येषां दुःखैः अन्यैः क्लेशिताः, मिथ्याशाक्षिणः, हन्तारः, बन्धनकर्तारः, मारणकर्तारः च, ते प्रेताः नरकं गतवन्तः। ये दोषान्वेषकाः द्विजातीनां कर्मणां विघ्नकर्तारः, गुरूणां च विघ्नकर्तारः, ते प्रेताः पुनर्जन्म न प्राप्नुवन्ति। यदा श्रेष्ठद्विजातये दानं दीयते, तत्र यः दातुः विघ्नं करोति, स दीर्घकालं प्रेतरूपेण नरके स्थायि, न च पुनः प्रतिनिवर्तते। ये मूढाः परस्य वा स्वस्य वा गावां भारवाहनार्थं उपयोगं कुर्वन्ति, तां न रक्षन्ति, ते प्रेताः स्वकर्मफलात् पृथिव्यां जन्म प्राप्नुवन्ति। ये व्रतभङ्गिनः, मिथ्यावादिनः, प्रतिज्ञाभङ्गिनः, पद्मपत्रभक्षिणः च, ते प्रेताः स्वकर्मफलात् भूमौ जन्म प्राप्नुवन्ति। ये शुद्धां, सद्गुणयुक्तां, कल्मषरहितां स्त्रियं—कन्यां, भगिनीं, स्वसृं वा—विक्रयन्ति, ते प्रेताः स्वकर्मफलात् भूमौ जन्म प्राप्नुवन्ति। एते च अन्ये च बहवः स्वकर्मणः कारणात् प्रेतत्वं प्राप्तवन्तः। तदा प्रेताः ऊचुः—कैर् कर्मभिः जनाः प्रेतत्वं न प्राप्नुवन्ति, हे द्विजातयः? शीघ्रं सर्वभूतहिताय, परमश्रेयसे वद। द्विजातयः ऊचुः—यः तीर्थजलस्य स्नानं मनःसन्नाहेन करोति, परमलिङ्गं नमति, स प्रेतत्वं न प्राप्नोति। विशेषतः एकादशीद्वादशीव्रतेन उपवासं कृत्वा, हरिपूजया, वेदाक्षरसम्भूतैः स्तोत्रैः मन्त्रैः च, देवपूजायाम् अनुष्ठितः, वेदपुराणधर्मशास्त्रश्रवणेन, पाठेन, स्वपाठनेन च, स प्रेतत्वं न प्राप्नोति, पिशाचत्वं न प्राप्नोति। नानाव्रतैः शुद्धः, पद्मबीजमालाधारणेन, पद्मबीजमालया जपेन, प्रेतत्वं न प्राप्नोति। धात्रिफलरसस्नानं प्रतिदिनं कृत्वा, तस्य भक्षणे रममाणः, विष्णुपूजया, पिशाचत्वं न प्राप्नोति। तदा प्रेताः ऊचुः—पुराणिकाः पश्यन्ति, पुण्यं सत्पुरुषदर्शनात् जायते। अतः तव दर्शनं शुभम्; त्वं अस्माकं हिताय कर्तव्यं कुर्याः। तव प्रयत्नेन सर्वेषां प्रेतत्वात् मोक्षः भविष्यति। व्रतानां उपदेशकर्तारः, हे विप्राः, वयं त्वां शरणं गतमः। ततः करुणासम्पन्नाः ब्राह्मणाः तान् प्रेतान् ऊचुः—मोक्षार्थं शीघ्रं धात्रिवृक्षफलानि भक्षयत। प्रेताः ऊचुः—हे ब्राह्मणाः, वयं धात्रिवृक्षस्य समीपे स्थातुं न शक्नुमः। कथं तस्य फलानि अद्य भक्षयेम? ब्राह्मणाः ऊचुः—अत्र अस्माकं वचनात् धात्रिफलभक्षणं शुभं, तत् परमं लोकं दास्यति; अतः गन्तव्यम्। तदनन्तरं तैः वरं लब्ध्वा प्रेताः धात्रिवृक्षं आरोहन्ति। आरोह्य फलम् आलभ्य, क्रीडया तानि भक्षयन्ति। ततः