ते तु सर्वे, प्रेतैः सह निषादैः, तं दिव्यं रथं समारुह्य, स्वर्गलोकं ययुः—यः नियमयज्ञादिभिरपि दुरलभः। ततः स्कन्दः उवाच—“भगवन्, केवलं धात्रीफलभक्षणेन त एव पुण्यं प्राप्य स्वर्गं गताः। किमर्थं तर्हि ये धात्रीं भक्षयन्ति, ते स्वर्गं न यान्ति, हे नारद?” ईश्वरः उवाच—“पूर्वं ज्ञाननाशेन ते न हिताहितं विवेकमलभन्त। ते श्वशुच्छिष्टं कफमूत्रपुरीषं च, तानि सर्वाणि श्रेष्ठान्येव मन्यमानाः, प्रेतैः सह मोहितचित्ताः, नित्यं तानि सेवन्ते स्म। पुरीषं, शौचोदकं, वमिनं, सूकरकुक्कुटभुक्तं च, तानि सर्वोत्तमानि इति अवगच्छन्ति स्म। पितृकार्ये, सूतिकायां च, कोऽपि जपं न परित्यजति। तेषां अन्नपानं नित्यं प्रेतैः सेवनं भवति। यत्र स्त्री दुश्चरिता, अशुद्धा, असंयता, आचार्यनिर्वासिता, पापात्मिका च वसति, तत्र प्रेताः सदा सन्ति। येषां कुलानां न पुरुषश्रेष्ठाः, न वीर्यं, न उत्साहः, बधिराः, कृशाः, दुःखिताः, ते कर्मजन्याः प्रेतगणाः सन्ति। तेषां कदापि शुभक्षणोऽपि न भवति; तीव्रदुःखैः शरीरैः च बाध्यन्ते, विकृतदर्शनाः, सर्वभोगवर्जिताः च भवन्ति। नग्नाः, रोगपीडिताः, मृताः, कठोराः, मलिनाः, एवं चान्ये, नित्यं दुःखार्ताः, प्रेतजातयः सन्ति। स्वकर्मफलतः एव एवंभूताः जनाः जायन्ते। ये पितरं, मातरं, आचार्यं, देवान् च निन्दन्ति, ते प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। पाखण्डिनः, दूषितयोनयः, पापिनश्च, ते पृथिव्यां कर्मणः प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। ये आत्मनं शम्युः, जलस्थाः, शस्त्रैः, विषेण वा हन्ति, ते च प्रेतत्वं यान्ति। पृथिव्यां ये निषादादिषु जाताः, अधमाः, पतिताः, पापरोगे मृताः, ते प्रेताः सन्ति। युद्धे निषादैः हताः, ते अपि प्रेताः स्युः, महापापबन्धनात् विवाहेऽप्यपात्राः। ये निर्भयकर्मणः, राजद्रोहिणः, पितृद्रोहचिन्तकाः, ते प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। ये ध्यानाध्ययनवर्जिताः, व्रतार्चनादिकर्तव्यविस्मृताः, मन्त्रहीनयाजिनः, अभिषेकवर्जिताः, आचार्यपत्नीसम्भोगरताः, ते अपि प्रेताः सन्ति। ये निषाद्योनिषु स्त्रीषु वा संगच्छन्ति, दारिद्र्ये मृताः, विदेशे वासिनो मृत्युमाप्नुवन्ति, ते अपि प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। ये अशुद्धभाषिणः, विदेशे जीविकां कुर्वन्ति, स्त्रीधनजीविनः, ते अपि प्रेताः भवन्ति। ये स्त्रीरक्षणे प्रमादिनः, तेषां संदेहो नास्ति—ते प्रेताः भवन्ति। येषु गृहे क्षुधार्तः ब्राह्मणोऽतिथिः आगच्छति, तं सत्कर्तुं न शक्नुवन्ति, ते पिशाचा भवन्ति। ये गावः