सर्वप्रथम, भक्तः पुष्पैः, उशीरैः, कर्पूरैः, उत्तमचन्दनैः च भगवान् जनार्दनं अभिषिञ्च्य, तस्य पूजां भोजनैः, जलैः, दीपैः, तथा अन्यैः पदार्थैः विधायेत्। मनसा, कर्मणा, वाचा च गरुडध्वजं पूजयेत्; पुरुषः, स्त्री वा, विधवा वा, महान् भक्त्या, संयतैः इन्द्रियैः, तं पूजयन्ति। विष्णोः नामानि स्तुतयः च दिवा रात्रौ उच्चारयेत्; विष्णुं भक्त्या स्तोत्रैः पठेत्, असत्यवाक्यं वर्जयेत्। सर्वभूतानां कृपया युक्तः, शान्ताचारेण, अहिंसया, शयनस्थः वा, उपविष्टः वा, वासुदेवस्य कीर्तिं कुर्यात्। भोजनस्य स्मरणेन, दर्शनात्, घ्राणेन, स्वादेन, वर्णनेन च तस्य भोगं त्यजेत्; अन्नस्य ग्रासं न विसृजेत्। व्रतकालः स्नानं, शिरसि मालिशं, ताम्बूलं, लेपं च सर्वं निषिद्धं वर्जयेत्। व्रती अपवित्रं स्पर्शं न कुर्यात्, न च तं विक्षिपेत्; देवालये स्थितः गृही दृढः भवेत्। मासव्रतं विधिवत् कृत्वा, पुरुषः, स्त्री वा, साध्वी विधवा वा, वासुदेवं पूजयेत्। अल्पं वा अधिकं वा, व्रतम् एकत्रिंशद् दिनानि आचर्येत्; मासव्रतं समाप्त्वा, संयतमनाः, संयतइन्द्रियः भवेत्। शुभद्वादश्यां तदा गरुडध्वजं पूजयेत्, पुष्पमाल्यैः, सुगन्धद्रव्यैः, धूपैः, लेपैः च अर्पयेत्। वस्त्रैः, भूषणैः, वाद्यैः अच्युतं तुष्टयेत्; हरिं भक्त्या चन्दनजलेन स्नापयेत्। चन्दनलेपं कृत्वा, धूपैः, पुष्पैः अलङ्कृतं, वस्त्रादि दत्त्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठान् भोजयेत्। तेषां दानं दद्यात्, प्रणम्य क्षमाप्रार्थनां कुर्यात्; एवं मासव्रतं समाप्त्वा जनार्दनं पूज्य, ब्राह्मणान् भोज्य, विष्णोः लोकं सम्मानितः प्राप्नोति। मासव्रतस्य अन्ते, त्रयोदश ब्राह्मणान् पूज्य, भोज्य, सम्मानितः भवेत्। ततः तेषां सम्यक् विधिं शृणु; एकादश्यां उपवस्यान् वैष्णवयज्ञं कुर्यात्। गुरोः अनुमत्याः, देवाधिदेवं हरिं पूज्य, यथाशक्ति पूजां कृत्वा, गुरवे नमस्कृत्य पूजां विधायेत्। ततः शुद्धवंशान्, शुद्धाचारान्, विष्णुपूजायाम् भक्तान् ब्राह्मणान् श्रद्धया भोज्येत्। तेषां पूजां कृत्वा, त्रयोदश भोज्य, ताम्बूलं, वस्त्रयुग्मं, अन्नं, आवरणं च दद्यात्। योगपट्टं, यज्ञसूत्रं, ब्रह्मसूत्रं च द्विजश्रेष्ठेभ्यः पूज्य, नमस्कृत्य दद्यात्। यथाशक्ति उत्तमशय्यां, शुभां, उत्तमां, सम्यक् उपनह्य, अलङ्कृतां च तेषां सम्मानार्थं दद्यात्। स्वस्य सुवर्णमयप्रतिमां यथाशक्ति निर्माप्य, तस्य शय्यायां