विना। शतकोटियुगेष्वपि तव गुणपरिमाणं न शक्यते ज्ञातुम्; तव गुणाः क्षीरसागरमथने कृष्णानन्दसम्भूताः। पुरा विष्णुः तुळसीं शिरसि बिभ्रद् आसीत्; त्वं तु विष्णोः सर्वाङ्गानि प्राप्तवती। पावनता त्वया प्राप्ता; तुभ्यं नमः, तुळसि। तव देहसम्भूतैः पत्रैः अहं हरिं यथाविधि पूजयामि। एवमेव विघ्नं मम नश्यतु, उत्तमां गतिं प्राप्नुयाम्; गोमतीतीरे त्वं रोपिता, कृष्णेन स्वयम् रक्षिता। लोकहिताय, गोपीहिताय, वृन्दावने विचरन् विष्णुः त्वां सेवितवान्। गोकुलस्य समृद्ध्यै, कंसविनाशाय, रामेण वसिष्ठाज्ञया सरयूतीरे त्वं पूर्वं रोपिता। लोकप्रियासि, राक्षसानां विनाशाय त्वं रोपिता; तपोवृद्ध्यर्थं त्वां नमामि। वासुदेववियोगे जनकात्मजा त्वां ध्यातवती; अशोकवाटिकायाम् प्रियतमेना एकत्रिता। शङ्करस्य कृते, हिमालये, पार्वत्या त्वं रोपिता; तपोवृद्ध्यर्थं त्वां नमामि। सर्वैः सुरपत्नीभिः, किन्नरैश्च नन्दने, दुःस्वप्ननाशाय त्वं सेविता; नमस्ते। धर्मवने, गया क्षेत्रे, पितृभिः स्वयम् त्वं सेविता; स्वार्थिनः पुण्यतुळसीं सेवन्ते। रामचन्द्रेण रोपिता, लक्ष्मणेन सेविता, सीतया दण्डकारण्ये भक्त्या पालिता त्वं तुळसि। यथा गङ्गा त्रिषु लोकेषु वेदेषु गीता, तथा तुळसी सर्वेषु स्थावरजङ्गमेषु दृश्यते। ऋश्यमूकगिरौ वानरराजः वालिविनाशाय तारासंयोगाय तुळसीं सेवितवान्। एवं श्रीतुळस्याः दिव्यचरितं पुण्यकीर्तिं च भगवता व्यासेन व्याख्यातम्।