व्यासः कथयति—सर्वेषां प्राणिनां रुद्राक्षधारणयुक्तः श्रेष्ठतमः। तस्य केवलं दर्शनात् जगतः पापसमूहः विलीयते। स्पर्शात् सः स्वर्गं प्राप्नोति, धारणात् रुद्रस्य पदं गच्छति। यः शिरसि, वक्षसि, बाहुषु वा रुद्राक्षं धारयति, सः ईशानतुल्यः सर्वत्र व्याप्य स्थितः, यज्ञेषु च विद्यमानः। यत्र तादृशो ब्राह्मणः वसति, तत् स्थानं पुण्यं भवति। तस्य केवलं दर्शनस्पर्शाभ्यां मनुष्यः पापात् शुद्धो भवति। यत् पाठनं, होमः, दानं, स्नानं, पूजनं, प्रदक्षिणा वा क्रियते, तस्य किञ्चित् पुण्यं यत् सः करोति, तत् अनन्तफलदं भवति। द्विजश्रेष्ठ, रुद्राक्षस्य फलम् आत्यन्तं तीर्थश्रेष्ठात् अपि अधिकं। केवलं धारणेन मनुष्यः पापात् शुद्धः महान् पुण्यलाभी च भवति। रुद्राक्षमालां ब्रह्मग्रन्थिसंयुक्तां शुभां धारयित्वा, यत् पाठनं, दानं, स्तोत्रं, मन्त्रः, देवपूजनं वा क्रियते, तत् सर्वं अक्षयम् भवति, पापं नश्यति। अथ मालेः लक्षणानि वर्णयिष्यामि। द्विजश्रेष्ठ, शृणु। तस्य लक्षणं ज्ञात्वा शैवमार्गं वक्तुं शक्यते। माले यः रुद्राक्षः कृमिभक्षितः, अस्थाने छिद्रितः, भग्नः, अन्येन संयुक्तः, स्वयम् गुञ्जितः, शिथिलः, शूद्रैः वा अन्यैः सूत्रितः, तादृशः अपवित्रः। तादृशं मालां दूरात् त्यक्तव्यम्। मध्यस्थः रुद्राक्षः पाठनाय यथाक्रमं उपयोज्यः। हस्तेन चलयित्वा, मेरुबीजं पुनःपुनः स्पर्शयेत्। मन्त्रपाठः गणनया फलदः, गणनाहीनः फलहीनः। सर्वदेवानां मन्त्रं स्वमालया पाठयेत्। श्रद्धया, सर्वतीर्थे, पुण्यं कोटिकोटिगुणितं भवति। शुद्धभूमौ वा पावनवृक्षस्य मूलस्थले, गोशाले, चत्वर्यां, देवालये, विष्णुशिवगणपतिमन्त्रपाठेन अनन्तफलम् लभ्यते। शून्यगृहे, मृतशरीरस्य पुरतः, श्मशाने, चत्वर्यां वा—यः देवीमन्त्रं पाठयति, सः साधकः तत्क्षणात् सिद्धिम् आप्नोति। वेदबाह्यः, पुराणः, आगमः वा मन्त्रः, सर्वे रुद्राक्षमालया पठितः, इच्छितं फलम् ददाति। शुद्धं जलं यत् रुद्राक्षं प्रक्षालयति, तद् शिरसि स्थापयेत्; सर्वपापात् शुद्धः, अक्षयपुण्यं लभते। यः रुद्राक्षस्य प्रत्येकं दोषरहितं बीजं शरीरं धारयति, सः मर्त्यः देवेषु श्रेष्ठः भवति। ततः द्विजः पप्रच्छ—कुतः रुद्राक्षः उत्पन्नः? कथं सः पवित्रः अभवत्? किं कारणं तस्य भूमौ वनरूपे स्थितिः? केन प्रचारितः? व्यासः प्रत्यूच्य—कृतयुगे त्रिपुराख्यः दैत्यः आसित्। देवाः हत्वा, दिव्यपुर्यां वासं कृतवान्। सर्वलोकान् विनाशे स्थिते, ब्रह्मणः वरात् दृढः, देवैः श्रुत्वा, भगवत् द्वारा कथितं घोरं वार्तां शृण्वन्, सः आकाशात् उल्कावत् भूमौ पतितः, यथा रुद्रस्य तीव्रयत्नश्रमात् स्वेदबिन्दवः पतन्ति। तत्र तस्य अश्रुबिन्दोः भूमौ महान् रुद्राक्षः उत्पन्नः। तस्य फलम् जीवाः न जानन्ति, अतीव गूढम्। ततः कैलासशिखरे स्कन्दः शिरसा महेश्वरं नमस्कृत्य, इदं वचनं अब्रवीत्—"भगवन्, रुद्राक्षस्य सत्यं फलम् ज्ञातुम् इच्छामि—पाठने, धारणे, दर्शने, स्पर्शे वा।" ईश्वरः उवाच—"दर्शनात् लक्षपुण्यं, स्पर्शात् दशलक्षं, धारणात् शतलक्षपुण्यं लभ्यते।" "मालया पाठने, लक्षलक्षकोटिलक्षपुण्यं लभ्यते, नात्र संशयः।" "पापी, निषिद्धकर्मनिरतः, सर्वपापपीडितः अपि, रुद्राक्षधारणेन सर्वपापात् विमुक्तः।" "मृगः अपि रुद्राक्षं ग्रीवायां धारणेन मृतः रुद्रपदं प्राप्नोति, मानवः तु किम्?" "ध्यानस्मरणविहीनः अपि, रुद्राक्षधारणेन सर्वपापात् विमुक्तः, परमपदं प्राप्नोति।" कार्त्तिकेयः पप्रच्छ—"एकमुखः, द्विमुखः, त्रिमुखः, चतुर्मुखः, पञ्चमुखः, षण्मुखः, सप्तमुखः, अष्टमुखः, नवमुखः, दशमुखः, एकादशमुखः, द्वादशमुखः, त्रयोदशमुखः, चतुर्दशमुखः, स्वयम्भूशङ्करः—एतेषां मुखानां देवता, गुणाः, दोषाः च कथय। यदि त्वं मां अनुगृह्णासि, सत्यम् वद।" ईश्वरः उवाच—"एकमुखः रुद्राक्षः शिवः स्वयम्; ब्रह्महत्यापापं नाशयति। अतः सर्वपापविनाशाय शरीरं धारणीयः। सः शिवलोकं गच्छति, शिवेन सह रमते। हरेः कृपया, पुण्यसंचयेन, मर्त्यः एकमुखं रुद्राक्षं प्राप्नोति, षण्मुख, कैलासं च। देवदेवः—यः द्विमुखं रुद्राक्षं धारयति, सः सर्वपापात् विमुक्तः, गुप्तपापं गोहत्या अपि। द्विमुखधारणेन अक्षयस्वर्गं प्राप्नोति; त्रिमुखः अग्निस्वरूपः, सः शरीरस्थः। जन्मपापं अग्निः इव दारुं दहति—स्त्रीहत्या, ब्रह्महत्या, बहूनां हननं वा। यत् पापं मर्त्यः उपार्जयति, तत् सर्वं त्वरितं नश्यति। अग्निपूजाफलम्, अग्निहोत्रफलं, घृताहुतिफलं यत्, तत् सर्वं लभ्यते।" एवं व्यासः रुद्राक्षस्य महिमानं, उत्पत्तिं, धारणस्य पुण्यं, विविधमुखरुद्राक्षगुणान्, तेषां देवतासंबन्धं, फलानि च श्रद्धया कथयति।