स्थाप्य, पुष्पादिभिः पूजयेत्। शय्यायां आसनं, पादत्राणं, छत्रं, वस्त्रयुग्मं, पादुकं, यज्ञसूत्रं, पुष्पं, अन्यानि च समर्पयेत्। शय्यायाः सम्बन्धे संकल्पं कृत्वा, ब्राह्मणान् प्रणम्य, तेषां अनुमतिं याचेत् – "अहं विष्णुलोकं गच्छामि" इति। ततः स श्रेष्ठः पुरुषः निर्मलां विष्णोः प्राप्तिं प्राप्नोति; बारं बारं ब्राह्मणाः मंडपे स्तुत्याः इति कथनीयम्। द्विजश्रेष्ठ, मन्त्राणां, विधीनां, अन्यस्य वा अभावः यदि भवति, तव वचनस्य प्रसादेन सर्वं सम्पूर्णं भवतु; एवं मासव्रतस्य विधिः सम्यक् कथितः। एवं श्रीपद्ममहापुराणे, उत्तरखण्डे, कार्तिकमाहात्म्ये, श्रीकृष्णसत्यभामा संवादे, मासव्रतवर्णनं नाम एकशतान्नवदशोऽध्यायः समाप्तः। ततः सूतः उवाच – एतानि वचनानि श्रुत्वा, पावकः पुनः अपृच्छत्; हे तपस्विनः, शालग्रामपूजायाः विस्तारं शृणुत। कार्तिकेयः उवाच – भगवन्, योगिश्रेष्ठ, सर्वधर्माः श्रुताः; शालग्रामपूजायाः विस्तारं कृपया कथय, प्रभो। ईश्वरः उवाच – उत्तमं, उत्तमं, महाबुद्धे, यत् त्वं मां पृच्छसि; अतः तत्त्वं वक्ष्यामि – स्नेहेन शृणु। शालग्रामशिलायां, महाहृदयं महासेन, सर्वं जगत्, चराचरं, नित्यं एकत्र स्थितम्। यः शिलां पश्यति, प्रणमति, स्नापयति, पूजयति वा, स यज्ञस्य कोटिगुणं पुण्यं, गोदानस्य कोटिफलं च लभते। यः तस्य उपेक्षा करोति, तस्य गर्भवासः अत्यन्तं दुःखदः; यः विष्णोः शालग्रामशिलाजलं नित्यं पिबति – कामेषु नित्यं रतः, भक्तिहीनः अपि, पुत्र, शालग्रामशिलां पूजयित्वा अक्षरं प्राप्नोति। शालग्रामशिलाप्रतिमायाः विनाशः कोटिगुणं विनाशं जनयति; स्मरणं, जपं, ध्यानं, पूजनं, प्रणामं वा तस्य पुण्यं जनयति। शालग्रामशिलादर्शनात्, बहूनि पापानि पलायन्ति, यथा मृगसमूहः वनस्थस्य सिंहस्य दर्शनात् भीताः पलायन्ति। यः शालग्रामशिलायां भक्त्या वा, अभक्त्या वा, प्रणमति, स मोक्षं प्राप्नोति। यमस्य, मृत्योर्, जन्मस्य वा भयम् नास्ति, यः शालग्रामशिलां नित्यं पूजयति। गन्धैः, पाद्यैः, नैवेद्यैः, दीपैः, धूपैः, लेपैः, गीतैः, वाद्यैः, स्तुतिभिः – एवं शालग्रामशिलायाः पूजा विधीयते। यः भक्तियुक्तः शालग्रामशिलां कलियुगे पूजयति, स विष्णोः लोकं सहस्रकोटिवर्षाणि वसति। भावमात्रेण अपि, शालग्रामशिलायाः प्रणामं कुर्यात्; तस्य भक्ताः भूमौ मानवजन्मे स्थातुं कथं शक्यन्ते? एवं मासव्रतस्य विधिः, शालग्रामशिलायाः महिमा च, श्रद्धया, भक्त्या, विधिवत् संप्राप्तः।