वासिष्ठस्य वचनं श्रुत्वा धर्मज्ञः रामः इदं वदति—“एषा स्त्री दोषरहिताऽस्ति; दोषः तस्य एव, यः दण्डं अकारयत्।” रामस्य एवं उक्ते, त्वं तं घोरं रूपं त्यजसि, दिव्यं शरीरं धारयित्वा मम गृहम् आगच्छसि। गौतमः तां शप्त्वा तपस्या हेतुं वनं गतः; सा च अत्यन्तं कृशा तत्र पन्थानं समीपे स्थितवती। केवलं रामस्य वाक्येन सा गौतमं प्रत्यागच्छत्; गौतमः तया सह स्वर्गे वसति। इन्द्रः अपि लज्जया पूर्णः दीर्घकालं जलमध्ये स्थितः; तत्र जलस्थः इन्द्राक्षीं देवीं स्तुतवान्। ततः देवी स्तुत्या सन्तुष्टा सन्तुष्ट्या तम् उवाच—“वरं वृणीष्व।” इन्द्रः, शत्रुपुरीं विजितवान्, देवीं प्रार्थयति—“तेन अनुग्रहेण, हे देवी, मुनिशापेन जातं विकृतिं…” किन्तु अद्य अहं तं चिन्तनं सृजामि येन जनैः न ज्ञायिष्ये। सहस्राक्षि भवसि, तव वृषणदेशे सहस्रं नेत्राणि दृश्यन्ते; सहस्राक्षः इति ख्यातिं प्राप्स्यसि, देवाधिपत्यं च लप्स्यसि। मम वरात् तव लिङ्गं मेषवृषणं भविष्यति। एवं उक्त्वा जगन्माता तत्रैव अन्तर्धानं गता। शक्रः, श्रेष्ठैः देवैः पूजितः, अद्यापि स्वर्गे वसति; कामेन जातं इन्द्रस्य एषा वृत्तिः, द्विजश्रेष्ठ। एवं पद्मपुराणे प्रथमसृष्टिखण्डे अहल्याहरणं नाम चतुश्चत्वारिंशदधिकषट्चत्वारिंशः अध्यायः समाप्तः। भगवान् उवाच—अन्यं कथां ते वक्ष्यामि, कामेन अभिभूतस्य विषये। पुरा भागीरथ्याः तटे द्विजश्रेष्ठः ऋषिः आसीत्। सः सहस्रद्विजानां गुरुः, शान्तिदाता, एकदण्डी, स्थिरः कूर्मवत् पृथिव्यां स्थितः। तस्य पत्न्याः गृहम् त्यक्त्वा सायं अन्यं गृहम् गन्तुं समायता। तदा अकस्मात् रूपयौवनयुक्ता युवती आगता। तां दृष्ट्वा महर्षिः कामभीत्या ग्रस्तः। तां गृहे प्रवेश्य, रात्रौ तां दिव्यं कक्षं दृढपाशेन रुद्धवान्। सा तं द्वारं कदापि न अनुमन्यते। सः ध्यानस्थः रात्रिं शोकयन् यापयत्। तां रम्यां युवतीं चिन्तयन्, द्वारस्य समीपे विचारयति—“किम् अहं अकरवम्?” इति मनसि ध्यायन्, वदति—“द्वारं ददातु, प्रियाम्।” “तव पतिः, हे सुभगे, तव वशे भविष्यति; प्रियः तव भविष्यति।” इति सा कामातुरं वृद्धं मुनिं प्रत्युवाच। “पितः, एतादृशं वाक्यं तव न युक्तम्।” इत्युक्ते, महर्षिः प्रत्यवदत्—“मम बहु धनम् अस्ति।” “तव दास्यामि, हे शुभे, द्वारं उद्घाटय।” इत्युक्ते, सा पुनः मुनिं उवाच—“त्वं मम पिताऽसि धर्मतः।” “मम समीपं न आगच्छ, नापि अन्यस्य पत्न्याः समीपं, हे धर्मज्ञ।” इति मनसि चिन्तयन्, सः तं गृहं संकुचितमार्गेण प्रविष्टुम् इच्छति। बाहूं उत्थाप्य अपि न उद्घाटयितुं शक्तः। प्रविशन्, तस्य शिरः तस्मिन संकुचिते स्थाने लग्नम्। प्रविश्य, निष्क्रान्तुं न शक्तः; ततः मृत्युः अभवत्। प्रभाते रक्षकाः सेवकाः आगच्छन्। तं अद्भुतं मृतदेहं दृष्ट्वा, विस्मिताः तां युवतीं पृच्छन्ति—“हे सुभगे, कथं तस्य मृत्युः अभवत्?” सा तं वृत्तान्तं कथयित्वा, इच्छितं स्थानम् अगच्छत्। एषा कामस्य महिमा; जनानां मध्ये निग्रहः दुष्करः। सर्वेषु जीवेषु सः उत्पद्यते, देवेषु, दानवेषु, मनुषेषु च। तां निष्कलुषां रम्यां स्त्रीं दृष्ट्वा, लोकपितामहः—तस्य वीर्यं तत्र पतितम्, रक्तोत्पत्तिस्मृतम्। सः सर्वतीर्थमयः, सर्वलोकपावनः। तं आश्रित्य, मानवः ब्रह्मशान्तिं प्राप्नोति। द्विजः पृच्छति—“कथं ब्रह्मा मोहितः अभवत्? कः सा निष्कलुषा उत्तमा स्त्री?” सत्यं कर्तुम् इच्छामि, तीर्थराजस्य उत्पत्तिं श्रोतुम्। भगवान् उवाच—सः ऋषिः, पद्मसम्भववत् तेजस्वी, देवैः पूजितः। शान्तनुः इति प्रसिद्धः; तस्य पत्नी पतिसत्ता, अमोघा नाम, रूपयौवनयुक्ता। पतिसेवा हेतुं ब्रह्मा तस्य गृहम् अगच्छत्। तदा ऋषिः पुष्पादि संग्रहाय वनं गतः। देवश्रेष्ठं दृष्ट्वा, सा पाद्यादिकं दत्त्वा, दूरतः नमस्कृत्य, गृहम् प्रविष्टवती। तां यौवनयुक्तां रम्यां दृष्ट्वा, सृष्टिकर्ता कामेन अभिभूतः। मनः स्थिरयित्वा, तां पश्यन् चिन्तयति। ब्रह्मणः वीर्यं, परमात्मा, शय्यायां पतितम्। ततः ब्रह्मा भयात् शीघ्रं निर्गतः। ततः ऋषिः गृहं प्रत्यागत्य, आसने वीर्यं दृष्ट्वा, तां सुन्दरीं पृच्छति—“कः पुरुषः अत्र आगतः?” अमोघा प्रत्यवदत्—“ब्रह्मा अत्र आगतः, पतिं अन्वेष्टुं, तस्मै आसनं दत्तवती।” “तव तपसा वीर्यस्य कारणं ज्ञातव्यम्।” तपसा ध्यानं कृत्वा, द्विजः तत्त्वं अवगच्छत्। “हे सती, मम आज्ञया ब्रह्मणः वीर्यं रक्ष; पुत्रः तव जायते, सर्वलोकपावनः।