सदा तु मानवाः कुलं स्वचरित्रं भार्यां पुत्रं च कन्यकाम्, धनं राज्यं स्वास्थ्यं ज्ञानं विज्ञानं चाप्नुवन्ति। यदा हरिं तुलसीपत्रैः समर्चयन्ति, तदा वेदाः शाखाः शास्त्राणि पुराणानि आगमाः संहिताश्च सर्वे हस्ते स्थितानि इव मम मन्ये। यथा गङ्गा शुद्धदेहा दिव्यलोके मोक्षदायिनी, तथा भागीरथ्याः पुण्यं, एवं शुभा तुलसी अपि मोक्षप्रदा भवति। न हि गङ्गाजलं, नापि पुष्करे सेवा, यथा तुलसीपत्रैः मिश्रितं जलं हर्षदं भवति। यस्य बुद्धिः जन्मजन्मनि विशुद्धा, तस्य पुरतः माधवः प्रकटते; एतत् श्रुत्वा, हरिं तुलसीसम्पूज्य श्रद्धा जायते। यः कश्चित् विष्णुं तुलसीपुष्पगुच्छैः पत्रैश्च सम्पूजयति, तस्य पुण्यस्य वर्णनं न शक्यते। यत्र तुलसीवनं, यत्र च केशवस्य सन्निधिः, तत्र ब्रह्मा लक्ष्मीः च सर्वैः देवगणैः सह वसतः। अतः सदा सा देवी समीपे पूजनीया; यानि कीर्तितानि स्तोत्राणि मन्त्राः क्रियाश्च, सर्वाणि परमं फलमवाप्नुवन्ति। यत्र तुलसी सन्निहिता, तत्र भूतप्रेतपिशाचाः ब्रह्मराक्षसाः पिशिताशनाः राक्षसाः च सदा पलायन्ते। अपशकुनानि, रोगाः, भ्रमः, मातरः डाकिन्यादयः, तुलसीपत्रदर्शनमात्रेण निगृहीतः भवन्ति। ब्रह्महत्या रोगाः पापजन्याः, अभिचारकृताः सर्वे च तत्र नश्यन्ति। यः कश्चित् हर्यर्थं पृथिव्यां तुलसीवनं स्थापयति, स शतयज्ञफलम् उचितदानेन लभते। हरिचिह्ने वा शालग्रामशिलायां तुलसीपत्रं समर्प्य, विष्णुसायुज्यं प्राप्नोति। ये तुलसीं माधवस्य कृते रोपयन्ति, ते सदा मुदिताः, स च दृढनिश्चयः माधवधाम प्राप्नोति। यः कश्चित् हरिं सम्पूज्य, समर्पितं तुलसीपत्रं स्वमस्तके निधाय, स पापान्मुक्तः स्वर्गं याति। पूजायां, गानायां, ध्यानायां, रोपणायां, धारणायां च कलियुगे, तुलसी पापं दग्ध्वा स्वर्गं मोक्षं च ददाति। यः अन्यान् तस्याः माहात्म्ये शिक्षयति, स्वयम् अपि आचरति, स माधवस्य परमं धाम प्राप्नोति; यच्च हरिं प्रीणाति, तत् मम प्रियं भवतु। सर्वेषां देवदेवीनाम्, सर्वदिक्षु, श्राद्धयज्ञेषु, तुलसीपत्रमेकं, षण्मुख, सर्वं समर्पितं भवति। अतः सर्वयत्नेन तुलसीं सेवेत; तुलसीसेवया सर्वं सेवितं भवति। गुरुं, ब्राह्मणं, देवान्, तीर्थानि च सेवेत, षण्मुख; यः तुलसीं शिखायां धारयन् प्रयाति, स पापकर्मणां समूहात् विमुक्तः, स्वर्गं याति दुःखरहितः, राजसूयादियज्ञव्रतानां तपसां च फलात् अधिकं प्राप्नोति। तुलसीसेवया यत् पदं दृढनिश्चयेन लभ्यते, तत् हरिं तुलसीपत्रेणापि पूज्य, विष्णुभक्तपदं प्राप्नोति; विस्तीर्णशास्त्राणि किम्? तुलसीजनन्याः दुग्धं न पिबेत्, कोटिषु अपि। येन केशवः कोमलैः पत्रैः अर्च्यते, स नरः शतं सहस्रं वा जनानाम् अपि तुल्यः। यः प्रतिदिनं हरिं कोमलतुलसीपत्रैः पूजयति, स मुख्यं तुलसीमाहात्म्यं मया कथितम्। बहूनि वर्षाणि अपि, सर्वगुणान् वयं विस्तरेण वक्तुं न शक्नुमः; यः कश्चित् एतत् पुण्यसञ्चयं प्रतिदिनं शृणोति, स पूर्वजन्मकृतपापात्, जन्मबन्धनात् विमुक्तः भवति; एकवारं पठित्वा, वह्निष्टोमयज्ञस्य फलम् आप्नोति। न स कदापि रोगैः पीड्यते, न च तस्य सन्ततिः मूढा भवति; स सदा विजयी, न कदापि पराजयम् आप्नोति। यस्य गृहेयं कथा तिष्ठति, तत्र श्रीः वर्धते; न तत्र रोगः, न भूताः, न शोकः, न तिरस्कारः। यत्रायं लेखः तिष्ठति, तत्र तानि सर्वाणि क्षणमपि न सन्ति। ततः एकषष्टितमेऽध्याये, द्विजातयः ऊचुः — भगवन्, वयं तव मुखेन हरिप्रियायाः तुलसीपुष्पस्य पुण्यमाहात्म्यं श्रुत्वा, तस्याः पावनं स्तोत्रं श्रोतुमिच्छामः। व्यासः उवाच — पूर्वं हि स्कन्दपुराणेऽहं एतत् प्रोक्तवान्, पुनः मोक्षहेतोः पुरातनं चरितं कथयामि। शतानन्दस्य शिष्याः, व्रतेषु निष्ठिताः, गुरुं प्रणम्य, शुभं हितं च पृष्टवन्तः — हे ब्रह्मविदां श्रेष्ठ, यद् ब्रह्मणः मुखात् पूर्वं श्रुतं तुलसीस्तोत्रं, तत् त्वत्तः श्रोतुमिच्छामः। शतानन्दः उवाच — तस्याः नामोच्चारणेन दैत्यदर्पविनाशिनी तुष्यति; पापानि नश्यन्ति, पुण्यं चाक्षय्यं भवति। कथं तुलसी लोकैः पूज्यते पूज्यते च? दर्शनमात्रेण दशकोटिगवां दानफलम्। ये मानवाः यस्यां गृहेषु तुलसी कलियुगे दृश्यते, ते धन्याः; शालग्रामस्य कृते प्रतिदिनं पृथिव्यां तुलसी स्थाप्यते। ये हस्ताः तुलसीं अन्विष्यन्ति, ते धन्याः; ये केशवस्य कृते पृथिव्यां तुलसीं रोपयन्ति, ते अपि धन्याः। यः कश्चित् तुलसीपत्रेण दुःखहरं हरिं सम्पूज्य, तस्य समीपे यमः स्वगणैः अपि किं करिष्यति? एवं तुलसीमाहात्म्यस्य पुण्यकथां मया सम्यक् वर्णितां, या सर्वपापविनाशिनी, सर्वसौभाग्यप्रदा च।