भगवतः कृपया, हे द्विजोत्तम, त्वं मां दृष्टवानसि, यत् पुण्येन चण्डालः शुद्धः पितृमातृभक्तः दिव्यत्वमवाप्तवान्। तस्मात् स्नेहेन अहं तस्य गृहे वसामि, पुनः पुनः तेन सह संवादं कुर्वे, द्विजसत्तम। तस्य चित्ते अहं नित्यं स्थितोऽस्मि, सर्वदोषरहितः, स च तव आचारं जानाति, तस्य धर्मपत्नी चान्ये च। तेषां आचरणं ते कथयिष्यामि, शृणु क्रमेण; एतच्छ्रवणेन मर्त्यः जन्मबन्धनात् सम्यक् विमुच्यते। देवानां मध्ये पितरौ मातरौ च तस्मात् पुण्यतीर्थं नास्ति; यः पितरौ पूजयति, स एव परः पुरुषः। पितृमातृगुरूणां यः आज्ञां पूजयति, तेन समफलप्राप्तिः; पूजया स्वर्गराज्यं लभ्यते, तु अवज्ञया रौरवम्। यद्यपि सः हृदि मम वसति, अहम् अपि तस्य हृदि वसामि; न अस्माकं भेदः अस्ति, निहितेऽत्र वा परत्र, न च मम समः कश्चन। मम पुर्याः पुरतः सः स्वबन्धुभिः सहितः अक्षयभोगान् भुञ्जीत, अन्ते च मयि लीयते। एवं सः मूकः अपि त्रिलोक्यां सर्ववृत्तान्तं जानाति, पुरुषशार्दूल, तस्मात् किं विस्मयः? द्विजः उवाच—मोहात् वा अज्ञानात् वा कश्चित् पितरं न पूजयेत्; इदानीं, हे लोकनाथ, धर्माधर्मयोः किमाचरणीयम्? श्रीभगवानुवाच—यः कश्चित् एकदिनं वा, मासं वा, पक्षं वा, अर्धपक्षं वा, संवत्सरं वा पितृभक्तिं कृतवान्, स मम शुद्धं धाम प्राप्नोति। यदि चित्तदुःखं करोति, स नूनं नरकं गच्छति; पितृपूजा कृतं वा अकृतं वा, सा प्राचीनात् परमा स्मृता। वृषस्य मोचनं कृत्वा पितृभक्तेः फलं लभते; अन्नं वस्त्रं क्षीरं च, आमिषं चानामिषं च समाविष्टम्। स्वबन्धुषु यत् किञ्चिद् दत्तं, तत् लक्षगुणं फलप्रदं स्मृतम्; यत् सर्वस्वेन श्राद्धं कृतं बुद्धिमता पुत्रेण। सः जन्मस्मरणं प्राप्नोति, पितृभक्तेः फलं च लभते; यज्ञेषु श्राद्धं परमं, त्रिषु लोकेषु तत् श्रेष्ठम्। अत्र यत् किञ्चिद् दत्तं, तद् अक्षयम् उपभुज्यते; अन्यत्र बन्धुषु दशसाहस्रगुणं, लक्षगुणं च स्मृतम्। पिण्डदानस्य दशमिल्यगुणं स्मृतम्; द्विजातीनां चानन्तं, गङ्गायां, गयायां, प्रयागे, पुष्करे च। वाराणस्यां, सिद्धकुण्डे, गङ्गासमुद्रसङ्गमे च, यः पिण्डं ददाति, सः मोक्षं प्राप्नोति। पितरः अक्षयसुखं स्वर्गं च जन्मफलं लभन्ति; विशेषतः भागीरथ्यां तिलोदकं ददतः। सः मोक्षमार्गं प्राप्नोति, पिण्डदानस्य किं पुनः? तीरे सहस्रगुणं, नदीमध्ये दशसहस्रगुणं स्मृतम्। सामान्यफलयोगेन श्राद्धं शतगुणं भवति; युगादौ, सूर्यचन्द्रग्रहणे च। यः पर्वणश्राद्धं करोति, सः अक्षयलोकं भुञ्जीत; सर्वे पितरः तृप्यन्ति, प्रत्येकं लक्षसंवत्सरम्। पुत्राय प्रियं श्रेयः अक्षयभोगं दत्त्वा, अनन्तरं पर्वदिने, पुत्राः हर्षेण पर्वणश्राद्धं कुर्वन्तु। एतत् पितृयज्ञं कृत्वा जन्मबन्धनात् मुच्यते; नित्यश्राद्धं प्रतिदिनं कृतं नित्यं श्राद्धं स्मृतम्। यः श्रद्धया कुर्वीत, सः अक्षयलोकं प्राप्नोति; अपरपक्षे काम्यश्राद्धं नियमेन कर्तव्यम्। यथाकामं कृत्वा, यत् चित्ते अस्ति, तत् लभते; पञ्चमं पक्षं आशाढ्यन्तं पर्यन्तम्। तत्र श्राद्धं कर्तव्यम्, कन्यायाः गमनं वा अगमनं वा; कन्या सवित्रे गतायां, षोडशदिनानि—तत् यज्ञैः श्रेष्ठदानैः समम्; एतत् काम्यश्राद्धं महाफलप्रदं, शुभदं च। प्रथमपक्षे कृष्णपक्षाभावे तुले कर्तव्यम्; अमावास्यायां वृश्चिके, आशां हतां कृत्वा पितरः— पुनः स्वगृहं यान्ति, घोरतमं शापं दत्त्वा; पितृशापेन पुत्रस्य सर्वं नष्टं स्मृतम्। धनं, पुत्राः, कीर्तिः, काम्यवस्तूनि, दीर्घायुः—एतानि सर्वं जन्मजन्मनि लभ्यते। केवलं पित्रुप्रसादेन; तस्मात् एतत् न अवज्ञेयम्। विवाहे, व्रते, यज्ञे चादौ, द्विजः नान्दिमुखं कर्तव्यम्। सः अक्षयपुण्यं प्राप्नोति, वंशः च वर्धते; परं यः विपरीतं करोति, स नरकं गच्छति। कुलनाशः तस्य भवति, आत्मा च दुःखितः; तस्मात् प्रथमं गणेशं शम्भोः पुत्रं पूजयेत्। ततः षोडशमातृकाः, अनन्तरं पितृगणाः; सर्वेषु नान्दिमुखेषु प्रपितामहाद्याः पूजनीयाः। नान्दिमुखे प्राज्ञः सर्वान् द्विजातीन् पूर्वदिशं स्थापयेत्; नमस्कारवचनानि जपेत्, अन्यत्र 'स्वधा' इति योजयेत्। चन्द्रसूर्यग्रहणे यः पिण्डोदकं ददाति, सः अक्षयसुखं प्राप्नोति, पितृपुष्टिं च वर्धयति। यः तत्र न स्नाति, वा शक्तः सन् पिण्डोदकं न ददाति, सः चाण्डालत्वं प्राप्नोति। सर्वदत्तभूमयः तुल्या, सर्वे द्विजातयः व्याससमाः; सर्वमपि जलं गङ्गाजलसमं, यदा चन्द्रः राहुणा गृहीतः। शशिनि लक्षगुणं पुण्यं स्मृतम्, सूर्ये कोटिगुणं; तस्मिन्नुपलभ्ये गङ्गाजले, सूर्ये दशकोटिगुणं, चन्द्रे च कोट्यधिकम्। एवं भगवता धर्मः पितृपूजायाः, श्राद्धस्य च, पुण्यस्य च महिमा आदरात् प्रतिपादितः।