देवालयात् उत्तमं सुविस्तीर्णं रथं शीघ्रं आगच्छत्। तं रथं समारुह्य, चाण्डालप्रेतैः सह, स्वर्गं जग्मुः—यत्र व्रतयज्ञैः अपि प्राप्तिः दुष्करः। स्कन्दः ऊचुः—केवलं धात्रिफलभक्षणेन पुण्यं लब्ध्वा स्वर्गं प्राप्तवन्तः। किं कारणं ये धात्रिफलभक्षिणः स्वर्गं न गच्छन्ति, हे नारद? ईश्वरः ऊचुः—पूर्वं ज्ञानहान्या कारणात् तेषां हिताहितं न ज्ञातम्; श्वभिः स्पृष्टशेषं, कफं, मूत्रं, पुरीषं, तानि उत्तमानि मन्यन्ते, प्रेताः अपि तथा। पुरीषं, शौचजलम्, वान्तम्, सूकरकुक्कुटभक्षितं नैव त्यज्यते मृतस्य, सूतिका वा, कस्यचित्। तेषां खाद्यं, जलं च प्रेतैः सदा भक्ष्यते। यत्र पत्नी दुश्चरिता, अशुद्धा, असंयता, गुरुणा निष्कासिता, दुष्टा, तत्र प्रेताः वर्तन्ते। येषां कुलेषु न पुरुषः, न बलम्, न उत्साहः, बधिराः, कृशाः, दुःखिताः—एवं कर्मजाः प्रेतपिशाचाः। शुभस्य क्षणमपि नास्ति; तीव्रदुःखैः देहैः क्लिश्यन्ति, विकृतवपुषः, सर्वसुखविहीनाः। नग्नाः, रोगग्रस्ताः, मृताः, कठोराः, मलिनाः, अन्ये च, दुःखैः सदा पीडिताः, प्रेतजातयः। कर्मफलात् तादृशाः जनाः उत्पद्यन्ते। ये पितरं, मातरं, गुरुम्, देवांश्च निन्दन्ति, ये नास्तिकाः, अशुद्धवंशजाः, पापिनः, ते प्रेताः कर्मतः भूमौ जाताः। ये आत्मनं शस्त्रैः, विषेण, जलप्रवेशेन मारयन्ति, ते प्रेताः चाण्डालादिषु जाताः—अधमाः, पतिताः, पापरोगमृताः। ये चाण्डालैः संग्रामे हतः, ते नूनं भूमौ प्रेताः, महापापबद्धाः, विवाहकर्मात् अपवर्जिताः। ये वीर्याद् अज्ञानात् कर्म कुर्वन्ति, ते भूमौ प्रेतत्वं प्राप्नुवन्ति; राजद्रोहिणः, पितृद्रोहचिन्तकाः च। ये ध्यानाध्ययनविहीनाः, व्रतपूजादिकर्मनिरसः, मन्त्रविहीनयाजकाः, स्नानरहिताः, गुरुपत्न्याश्रिताः च, तथा चाण्डालस्त्रीभिः, दरिद्रस्त्रीभिः, कठोरोपवासमृताः, विदेशवासमृताः। ये अशुद्धाः, विदेशभाषाभिः जीविकां कुर्वन्ति, विदेशवासिनः, स्त्रीधनजीविनः, ते प्रेताः। न संशयः—यः स्त्रीरक्षणं न करोति, स प्रेतः; यः श्रान्तं, क्षुधितं, ब्राह्मणं अतिथिं आगतम् उपेक्षते, स पिशाचः। यः गवां विक्रयं करोति, गवां मांसं विदेशस्थायै विक्रयति, स प्रेतलोकं सुखेन उपशम्य पुनर्जन्म न प्राप्नोति। पशवः अशुद्धजन्मनः, अशुद्धमृत्यवः, ते अपि प्रेताः। एवं शास्त्रेण निर्दिष्टाः प्रेतपिशाचाः स्वकर्मफलात् दुःखिताः, पुनः पुण्येन, सत्कर्मणः, धात्रिफलभक्षणेन, ब्राह्मणानां कृपया, मोक्षं प्राप्नुवन्ति।