विक्रयन्ति, गोमांसं विक्रयन्ति, ते प्रेतलोकं सुखेन अनुभूय, पुनर्जन्म न प्राप्नुवन्ति। पशवः अशुच्युपनयने मृताः, ते दीर्घकालं प्रेतत्वे स्थिताः, पुनः पुनर्जन्मप्राप्ताः। ये जन्मान्त्येष्टिपर्यन्तं संस्कारवर्जिताः, ते प्रेतत्वं नश्यन्ति न स्नानेन, सन्ध्योपासनया, देवयज्ञेन, स्वाध्याययज्ञेन, होमव्रतादिभिः। ये जन्मारम्भे एव संस्कारं न कुर्वन्ति, ते पापिनः प्रेतत्वं न निवर्तन्ते। ये शेषभोजनं मलमपि तीर्थे क्षिपन्ति, ते प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। ये पृथिव्यां ब्राह्मणान् न तर्पयन्ति, न पूजयन्ति, न नमन्ति, तेषां पितरः, आचार्याश्च, कर्मदुःखपीडिताः प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति। या स्त्री पतिं परित्यज्य अन्यैः सह वसति, सा दीर्घकालं प्रेतलोके स्थित्वा, अन्त्यजयोनिरेव जायते। या पतिं मोहयित्वा इन्द्रियसुखलोलुपा, निषिद्धं खादति, सा चिरकालं पृथिव्यां प्रेतत्वं प्राप्नोति। ये च पूयमूत्रभक्षिणः, ब्राह्मणस्वद्रव्यभक्षिणः, अन्यदुष्टभक्षिणः, ते अपि अप्रत्यागताः प्रेताः भवन्ति। ये परद्रव्यं बलात् हरन्ति, याच्यमानाः न ददाति, ये अतिथिं अवमानयन्ति, ते नरके प्रेताः सन्ति। अतः, आमलकीफलभक्षणेन स्नानेन च सर्वपापविमुक्तः, विष्णुलोके पूज्यते। तस्मात् आमलकीं शुभां यत्नेन सेवेत। यः प्रतिदिनं धर्म्यं शुभाख्यानं शृणोति, स सर्वपापैः शुद्धात्मा विष्णुलोके पूज्यते। यः सततं विष्णुभक्तजनमध्ये पठति, स विष्णुसायुज्यं प्राप्नोति—एवं पुराणवित् वदन्ति। ततः स्कन्दः उवाच—“महत्तरस्य वृक्षस्य फलं द्विविधं शुद्धं च ज्ञातम्। अधुना पत्रपुष्पयोः श्रुतुमिच्छामि, यद् उत्तमं मोक्षदं भवति।” ईश्वरः उवाच—“सर्वेषां पत्रपुष्पाणां मध्ये, तुलसी सर्वश्रेष्ठा, शुभा, शुद्धा, सर्वकामप्रदा, विष्णुभक्ता, विष्णोः परमप्रियासु च। भोगमोक्षप्रदानेषु मुख्याः, सर्वेषु लोकेषु श्रेष्ठा, शुभा, या शरणं यान्ति, ते स्वर्गं नश्यन्तं न प्राप्नुवन्ति। सर्वलोकहिताय विष्णुना पूर्वं तुलस्याः पत्राणि पुष्पाणि च स्थापिता, ये धर्माणां मूलं भवन्ति। यथा लक्ष्मीः विष्णोः प्रिया, तथा अहं च, एवं तुलसीदेवी, चतुर्थी नास्ति। एकं तुलसीपत्रं शतसुवर्णदानफलदं भवति, अन्यानि पुष्पाणि पत्राणि वा, गन्धान्यपि, न तादृशं फलप्रदं। राक्षसार्तिहन्ता विष्णुः तुलसीपत्रं विना न तुष्यति; यः प्रतिदिनं तैः हरिं पूजयति, स परमं पदं प्राप्नोति। यद् दत्तं, यद् अर्पितं, यद् ज्ञातं, यद् कृतं—यज्ञव्रतादिकं—तस्मिन्नेव जन्मनि तेजः, सुखं, सौभाग्यं, कीर्तिः, समृद्धिश्च जायते।