गङ्गेव पुण्यस्थानानां मध्ये, यथा वैश्यः पुरुषेषु श्रेष्ठः, तथा मासव्रतं सर्वेषां व्रतानां परमं स्मृतम्। यस्य मासव्रतस्य यः पुण्यलाभः, स एव सर्वव्रतैः, सर्वतीर्थगमनैः, सर्वदानैश्च प्राप्तः स्यात्। नापि अग्निष्टोमादिभिः विविधयज्ञैः, बहुदक्षिणैः सह, तादृशं पुण्यं लभ्यते यद् मासव्रतस्य पालनात्। यत् किञ्चित् जप्यते, दीयते, होम्यते, तप्यते, स्वधाक्रियते वा, तत् सर्वं मासव्रतपालनेन नियमानुसारं सिद्ध्यति। यो जनः मम, जनार्दनस्य, विष्णोः, वैष्णवयज्ञेन पूजनं कृत्वा, गुरोः आज्ञां प्राप्य, मासव्रतं समाचरेत्। सर्वाणि वैष्णवव्रतानि विधानतः कृत्वा, शुभे द्वादश्यादिदिने, मासव्रतं समारभेत्। तीव्रं पाराकव्रतं च चान्द्रायणं च कृत्वा, गुरुणा वा विदुषा ब्राह्मणेन निर्देशितं मासव्रतं पश्चात् आचरितव्यम्। अश्विनस्य शुक्लपक्षे, एकादश्यां उपोष्य, त्रिंशद्दिनानि मासव्रतं समारभेत्। कार्तिकमासे सर्वं मासं वासुदेवं सम्यक् पूजयन्, यो मासव्रतं करोति, सः मोक्षफलभाग्भवति। अच्युतस्य धाम्नि, भक्त्या, त्रीः कालनित्यं, कुमुदैः, मालतीभिः, नीलोत्पलैः, सुरभिकमलैः च शुभैः पूजनं कुर्यात्। पुष्पैः, उशीरेण, कर्पूरेण, उत्तमचन्दनेन सुस्निग्धाङ्गं कृत्वा, जनार्दनं नैवेद्यैः, जलैः, दीपैः च पूजयेत्। मनसा, कर्मणा, वाचा च, गरुडध्वजिनं विष्णुं पूजयेत्; नरः, स्त्री, वा विधवा वा, भक्त्या, जितेन्द्रियः स्यात्। विष्णोः नामानि स्तुवन्, दिवा च निशि, स्तोत्राणि भक्त्या पठेत्, अनृतं वर्जयन्। सर्वभूतदया युक्तः, शान्तः, अहिंसकः, शयाने उपविष्टे वा, वासुदेवं सदा कीर्तयेत्। मासव्रते, भोजनस्य स्मरणेन, दर्शनात्, घ्राणात्, आस्वादात्, वर्णनात् च, तदुपभोगं वर्जयेत्, ग्रासस्य विसर्जनं त्यजेत्। तैलाभ्यङ्गं, शिरसः अभ्यङ्गं, ताम्बूलं, लेपनानि, यानि निषिद्धानि, तानि सर्वाणि व्रते वर्जनीयानि। व्रती अपवित्रस्य स्पर्शनं न कुर्यात्, न च तद् विक्षोभयेत्; देवालये स्थित्वा गृही स्थिरचित्तः स्यात्। नियतविधिना मासव्रतं कृत्वा, नरः, स्त्री, वा सती, वासुदेवं पूजयेत्। अल्पं वा अधिकं वा, मासव्रतं त्रिंशद्दिनानि सम्यक् आचर्य, संयतचित्तेन्द्रियः स्यात्। ततः शुभे द्वादश्यां, गरुडध्वजिनं पुष्पमाल्यैः, गन्धैः, धूपैः, लेपैः च पूजयेत्। वस्त्रैः, भूषणैः, वाद्यैः, अच्युतं तुष्टाव्यं; हरिं भक्त्या चन्दनजलैः स्नापयेत्। सुगन्धानुलेपनैः, धूपैः, पुष्पैः, चन्दनेन च अङ्गानि अलङ्कृत्य, वस्त्रदानानि, अन्यानि दानानि कृत्वा, ब्राह्मणश्रेष्ठान् भोजयेत्। तान् दत्त्वा, प्रणम्य, क्षमां याचेत; एवं मासव्रतान्ते जनार्दनं पूजयित्वा। ब्राह्मणान् भोजयित्वा, विष्णोः लोके पूज्यते; मासव्रतान्ते त्रयोदश ब्राह्मणान् सत्कार्य भोजयेत्। अथ, शृणु मासव्रतान्ते यथाविधि तेषां विसर्जनम्; एकादश्यां उपोष्य, वैष्णवयज्ञं कुर्यात्। गुरोः अनुमत्याः, यथाशक्ति हरिं पूजयित्वा, गुरवे अपि प्रणामं कुर्यात्। ततः शुद्धसंबन्धिनः, सदाचारान्, विष्णुभक्तान् ब्राह्मणान् भक्त्या भोजयेत्। सर्वान् पूजयित्वा, त्रयोदश भोजयित्वा, ताम्बूलं, युग्मवस्त्रं, अन्नं, वस्त्रावरणानि च दद्यात्। योगपट्टकं, यज्ञसूत्रं, ब्रह्मसूत्रं च द्विजश्रेष्ठेभ्यः पूजयित्वा दद्यात्। यथाशक्ति उत्तमशय्यां, शय्योपधानैः, शय्योपस्करैः, शुभां, सुसज्जितां च दद्यात्। स्वस्य सुवर्णमयमात्मप्रतिमां निर्माप्य, तस्यां शय्यायाम् स्थाप्य, पुष्पमाल्यैः च पूजयेत्। शय्यायां आसनं, पादुकां, छत्रं, युग्मवस्त्रं, उपानहौ, यज्ञसूत्रं, पुष्पाणि, अन्यानि च सम्यक् स्थापयेत्। एवं शय्यायाः संकल्पं कृत्वा, ब्राह्मणान् प्रणम्य, तेषां अनुमतिं याचेत—"अहं विष्णुलोकं यास्यामि" इति। तदा सः पुरुषश्रेष्ठः निर्मलां विष्णोः प्राप्तिं लभते; सभायां ब्राह्मणाः सततं स्तुत्याः इति पुनः पुनः घोषयेत्। द्विजश्रेष्ठाः, यदि मन्त्रादिकं, विधिर्वा, अन्यद्वा न्यूनं स्यात्, तर्हि भवद्वाक्यप्रसादेन सर्वं पूर्तिमुपैति; एवं मासव्रतविधिः सम्यग् उक्तः। एवं श्रीपद्ममहापुराणे, उत्तरखण्डे, कार्तिकमाहात्म्ये, श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे, मासव्रतवर्णनं नामैकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। सूत उवाच—एवं श्रुत्वा पावकः punar अपृच्छत्; शृणुत, तपस्विनः, शालग्रामपूजनस्य विस्तारं। कार्तिकेय उवाच—भगवन्, योगिश्रेष्ठ, सर्वधर्माः श्रुताः; शालग्रामपूजनस्य विस्तारं कथय, प्रभो। ईश्वर उवाच—शुभं, शुभं, महाबुद्धे, यद् मां पृच्छसि; तस्मात् प्रवक्ष्यामि, शृणु प्रिय। शालग्रामशिलायां, महाहृद, चराचरं सर्वं जगत् सदा निवसति।