सः पितरं नमस्कृत्य, "एवमस्तु, पितः। यथेष्टं कुरु," इति उक्त्वा, ततः स्वपत्नीं संबोधितवान्, शुभाशुभं च वचनं प्राह। "एतद् कर्तव्यम्। त्वं निर्दोषा, सुन्दरी। मम आज्ञया एव," इति कथयित्वा, सः अपि पितुः, राज्ञः, आज्ञया तत्र गच्छित्वा, स्वपत्नीं समाश्वासयत्। ततः रात्रौ, यथोक्तं कर्म सम्पादितम्। धर्मात्मा सः तयोः स्त्रिययोः मध्ये सदा शयितः। स्वपत्नी वा परपत्नी वा संस्पृशन् अपि धर्मात् न विचलितः। मनसि कामाभिलाषः सन् अपि, परस्त्रीं स्पृशितुं निगृहीतः। तस्य संस्पर्शात् सा तं केवलं पुत्रीव इव अभ्यधारयत्; तस्य पृष्ठे पुनः पुनः तस्य स्तनौ विश्राम्यताम्। सः अपि मातुः स्तनानाम् इव बालः चिन्तयामास; तस्य अङ्गानि पुनः पुनः तस्य शरीरे स्पृशन्ति स्म। दिनैः दिनैः, सः तां मातृवत् पुत्रं यथा पश्यति स्म; एवं स्त्रिया सह संयोगः समाप्तः। अर्धवर्षे गतम्, तस्य पतिः नगरं प्रत्यागच्छत्। जनान् पृष्ट्वा, यथावृत्तं श्रुत्वा। केचित्, शुभेच्छवः, युवा अपि, अत्याश्चर्यं प्राप्नुवन्; केचन उक्तवन्तः, "यः त्वया समर्पितः, सः तया सह शयितः।" "एकान्ते पुरुषः स्त्री च सन्निहितौ, संयमः कथं स्यात्? यदि तस्यां कामः अस्ति, तदा तं युवकं पृच्छ्यताम्।" जनस्य शुभाशुभं कथनं, तस्य पुण्यबलात् श्रुतम्। लोकदोषमुक्त्यर्थं, तस्य मनः शुभं अभवत्। सः स्वयं काष्ठानि संगृह्य, महाग्निं प्रज्वालयत्। तस्मिन्नेव समये, वीरः राजकुमारः तत्र गृहे आगत्य, तां स्त्रीं अपश्यत्। स्त्री अपि, प्रसन्नवदना, प्रविष्टं पुरुषं दृष्ट्वा। तयोः चिन्तां ज्ञात्वा, राजकुमारः उवाच, "किं मां, प्रियं मित्रं, दीर्घकालानन्तरं आगतम्, न भाषसे?" धर्मात्मा सः, दृढचित्तः, राजकुमारं प्रति उवाच, "कठिनं कर्म यत् कृतवान्, तव हितार्थं एव।" "जनस्य वचनं व्यर्थमेव मन्ये; अद्य अग्निं प्रविश्यामि—मानुषा देवाश्च साक्षीभूताः।" एवं उक्त्वा, सः महात्मा यज्ञाग्निं प्रविष्टः; ज्वलन्तं अग्निं प्रविशन्, तस्य केशः नापि दग्धः। न तस्य शरीरं, न वस्त्रं, न केशः अग्निना दग्धः; आकाशे सर्वे देवाः हर्षेण, "साधु! साधु!" इति घोषयन्ति। पुष्पवृष्टिः सर्वतः तस्य शिरसि पतितवती; यैः दूषितं वचनं उक्तं तयोः प्रति, तेषां मुखे विविधं कुष्ठरोगः उत्पन्नः। देवाः तत्र आगत्य, हर्षेण अग्निं समीपं गतवन्तः। ऋषयः, विस्मयपूर्णाः, सुन्दरैः पुष्पैः तं पूजयन्ति; सर्वे श्रेष्ठाः ऋषयः, विविधाः जनाः अपि, तदा पूजयन्ति स्म। सः महात्मा सर्वैः पूजितः, स्वयं सर्वान् सम्मानितवान्; "सज्जनद्रोह" नाम कर्म देवैः, असुरैः, मानवैः कृतम्। तस्य पादरेणुना पाविता भूमिः, धान्यसमृद्धा अभवत्; तत्र देवाः "तव पत्नी पुनः प्राप्त्यताम्," इति उक्तवन्तः। तादृशः महापुरुषः लोके न कदापि जातः, न भविष्यति; अद्य तादृशः पुरुषः नास्ति, यः कामलोभेन विजितः। देवेषु, असुरेषु, मनुषेषु, राक्षसेषु, पशुषु, पक्षिषु, कीटेषु च, एषः कामः अत्यन्तं दुर्जयः। कामात् लोभः, क्रोधः च सततं प्राणीषु जायते; कामः संसारस्य बन्धनम्—कामं विना संसारः नास्ति। एतेन एव चतुर्दश लोकाः विजिताः; तस्य हृदये वासुदेवः सदा हर्षेण वसति। यः तं स्पृशति वा पश्यति, सः सर्वपापेभ्यः शुद्धः; निष्कलङ्कः भूत्वा नित्यं स्वर्गं प्राप्नोति। एतत् श्रुत्वा, देवाः हर्षेण दिव्ययानैः स्वर्गं जग्मुः; जनाः अपि, प्रसन्नाः, तयोः दम्पत्योः सह गृहं प्रत्यगच्छन्। तस्मिन् काले, सः दिव्यदृष्टिं प्राप्तवान्, देवाः अपश्यत्; त्रैलोक्यस्य सर्ववृत्तान्तं सहजं ज्ञातवान्। मार्गे दृष्टः, हर्षेण तं पृष्टवान्, "धर्मस्य हितं शिक्षां वद।" सज्जनद्रोहः उवाच, "गच्छ, भदव, धर्मवित्, परमवैष्णवम्; तं दृष्ट्वा, तव कामितं सिद्ध्यति।" "यथा क्रौञ्चस्य मृत्युं वा वस्त्रस्य शोषणं जानासि, तथा हृदये अन्यं कामं अपि जानासि।" एवं विष्णुभक्ताय उक्तं श्रुत्वा, सः हर्षेण विष्णुरूपधारिणा द्विजेन सह अगच्छत्। तस्य पुरतः शुद्धः, स्वतेजसा दीप्तः, सर्वलक्षणसम्पन्नः पुरुषः दृष्टः। धर्मात्मा सः, हरिभक्तं ध्यानयुक्तं दृष्ट्वा, उवाच, "यत् किमपि जातम्, तत् वद; दूरात् आगतः अस्मि।" वैष्णवः उवाच, "सर्वदेवानां श्रेष्ठः, दानवशत्रूनां प्रभुः, सः सदा तव अनुग्रही; त्वां दृष्ट्वा, अस्माकं मनः साक्षात् प्रमुदितम्, द्विज।" "अद्य तव अद्वितीयं सौभाग्यं फलं दास्यति; देवयानमार्गे तव वस्त्रं सदा शुष्यति, अन्यथा न।" "मम गृहे तिष्ठन्तं श्रेष्ठं हरिं दृष्ट्वा," इति वैष्णवः उक्त्वा, पुनः तं संबोधितवान्। "सः शाश्वतः विष्णुः कुत्र? अद्य तं दर्शय," इति उक्ते, वैष्णवः उवाच, "एतत् सुन्दरं देवालयं प्रविश्य, परमेश्वरं पश्य।