स: धनिक: विचिन्त्य तदा वाक्यमिदम् अवदत्—शृणुत, "दशसहस्रदीनारान् दास्यामि, अनेन हेतुनाऽत्र।" तं प्राप्य सरस: पुण्यम् अवाप्तवान् इति मन्यसे; शक्त्या मूल्यं दत्वा, तदात्मन: कर्तुम् निश्चितवानसि। इत्युक्ते, स: प्रत्युवाच—"यदि त्वं दशसहस्रं पुनरपि दिवसे दिवसे दद्यात्, फलमेव सदा लभ्यते; पण्डिता: पुण्यं जानन्ति। अस्मिन्स्थले निर्जले सर: खुदित्वा मया निर्मितम्; अत्र सर्वे स्नानपानादिकं यथाकामं कुर्वन्ति। तस्मात् दशसहस्रस्य मम नित्यं फलमभिलषितम्।" इत्युक्ते, तत्र हास्यं तस्य च सभायाश्च समजायत। सोप्यात्मन: लज्जया पीडित: पुनरुवाच—"अयं वचनस्य सत्यता धर्मेण परीक्ष्यताम्।" द्वेषेण स: तमुवाच—"तत् मे वचनं शृणु, तात! त्वं दशसहस्रदीनारान् दत्त्वा शिलां समुपाहर। अहं तां शिलां सरसि क्षिप्स्यामि; सा यथायोग्यं निमज्जतु; यदा सा उत्थास्यति, तदा शिला अपि तीरं गच्छेत्। मम धनं नापक्षीयते, धर्मेण ननु यदि स्यात्।" तेन सह सम्मत्य, स: दशसहस्रं गृहित्वा स्वगृहं गत:। साक्षिणां संनिधौ शिला सरसि क्षिप्ता; तं महत्सर: पुरुषै: सुरासुरैश्च दृष्टम्। तत: धर्मतुलायां साक्षिभि: धर्मज्ञै: तुले दत्तम्—दत्तं दशसहस्रं च सरसि जलं च। धर्मेण, एकस्मिन्नपि दिने जलस्य पुण्यं समं नासीत्; तदा धनिकस्य मन: शोकपूर्णमभवत्, प्रयोजनं व्यर्थम् अभवत्। अथ जलस्योपरि शिलास्तम्ब: द्वीपवत् स्थित: अभवत्; तत्र जनसमूहेन महान्नाद: अभवत्। तं विचित्रं दृश्यं श्रुत्वा, उभौ हृष्टमनसौ तत्र आगतौ; पर्वतम् एवं जातम् दृष्ट्वा, स: दशसहस्रं दानं कृतवान्। तत: खुदनाधिपेन पर्वत: दूरं नीत:; खुदनस्य पुण्यं नष्टमपि पुत्रेण पुनरुपार्जितम्। स: अपि स्वबन्धुभि: मातामहै: राजभि: मित्रैश्च सह स्वर्गं गत:, अनेकरूपेषु जन्मसु तृप्तिं प्राप्नोत्। ये च सहचराः, उपकारिणश्च, तै: सर: खुदित्वा अक्षयफलम् आप्यते; विशेषत: तपस्विभ्य: दीनभ्य: ब्राह्मणेभ्यश्च। सर: निर्माय अक्षयं स्वर्गं लभ्यते; तस्मात् हे द्विजोत्तमाः, य: शक्त्या सर: निर्माणादिकं करोति, स: पुण्यं प्राप्नोति, सर्वपापविमुक्तिं च; नात्र संशय:। यश्चैतं धर्माख्यानं लोके श्रावयति, स: सर्वसरदानस्य फलं भुङ्क्ते, विशेषत: भागीरथ्याः पुण्ये तीरे सूर्यग्रहणकाले। एतत् श्रवणेन दशकोटिगवां दानफलं लभ्यते; न दरिद्रतां याति, न शोकं रोगसमूहं वा प्राप्नोति। न चावमानदुःखं प्राप्नोति। इति श्रीपद्मपुराणे आद्ये भागे सर:स्तुतिर्नाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्याय:। अथाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्याय:—व्यास उवाच—अधुना सर्ववृक्षाणां फलं प्रवक्ष्यामि, यदृशं भवति; शृणुत, पुण्यजनाः, तेषां पृथक्पृथक् परिणामम्। य: पुण्यवृक्षान् नदीतीरे रोपयति, तस्य पुण्यं न ज्ञायते, न वर्णयितुं शक्यते। यत् फलं वृक्षरोपणेन अन्यत्र लभ्यते, तत् जलतीरे लक्षगुणं भवति। पद्मसर:तीरे रोपणेन अनन्तं फलं लभ्यते; तस्मात् वृक्षरोपणस्य पुण्यं शतगुणं स्मृतम्। अश्वत्थवृक्षं जलाशयस्य समीपे रोपयता, यत् फलं मर्त्य: प्राप्नोति, तत् शतयज्ञै: अपि न लभ्यते। प्रतिवर्षोत्सवे पत्राणि यानि जलं पतन्ति, तानि पितृभ्य: अक्षयबलिम् उपजनयन्ति। तत्र पक्षिणः फलानि यथाकामं खादन्ति; तस्य पुण्यं ब्रह्मभोजनसमानम्, अक्षयं च भवति। अश्वत्थस्य फलप्रदानं तस्य रोपणं च, न शतयज्ञैः, न शतपुत्रैः लभ्यते। गाव: देवाः द्विजातयश्च तस्य छायायां विश्राम्यन्ति; तस्य रोपकस्य, पितृगणस्य च अक्षयस्वर्गलाभः। स्वस्थेन वृक्षरोपणस्य पुण्यं न बाध्यते; तस्य फलम् अक्षयम्। तस्मात् सर्वयत्नेन श्रेष्ठवृक्षः रोप्यः। एकवृक्षरोपणेन नरः स्वर्गात् न पतति; तस्मात् द्विजश्रेष्ठाः, वृक्षान् महान् रोपयन्तु। यः जलसमीपे, रम्यस्थले, रसायनविपण्यां, जलाशयतीरे वा वृक्षान् रोपयति, स: सत्पुरुषः। अश्वत्थादीन् रोपयता, रम्यस्वर्गलाभः स्यात्; अधुना द्विजाः, अश्वत्थपूजनस्य पुण्यं वक्ष्यामि। यः स्नात्वा अश्वत्थं स्पृशति, स: सर्वपापैः विमुच्यते; अस्नातोऽपि स्पृशन् स्नानफलं लभते। दृष्ट्वा पापं नश्यति, स्पृष्ट्वा श्रियम् आप्नोति, प्रदक्षिणया दीर्घायुष्यम्; अश्वत्थाय नमोऽस्तु। त्वं कम्पमानपत्र, विष्णुर्नित्यं तव वसति, जागरूकाणां पूज्यः, तुभ्यं नित्यं नमामि—अश्वत्थाय नम:। अश्मिन अश्वत्थे हवींषि, दुग्धं, खाद्यं, पुष्पं, धूपं, दीपं च समर्पयता, स्वर्गात् न पतति। अश्वत्थपूजनात् अमरं पुत्रैः सह ऐश्वर्यम्, धनवृद्धिं, कीर्तिं, जयम्, मान्यतां, कल्याणं च स्यात्।